ทฤษฎีหมวก6ใบ

ลองนึกภาพเวลานั่งดูหนังแล้วอยากแยกชิ้นส่วนตัวละครออกมาเป็นองค์ประกอบเพื่อเข้าใจว่าทำไมเขาถึงตัดสินใจแบบนั้น — นี่แหละคือที่มาที่ฉันมองว่าทฤษฎีหมวก 6 ใบมีประโยชน์มากในการวิเคราะห์ตัวละคร เพราะมันให้กรอบคิดง่าย ๆ แต่ลึกซึ้งที่จะจัดระเบียบมุมมองต่าง ๆ ของบุคลิกและการกระทำ

ทฤษฎีนี้แยกการคิดออกเป็นหกโหมดที่เปรียบเหมือนสีหมวก: หมวกขาว (ข้อมูลและข้อเท็จจริง), หมวกแดง (ความรู้สึกล้วน ๆ), หมวกดำ (ความไม่พึงประสงค์และความเสี่ยง), หมวกเหลือง (มุมมองบวก/ประโยชน์), หมวกเขียว (ความคิดสร้างสรรค์) และหมวกน้ำเงิน (การควบคุมหรือโครงสร้าง) เมื่อเอามาใช้กับตัวละครในหนัง เราไม่ได้หมายความว่าตัวละครมีหมวกเดียวเท่านั้น แต่เป็นการไล่ดูว่าฉากหรือการตัดสินใจใดสะท้อนโหมดไหนมากกว่ากัน

ลองยกตัวอย่างจากตัวละครใน 'Spirited Away' อย่าง ชิฮิโระ จะเห็นหมวกขาวชัดในเรื่องการเรียนรู้ข้อเท็จจริงของโลกวิญญาณ เธอรวบรวมข้อมูลและปรับตัว แต่ก็มีหมวกแดงที่แสดงอารมณ์ดิบ ๆ เมื่อกลัวหรือโกรธ ส่วนหมวกเขียวมาปะทุเมื่อเธอคิดแก้ปัญหาแบบสร้างสรรค์ เช่นหาทางช่วยเพื่อน ๆ คนทำงาน ส่วน 'The Godfather' เมื่อลองมองไมเคิลเป็นชุดของหมวก เราจะเห็นหมวกน้ำเงินกับหมวกดำทำงานหนัก — การวางแผนเชิงกลยุทธ์และการประเมินความเสี่ยงเป็นหลัก แต่ก็มีช่วงสั้น ๆ ของหมวกเหลืองเมื่อเขาพยายามรักษาอุดมคติครอบครัวให้ยั่งยืน สุดท้ายใน 'Black Panther' ตัวเอกมักเล่นระหว่างหมวกเหลือง (ความหวังและวิสัยทัศน์เพื่อประชาชน) กับหมวกดำ (ความรับผิดชอบเชิงป้องกัน) ซึ่งช่วยให้บทบาทเป็นผู้นำดูมีน้ำหนัก

วิธีใช้ในเชิงปฏิบัติที่ฉันชอบคือแบ่งฉากออกเป็นช็อตสั้น ๆ แล้วใส่ 'แท็กหมวก' ให้แต่ละช็อต: ตอนไหนเน้นข้อเท็จจริง ตอนไหนเป็นอารมณ์ล้วน ตอนไหนเป็นการวางแผน ลำดับนี้ช่วยนักแสดงเข้าใจโทนเสียงภายในฉากและช่วยผู้กำกับตัดสินใจมุมกล้องหรือจังหวะให้เหมาะสม อีกเทคนิคที่ฉันใช้อยู่เสมอคือให้ทีมเขียนโน้ตสั้น ๆ แบบ 6 บรรทัด (หนึ่งบรรทัดต่อหมวก) สำหรับตัวละครแต่ละคนก่อนถ่ายจริง — มันทำให้การแสดงมีแผนที่ชัด ไม่ใช่แค่รู้สึกไปเฉย ๆ แล้วก็จบเรื่อง ความสนุกคือเมื่อนำไปใช้จริง จะเห็นการเปลี่ยนสีหมวกของตัวละครในฉากสำคัญ ๆ ซึ่งช่วยเปิดมุมมองใหม่ ๆ ว่าทำไมเขาถึงเปลี่ยนไปแบบนั้น และนั่นทำให้การดูหนังลึกขึ้นและมีรสชาติขึ้นพอสมควร

