เมดูซ่า

เก็บของสะสมเมดูซ่าไว้เป็นชิ้นโปรดแล้วรู้สึกอยากแบ่งปันเส้นทางซื้อที่เจอจริง ๆ — โดยเฉพาะถ้าเป็นเมดูซ่าจาก 'Fate/Grand Order' ที่มีฟิกเกอร์และอาร์ตบุ๊กลิขสิทธิ์เยอะมาก

พยายามตามหาแบบเป็นทางการมักจะเริ่มที่ร้านขายของลิขสิทธิ์ชั้นนำอย่าง 'Animate' สาขาในกรุงเทพ ซึ่งมักเอาฟิกเกอร์ 'Nendoroid' หรือสเกลจากผู้ผลิตใหญ่เข้ามา หรือถ้าอยากได้อาร์ตบุ๊กกับมังงะเต็ม ๆ ให้ไปเช็กที่ 'Kinokuniya' สาขาสยามพารากอน ที่ชั้นหนังสือต่างประเทศมักมีเล่มพิมพ์ลิขสิทธิ์ และบางครั้งมีสินค้าพิเศษวางจำหน่าย

ถ้าสะดวกสั่งจากต่างประเทศ ผมมักใช้ร้านอย่าง 'AmiAmi' กับ 'CDJapan' เพราะระบบพรีออเดอร์ค่อนข้างชัดเจนและแท็กสินค้าลิขสิทธิ์ชัดเจน แนะนำให้ดูป้ายผู้ผลิตและสติกเกอร์รับรองของแท้ก่อนจ่ายเงิน จะได้ไม่พลาดของปลอม มักเก็บความสุขจากการแกะกล่องอย่างดีไว้แบบไม่ลืมเลย

บอกเลยว่าการอ่านฉบับแปลไทยของ 'เมดูซ่า' ให้ความรู้สึกต่างจากต้นฉบับพอสมควร โดยเฉพาะในส่วนโทนและน้ำเสียงของบรรยาย

ฉากที่เล่าถึงต้นกำเนิดของตัวละครในฉบับแปลมักเรียบเรียงให้อ่านง่ายขึ้นและลดความเป็นโวหารของต้นฉบับลง ทำให้พรมแดนระหว่างตำนานกับความเป็นมนุษย์ของตัวละครชัดเจนกว่าเดิม ฉันรู้สึกว่าเลือกใช้คำไทยที่เป็นกันเองมากขึ้น เช่น การลดการใช้สำนวนโบราณหรือคำที่มีน้ำหนักทางวรรณคดี ทำให้ผู้อ่านรุ่นใหม่เข้าถึงอารมณ์ของตัวเอกได้เร็วขึ้น

อีกสิ่งที่ต่างกันเห็นได้ชัดคือบทย่อหน้าและการตัดบท: ผู้แปลบางคนแบ่งย่อหน้าใหม่เพื่อเน้นจังหวะอารมณ์ ฉบับแปลไทยหลายฉบับยังเพิ่มคำนำหรือบันทึกผู้แปลที่ให้มุมมองทางวัฒนธรรมซึ่งไม่มีในเวอร์ชั่นดั้งเดิม การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ทำให้เรื่องราวดูใกล้ชิดและอ่านลื่นขึ้น แต่ก็แลกด้วยการลดความลึกลับเชิงวรรณศิลป์ของต้นฉบับไปบ้าง

การสะสมของจาก 'เมดูซ่าxxx' ให้ความรู้สึกเหมือนกำลังประกอบชิ้นส่วนของโลกอีกใบเอาไว้บนชั้นวางของเราเอง