การวิเคราะห์พล็อตด้วยทฤษฎีหมวกหกใบเป็นเครื่องมือที่ทำให้ฉันมองเรื่องราวเหมือนเป็นเวทีที่มีมุมมองหลายเลเยอร์พร้อมกัน โดยแต่ละหมวกแทนการคิดแบบต่าง ๆ ที่ช่วยเปิดช่องมองใหม่ ๆ ให้กับทั้งพล็อตและตัวละคร

หมวกขาวจะพาฉันไปจับข้อมูลแข็ง ๆ ในเรื่อง เช่น จังหวะเวลา เหตุผลของการกระทำ หรือกฎของโลก ทำให้ไม่พลาดช่องโหว่เชิงข้อมูล ส่วนหมวกแดงจะเปิดพื้นที่ให้กับอารมณ์และสัญชาตญาณ ฉันมักจะถามว่าแต่ละฉากควรมีอารมณ์แบบไหนเพื่อกระตุ้นผู้อ่าน เช่น ความโกรธ ความสิ้นหวัง หรือความรักที่ซุกซ่อนอยู่

หมวกดำและหมวกเหลืองช่วยฉันถ่วงดุลระหว่างความเป็นไปได้และความเสี่ยง หมวกดำคอยชี้จุดอ่อนของพล็อต ทำหน้าที่เหมือนนักวิจารณ์ที่ถามว่าเหตุการณ์นี้สมเหตุสมผลไหม ส่วนหมวกเหลืองจะมองให้เห็นข้อดีและศักยภาพของไอเดีย ทำให้ไม่ยอมทิ้งความเป็นไปได้ที่อาจพัฒนาเป็นซีนทรงพลังได้เลย

หมวกเขียวคือที่เกิดไอเดียบ้าบอ สร้างจุดพลิกผันหรือทางเลือกเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนแรงขับเคลื่อนของพล็อต ส่วนหมวกน้ำเงินเป็นตัวควบคุมโครงสร้างและจังหวะ ฉันใช้หมวกน้ำเงินเพื่อจัดลำดับฉาก วางพล็อตย่อย และตัดสินใจว่าเมื่อไหร่ควรจบตอนหรือเพิ่มมิติให้บทสนทนา

การสวมหมวกในระดับตัวละครยังเป็นกลยุทธ์ที่ดี เช่น ให้ตัวละครรองสวมหมวกเขียวเพื่อกระตุ้นความขัดแย้ง ขณะที่ตัวเอกอาจอยู่ภายใต้หมวกดำจนต้องเรียนรู้หรือเปลี่ยนแปลง วิธีนี้ช่วยให้เสียงของตัวละครต่างกันชัดและพล็อตดูมีไดนามิกขึ้น ฉันเองเคยใช้วิธีนี้ในการแก้ปมกลางเรื่องที่เกือบจะตัน และรู้สึกว่ามุมมองใหม่ ๆ ช่วยเอื้อให้ฉากกลับมามีพลังอีกครั้ง

การเริ่มต้นฝึก 'หมวกหกใบ' ด้วยกลุ่มเล็กๆ เป็นวิธีที่ฉันเห็นผลชัดเจนที่สุด

ผมมักจะจัดเวิร์กช็อปสั้น ๆ ให้คนเข้าร่วมแค่ 4–6 คน แล้วแจกการบ้านแบบง่าย: ให้แต่ละคนเขียนมุมมองภายใต้หมวกแต่ละสีเป็นเวลา 5 นาทีต่อหมวก พอครบทุกหมวกก็ให้หมุนบทบาท หมายความว่าใครที่เขียน 'หมวกแดง' ในรอบแรก อาจต้องเป็นคนสรุปอารมณ์ของกลุ่มในรอบถัดไป วิธีนี้ช่วยฝึกแยกอารมณ์ออกจากข้อเท็จจริงและกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์

เทคนิคอีกอย่างที่ฉันชอบใช้คือการจับเวลาแบบเข้มข้น (timebox) และมีแผ่นคำถามชี้นำสำหรับแต่ละหมวก เช่น หมวกขาว: ข้อมูลอะไรที่ยังขาด? หมวกเหลือง: ข้อดีอะไรที่มองไม่เห็น? การมีคำถามชัด ๆ ทำให้การฝึกไม่ล่องลอย และหลังการฝึกทุกครั้งฉันจะให้เวลาสั้น ๆ ในการรีเฟล็กต์ส่วนตัว 3 นาที เพื่อให้แต่ละคนจดบันทึกสิ่งที่เรียนรู้ก่อนลงสรุปเป็นทีม เทคนิคพวกนี้ช่วยให้การใช้ 'หมวกหกใบ' กลายเป็นนิสัย ไม่ใช่แค่กิจกรรมครั้งเดียว

มุมมองจากการใช้ทฤษฎีหมวกหกใบทำให้ดิฉันเห็นโครงสร้างความคิดที่ชัดเจนเวลาพัฒนาไอเดียของบทและลดความวุ่นวายระหว่างการระดมความคิด

ทฤษฎีที่รู้จักกันในชื่อ 'Six Thinking Hats' ให้กรอบคิดที่ง่ายแต่ทรงพลัง: หมวกสีขาวสำหรับข้อมูล, สีแดงสำหรับอารมณ์, สีดำสำหรับการวิจารณ์, สีเหลืองสำหรับความเป็นไปได้, สีเขียวสำหรับความคิดสร้างสรรค์ และสีน้ำเงินสำหรับการจัดการกระบวนการ การแบ่งบทสนทนาในทีมตามหมวกช่วยให้ทุกคนไม่ติดกรอบเดียว เช่น ในการออกแบบฉากสำคัญ ดิฉันมักให้คนหนึ่งรับบทหมวกสีแดงเพื่อพูดแทนอารมณ์ตัวละคร ขณะที่อีกคนสวมหมวกสีดำเพื่อตั้งคำถามเรื่องเหตุผลหรือความสมจริง เทคนิคนี้ทำให้ฉากที่ดูเหมือนไม่มีที่มาชัด ได้รับการทดสอบเชิงอารมณ์และตรรกะแบบไม่ขัดแย้งกัน

นอกจากการใช้ในห้องเขียนบทแล้ว ดิฉันยังนำหมวกมาใช้เป็นเครื่องมือแก้ไขฉบับร่าง ที่เทคนิคนี้ช่วยให้การแก้ไขเป็นขั้นตอนโดยไม่ปนกัน เช่น รอบหนึ่งเน้นแค่ข้อเท็จจริงและตรรกะ (หมวกสีขาว-สีดำ) รอบถัดมาเน้นการเพิ่มแรงกดดันหรือจุดขาย (หมวกสีเหลือง-สีเขียว) ผลลัพธ์คือบทมีทั้งความน่าเชื่อถือและจุดดึงดูดทางอารมณ์ ตัวอย่างที่เคยใช้จริงคือการถอดบทหนึ่งที่มีจุดพีคไม่ชัดเจน โดยการสวมหมวกสีเขียวเราค้นพบมุมพลิกใหม่ที่ทำให้จังหวะเรื่องกลับมาคมขึ้น ส่วนหมวกสีน้ำเงินเข้ามาช่วยจัดตารางการทดลองแต่ละไอเดีย ทำให้ไม่หลงทิศทาง

สิ่งที่ชอบเป็นการส่วนตัวคือการใช้หมวกเพื่อพัฒนาบทของตัวละคร: ให้แต่ละตัวละครมี 'ชุดหมวก' เฉพาะตัวในฉากต่าง ๆ บางคนในฉากดราม่าอาจสวมหมวกสีแดงเป็นหลัก ขณะที่อีกคนที่เป็นโลจิสติกส์ของเรื่องมักสวมหมวกสีขาวและดำ การเล่นกับความขัดแย้งของหมวกทำให้บทสนทนามีชั้นเชิงและความสมจริงขึ้น ซึ่งสุดท้ายแล้วช่วยให้บทไม่เพียงแค่เดินเรื่องเท่านั้น แต่ยังสะท้อนแรงจูงใจและความเปลี่ยนแปลงของตัวละครอย่างชัดเจน