เวลาเริ่มจากสิ่งที่เห็นแล้วตาลุกวาวก่อน เสนอให้มองหาฟิกเกอร์สเกลแบบ 1/7 หรือ 1/8 ที่มีรายละเอียดการลงสีและการแกะโพสชันดี ๆ เพราะชิ้นพวกนี้มักเป็นหัวใจของคอลเลคชั่น เหมาะสำหรับคนที่อยากโชว์ชัด ๆ และชื่นชมงานปั้น ส่วนถ้าชอบแนวเล็กน่ารัก การ์ตูนจ๋าแบบ 'chibi' หรือฟิกเกอร์ไลน์สไตล์นีโโน่ก็เก็บง่าย ไม่เปลืองพื้นที่และมักมีชุดเสริมออกเป็นซีรีส์ให้ตามสะสม

นอกจากฟิกเกอร์แล้ว ยังชอบสะสมไอเท็มที่ช่วยเล่าเรื่องของตัวละคร เช่น แผ่นโปสเตอร์พิมพ์ลายพิเศษหรือแผ่นอะคริลิคสแตนด์ที่มีฉากหลังเป็นสภาพแวดล้อมของเรื่อง ซึ่งวางรวมกับฟิกเกอร์แล้วให้ความรู้สึกเป็นดีโอราม่าเล็ก ๆ สำหรับคนอยากได้ความพิเศษแบบประหยัด พวกของรางวัลจากงาน (prize figures) หรือชิ้นจากตู้กาชาปองก็มักจะมีความเป็นของหายากในตลาดรอง และในหลายครั้งราคาย่อมเยากว่ารุ่นสเกลมากนัก

สุดท้ายเราเลือกตามธีมและพื้นที่ก่อน: ถ้ามีชั้นโชว์กว้างเลือกสเกลใหญ่ ถ้าอยากเปลี่ยนบ่อย ๆ เลือกของเล็กอย่างอะคริลิค สแตนด์หรือโปสการ์ดที่เปลี่ยนตำแหน่งได้ง่าย แล้วเก็บผลงานพิเศษอย่างพรีออร์เดอร์รุ่นจำกัดหรือสีพิเศษเป็นจุดเด่นของคอลเลคชั่น เท่าที่สะสมมา ความสุขมันมาจากการผสมระหว่างชิ้นที่โชว์ความงามจริง ๆ กับของที่เตือนความทรงจำช่วงเวลาที่ตามหา นี่แหละเสน่ห์ของการตามหาและสะสม 'เมดูซ่าxxx'

เมดูซ่าในหนังเรื่องนี้ถูกตีความให้เป็นตัวละครที่มีมิติและเหตุจูงใจชัดเจนกว่าที่ตำนานกรีกดั้งเดิมมักเล่าไว้

ฉันรู้สึกว่าหนังเลือกริมเส้นระหว่างการเล่าตำนานกับการขยายจิตวิทยาตัวละคร จึงเห็นการเปลี่ยนแปลงสำคัญคือต้นกำเนิดของความเป็นปีศาจ: แทนที่จะวาดให้เมดูซ่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่เกิดมาพร้อมพลังทำให้คนกลายเป็นหินตามบางฉบับโบราณ หนังเลือกให้เธอเป็นมนุษย์ที่ถูกบิดเบือนจากเหตุการณ์ traumatic และคำสาปของเทพ ซึ่งต่างจากเวอร์ชันของโรมันอย่าง 'Metamorphoses' ที่เน้นภาพการลงโทษของเทพหญิงและบทบาทของโปไซดอนอย่างชัดเจน

ชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่หนังเติมเข้ามา เช่นความสัมพันธ์ส่วนตัว การตั้งคำถามกับความยุติธรรมของเทพเจ้า และการให้เมดูซ่ามีเสียงพูดในเรื่อง ทำให้ฉากที่เธอกลายเป็นสัญลักษณ์ไม่เหมือนฉากในบทกวีโบราณ มันทำให้ฉันเข้าใจเธอในฐานะเหยื่อที่ต่อต้านมากกว่าจะมองเป็นมอนสเตอร์ตัวตายตัวแทนของคำสาปเท่านั้น