การแบ่งหมวกเป็นสีต่างๆ ทำให้มุมมองที่เคยสับสนเรียงตัวเป็นระเบียบ. ผมชอบคิดว่าเครื่องมือนี้คล้ายกับการให้ทุกคนใส่เลนส์ที่ต่างกันก่อนจะตัดสินใจร่วมกัน เพราะแต่ละสีแทนโหมดความคิดที่ชัดเจน เช่น หมวกขาวคือข้อมูลข้อเท็จจริง หมวกแดงคือความรู้สึก หมวกดำคือความเสี่ยง หมวกเหลืองคือประโยชน์ หมวกเขียวคือความคิดสร้างสรรค์ และหมวกน้ำเงินคือการจัดการกระบวนการ. การใช้งานจริงมักเริ่มจากการตั้งคำถามชัดเจน แล้วกำหนดเวลาให้แต่ละหมวกพูดตามลำดับ ผมเคยนำไปใช้ในทีมวางแผนเปิดตัวสินค้า: รอบแรกดูข้อเท็จจริง รอบสองให้คนแสดงความกังวล รอบสามคิดโอกาสใหม่ๆ ทำให้ทุกเสียงถูกได้ยินโดยไม่หลุดประเด็น การสลับหมวกแบบนี้ช่วยลดการถกเถียงที่วนไปมาและทำให้ข้อสรุปมีมิติครบถ้วน. สุดท้ายความน่าสนใจคือความยืดหยุ่นของมัน—จะใช้เต็มรอบทั้งหกหรือเลือกเฉพาะบางหมวกก็ได้ ขึ้นกับเวลาและขนาดกลุ่ม และเมื่อผมเห็นทีมผ่านกระบวนการนี้แล้วมักตกลงกันได้เร็วขึ้นและมีความมั่นใจในการตัดสินใจมากกว่าเดิม

ไม่ค่อยมีซีรีส์เกาหลีที่เอา 'ทฤษฎีหมวก 6 ใบ' มาเรียกชื่อตรงๆ แต่ถ้ามองแบบแฟนตัวยง ผมจะบอกว่าแนวคิดของทฤษฎีนี้ปรากฏอยู่ในหลายเรื่องผ่านการจัดบทสนทนาและการวางบทบาทตัวละคร

ในมุมมองผม การจับคู่แบบหยาบ ๆ ช่วยให้เห็นภาพง่ายขึ้น: 'หมวกขาว' = ข้อมูลและข้อเท็จจริง, 'หมวกแดง' = อารมณ์และสัญชาตญาณ, 'หมวกดำ' = คิดหาข้อเสีย/ความเสี่ยง, 'หมวกเหลือง' = มองหาประโยชน์, 'หมวกเขียว' = ความคิดสร้างสรรค์, 'หมวกน้ำเงิน' = ควบคุมกระบวนการ การ์ตูนซีรีส์ที่สะท้อนโหมดคิดเหล่านี้ได้ดี เช่น 'Misaeng' ที่เน้นการวิเคราะห์ข้อมูลและการประชุมแบบเน้นข้อเท็จจริง คล้ายกับการใส่ 'หมวกขาว' ในหลายฉากการทำงาน ขณะที่ 'Good Manager' ('Chief Kim') มักมีการเสนอแผนการและไอเดียประหลาด ๆ ที่ส่งเสริมบรรยากาศ 'หมวกเขียว' ของทีม เมื่อทีมต้องคิดนอกกรอบเพื่อแก้ปัญหาเชิงธุรกิจ

อีกตัวอย่างที่ผมเห็นเป็นภาพชัดคือ 'Itaewon Class' ซึ่งผสมการตัดสินใจแบบมองโอกาส (หมวกเหลือง) กับมิติอารมณ์ของตัวละคร (หมวกแดง) เวลาแก้ปมความแค้นหรือตั้งธุรกิจใหม่ ส่วน 'Vincenzo' มักพาให้รู้สึกถึง 'หมวกดำ' ในการคาดการณ์ความเสี่ยงและแผนการที่เยือกเย็น ขณะที่ 'Stranger' หรือที่มีโทนการสืบสวนเข้มข้น จะเล่นบทบาท 'หมวกน้ำเงิน' ผ่านการควบคุมกระบวนการและจัดระบบข้อมูลให้เป็นเหตุเป็นผล

ท้ายที่สุด ผมมองว่าการรู้จักทฤษฎีนี้ทำให้ดูซีรีส์ได้สนุกขึ้น เพราะจะคอยจับว่าแต่ละบทสนทนาถูกนำเสนอในมุมไหน บางครั้งฉากเดียวมีการสลับหมวกหลายใบในคนเดียว ซึ่งเป็นส่วนที่ผมชอบมาก — มันเผยทั้งด้านเหตุผลและด้านอารมณ์ของตัวละครในเวลาเดียวกัน

การใช้ทฤษฎีหมวก 6 ใบเป็นเครื่องมือที่เข้าท่ามากเมื่อนำมาพัฒนาตัวละคร เพราะมันบังคับให้เรามองคน ๆ หนึ่งจากมุมที่แตกต่างโดยไม่ติดอยู่กับนิสัยเดิม ๆ

วิธีที่ผมชอบคือยกฉากสำคัญของนิยายแล้วให้ตัวละครใส่หมวกทีละใบ เช่น ใส่หมวกขาวเพื่อกำหนดข้อมูลและข้อเท็จจริง ใส่หมวกแดงเพื่อปล่อยอารมณ์ ใส่หมวกดำเพื่อคิดถึงความเสี่ยงและข้อบกพร่อง การทำซ้ำแบบนี้ทำให้ค้นพบความขัดแย้งภายในที่ซ่อนอยู่และไอเดียใหม่ ๆ ของการกระทำที่ดูสมเหตุสมผลในหลายมิติ

มักจะนำตัวอย่างจากงานที่ชอบมาเทียบ เช่น เห็นความคิดลึกของ Walter White ใน 'Breaking Bad' ที่เปลี่ยนไปเมื่อมองผ่านหมวกสีต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้เข้าใจแรงจูงใจที่ดูโมโหหรือเยือกเย็นได้ชัดขึ้น การใช้หมวกยังช่วยแยกบทสนทนาให้ไม่ทับซ้อน—ฉากเดียวกันเมื่อใส่หมวกเขียว (สร้างสรรค์) อาจมีทางออกที่ไม่คาดคิด และเมื่อใส่หมวกเหลือง (มองโลกบวก) จะเปิดมุมมองของหวังและโอกาส

สรุปเป็นขั้นตอนปฏิบัติได้แก่: เลือกฉาก, เขียนตอบสนองภายใต้แต่ละหมวก, เปรียบเทียบผลลัพธ์ แล้วเลือกองค์ประกอบที่ทำให้ตัวละครมีมิติ การทำแบบฝึกนี้บ่อย ๆ จะทำให้การตัดสินใจของตัวละครมีเหตุผลในหลายระดับ และผมมักรู้สึกสนุกกับการค้นความเป็นไปได้ที่ไม่ซ้ำแบบเดิม

เคยใช้วิธีนี้ตอนจัดประชุมทีมโปรเจ็กต์เล็ก ๆ แล้วรู้สึกว่ามันช่วยให้ความคิดชัดขึ้นมาก

'หมวกหกใบ' แบ่งบทบาทความคิดออกเป็นหกสีเพื่อให้เราโฟกัสมุมมองเดียวต่อครั้ง: สีขาวเป็นข้อมูลกับข้อเท็จจริง ขาวคือสิ่งที่ฉันใช้ในการเตรียมตัว — ตัวเลข รายงาน สถิติ แบบที่ไม่มีความเห็นส่วนตัวเข้ามาเกี่ยวข้องเลย

สีแดงคือความรู้สึกและจังหวะจิตใจ เมื่อต้องตัดสินใจฉันมักยอมให้อารมณ์พูดบ้าง เพื่อให้ทีมเห็นความไม่แน่นอนหรือความกังวลที่ตัวเลขมองไม่เห็น ส่วนสีดำคือการคิดเชิงลบแบบสร้างสรรค์ มันทำหน้าที่เป็นเครื่องคัดกรองความเสี่ยง ฉันมองมันเป็นคนคอยเตือนให้หยุดคิดก่อนลงมือ

สีเหลืองเป็นมุมมองมองโลกในแง่ดี ใช้หาเหตุผลว่าทำไมไอเดียนี้จะเวิร์ก สีเขียวคือพื้นที่สร้างสรรค์และทดลอง ฉันมักตั้งเวลาให้ทีมใส่หมวกสีเขียวเพื่อปั่นไอเดียใหม่ ๆ สุดท้ายสีฟ้าคุมเกมภาพรวม คอยตั้งคำถามว่าเรากำลังทำอะไร ขั้นตอนต่อไปคืออะไร และใครรับผิดชอบ