เราเคยนั่งเพ่งภาพหัวใจของเรื่องนี้และคิดว่าแหล่งกำเนิดของแรงบันดาลใจคงมาจากตำนานโบราณที่ฝังอยู่ในจิตใต้สำนึกของผู้เขียน

ในมุมมองของคนที่ชอบอ่านตำนานแล้วเห็นการดัดแปลงแบบทันสมัย แรงบันดาลใจชัดเจนว่าได้รับอิทธิพลจากตำนานกรีกโบราณเกี่ยวกับเมดูซ่าและกอร์กอน การใช้สัญลักษณ์ของการถูกสาป เปลี่ยนรูปลักษณ์ และการมองที่เปลี่ยนความจริง ถูกเอามาผสมกับธีมร่วมสมัย เช่นการถูกตราหน้าและการต่อต้านอำนาจ ทั้งยังมีร่องรอยของศิลปะแบบบาร็อค ถึงภาพเหมือนหัวเมดูซ่าของศิลปินอย่าง Caravaggio ที่เน้นแสงเงาและความโหดร้าย ซึ่งช่วยเติมความรู้สึกแบบละครเวทีให้กับฉากต่าง ๆ

นอกจากนั้น บางส่วนของงานฉายให้เห็นอิทธิพลจากวรรณกรรมสมัยใหม่ที่นำตำนานเก่ามารีคอนเท็กซ์ เช่นงานที่เล่นกับมุมมองผู้หญิงเป็นศูนย์กลางแทนการเป็นผู้ถูกลงโทษ เห็นได้จากการใส่ฉากความทรงจำและความฝันที่ไม่ชัดเจน เหมือนงานวรรณกรรมที่ผสมแฟนตาซีกับสังคมวิจารณ์ การผสมผสานตำนานคลาสสิกกับศิลปะสมัยใหม่ทำให้เรื่องมีความลึกและทั้งสวยงามทั้งโหดร้ายในเวลาเดียวกัน

ความทรงจำของผมกับ 'เมดูซ่า' เริ่มจากฉากย้อนอดีตที่เปิดเผยที่มาของตัวละครหลัก ซึ่งแฟนไทยมักพูดถึงกันไม่หยุด

ฉากนั้นไม่ใช่แค่การเล่าอดีตธรรมดา แต่เป็นการใช้ภาพนิ่ง เสียง และโทนสีผสมกันจนทำให้ความเจ็บปวดและความเป็นมนุษย์ของตัวละครปรากฏชัด ผมชอบที่เขาไม่บอกทั้งหมดในคำพูด แต่ให้รายละเอียดผ่านเศษความทรงจำซ้อนภาพ ทำให้คนดูต้องย้อนกลับไปดูซ้ำและตั้งทฤษฎีว่าบทบาทของตัวละครจะเปลี่ยนไปอย่างไร

ในวงการแฟนไทยฉากนี้กลายเป็นต้นกำเนิดของฟิค แฟนอาร์ต และวิดีโอสั้น ๆ ที่พยายามจับจังหวะอารมณ์เดียวกัน เป็นเหตุผลที่ทำให้หลายคนยอมเจาะลึกซีรีส์นี้ทั้งด้านบทและดนตรี เพราะฉากเดียวดึงสายสัมพันธ์ระหว่างตัวละครออกมาได้ชัด แม้จะเศร้า แต่มันก็สวยจนคนยังคงพูดถึงไม่เลิก

ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดเมื่ออ่าน 'เมดูซ่าxxx' คือหนังสือเล่มนี้หยิบเอาตัวละครที่ในตำนานดั้งเดิมถูกวางเป็นเหยื่อและตัวประหลาด มาปรับบทเป็นตัวละครที่มีเสียงของตัวเองและความปรารถนาเป็นของจริง