วิธีการที่ฉันชอบคือสลับหมวกเป็นรอบ ๆ ระหว่างการประชุม: เริ่มด้วยขาวเก็บข้อมูล ตามด้วยแดงให้คนพูดความรู้สึก แล้วปิดด้วยฟ้าเพื่อสรุปวิธีเดินหน้าต่อ มันทำให้การตัดสินใจเป็นระบบและลดการทะเลาะที่เกิดจากมุมมองปะปนกันได้ดี

ฉันชอบเวลาที่หนังดึงคนออกจากมุมมองเดียว — '12 Angry Men' เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการใช้แนวคิดคล้ายทฤษฎีหมวกหกใบ เพื่อให้เห็นกระบวนการคิดเป็นชั้นๆ ที่ช่วยให้ทีมตัดสินใจอย่างรอบคอบ

ฉากในห้องพิจารณาคดีแสดงให้เห็นว่าแต่ละคนเข้ามาพร้อมหมวกที่ต่างกันบ้าง: มีคนที่ยึดเฉพาะข้อเท็จจริงเหมือนหมวกสีขาว คนนึงกลัวความเสี่ยงและเน้นข้อด้อยราวหมวกสีดำ บางคนพยายามสร้างความหวังหรือหาข้อดีเหมือนหมวกสีเหลือง ส่วนตัวแสดงความรู้สึกฉับพลันเหมือนหมวกสีแดง และผู้ที่เสนอทางเลือกใหม่ๆ เหมือนหมวกสีเขียว ทั้งหมดถูกจัดการโดยคนที่คอยควบคุมการถกเถียงราวหมวกสีน้ำเงินที่พยายามชี้ทิศทางการสนทนา

การดูฉากนั้นทำให้ฉันตระหนักว่าทฤษฎีไม่ได้ต้องเขียนเป็นคำสั่งในเรื่องจึงจะใช้งานได้ — การจัดบทบาทแห่งความคิดในกลุ่มเพียงแค่ปรับโฟกัสจาก 'ฉันคิดว่าถูก' เป็น 'เรามองมุมไหนบ้าง' ก็เปลี่ยนผลลัพธ์ได้อย่างมาก ตอนท้ายเมื่อความเห็นเปลี่ยนเพราะการตั้งคำถามเชิงตรรกะและการเปิดพื้นที่ให้อารมณ์ถูกยอมรับ ฉันรู้สึกได้ถึงพลังของการคิดหลายมุมที่ถ่ายทอดผ่านตัวละครได้อย่างทรงพลัง

แนวคิด 'หมวก 6 ใบ' มาจากนักคิดที่ชื่อ Edward de Bono และถูกตีพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ 'Six Thinking Hats' ตอนกลางทศวรรษ 1980 เพื่อแก้ปัญหาหนึ่งที่ผมพบเองบ่อย ๆ ในการประชุมคือคนพูดพร้อมกัน คิดสลับไปมา และไม่ได้โฟกัสแบบเป็นระบบ

พื้นฐานของวิธีนี้คือการแบ่งโหมดการคิดออกเป็นหกประเภทที่แยกจากกันด้วยสีหมวก เช่น หมวกขาวสำหรับข้อมูล หมวกแดงสำหรับอารมณ์ หมวกดำสำหรับความเสี่ยง หมวกเหลืองสำหรับประโยชน์ หมวกเขียวสำหรับความคิดสร้างสรรค์ และหมวกฟ้าสำหรับการจัดการกระบวนการ วิธีการนี้ทำให้ทุกคนในห้องเปลี่ยนมุมมองตามหมวกที่กำหนด แทนที่จะโต้แย้งกันไปมา

ผมเองชอบนำมาใช้เวลาออกแบบไอเดียกับทีมเล็ก ๆ เพราะมันบังคับให้คนหยุดคิดแนวเดียวและให้โอกาสมุมมองที่ต่างออกไป การใช้แบบมีระเบียบช่วยประหยัดเวลาและทำให้การตัดสินใจมีความเป็นระบบมากขึ้น