การตีความแบบคลาสสิกเล่าว่าเมดูซ่าเคยเป็นหญิงงามที่ถูกพาไปห้องของเทพโพไซดอน แล้วถูกอาธีน่าแปลงโฉมให้กลายเป็นกอร์กอนด้วยผมงูและสายตาที่ทำให้คนกลายเป็นหิน ความเศร้าและการลงโทษจากเทพเป็นแกนของเรื่อง ในขณะที่ 'เมดูซ่าxxx' เลือกทิศทางที่ต่างออกไปโดยให้เมดูซ่าเป็นผู้ริเริ่มความสัมพันธ์บางอย่างหรือมีการตอบสนองทางเพศต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ประเด็นเรื่องการยินยอมและอำนาจทางเพศถูกเล่าใหม่ ไม่ได้เป็นแค่ภาพสะเทือนใจของการถูกลงโทษอีกต่อไป

นอกจากนี้อีกจุดที่ต่างคือโทนและเป้าประสงค์ของงาน ดั้งเดิมมักเน้นโศกนาฏกรรมและบทบาทของเทพกับชะตากรรมของมนุษย์ ส่วนฉบับนี้กลายเป็นการสำรวจสัญลักษณ์ทางเพศ การแสดงออกของรสนิยม และบางครั้งก็นำความมหัศจรรย์ของพลังเปลี่ยนเป็นเครื่องมือทางอารมณ์หรือความใคร่ ผลลัพธ์คือภาพเมดูซ่าที่ซับซ้อนขึ้น แต่ก็เสี่ยงต่อการลบบริบทของความรุนแรงดั้งเดิมไปด้วย ในฐานะคนอ่านที่ชอบทั้งตำนานและการตีความใหม่ จบเรื่องด้วยความคิดว่าการเล่าใหม่ทำให้ตัวละครมีชีวิต แต่ต้องระวังไม่ให้การให้เสียงกลายเป็นการทำให้เหตุการณ์เดิม ๆ ดูเบาลง

น่าตื่นเต้นกว่าที่คิดเลยตอนพูดถึงการดัดแปลง 'เมดูซ่าxxx' — แต่ตรงๆ เลยคือขณะนี้ยังไม่มีประกาศวันกำหนดฉายอย่างเป็นทางการ

ผมติดตามข่าวสารวงการมากพอสมควร และจากสิ่งที่เห็นยังไม่มีการยืนยันจากสำนักพิมพ์หรือสตูดิโอว่าผลงานนี้จะถูกทำเป็นอนิเมหรือซีรีส์แบบเต็มรูปแบบ การประกาศประเภทนี้มักจะมีการปล่อยทีเซอร์สั้นๆ โพสต์จากบัญชีทางการของสำนักพิมพ์ หรืองานอีเวนท์ใหญ่ก่อนจะยืนยันวันฉายจริง แต่สำหรับงานนี้ยังไม่มีสัญญาณดังกล่าวออกมาในช่องทางหลักของผู้สร้าง

ความหวังยังมีเสมอสำหรับแฟนๆ อย่างผม เพราะหลายเรื่องที่เคยถูกละเลยกลับได้รับการดัดแปลงในภายหลังเหมือนกรณีของ 'チェンソーマン' ที่ได้รับความสนใจมากขึ้นหลังจากมียอดขายและกิจกรรมแฟนคอมมูนิตี้เยอะขึ้น หากอยากจับจังหวะให้แม่น ให้เฝ้าดูประกาศจากสำนักพิมพ์หรือคอมเมนต์ของผู้แต่งเป็นหลัก แต่สุดท้ายถ้ามีข่าวจริงๆ คาดว่าจะเห็นทีเซอร์หรือประกาศสั้นๆ ก่อนช่วงเตรียมโปรดักชันไม่กี่เดือน ซึ่งหมายถึงแฟนๆ อาจต้องรอกันสักระยะหนึ่งกว่าข่าวชัดเจนจะออกมา

ผมยังคงเฝ้ารอและคิดว่าสักวันถ้าทีมงานเห็นศักยภาพของเรื่องนี้ งานดัดแปลงคงเกิดขึ้นได้ และจะเป็นช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นสำหรับแฟนเก่าและคนใหม่เหมือนกัน