ตัวร้ายในเมืองก็อตแธมมีใครบ้าง

ความน่าหลงใหลของก็อตแธมอยู่ที่การผสมผสานระหว่างสถาปัตยกรรมโกธิกกับความสกปรกของเมืองใหญ่ สถานที่แรกที่ต้องพูดถึงคือ 'เวย์นเอนเตอร์ไพรส์' ตึกสูงระฟ้าที่สะท้อนประวัติศาสตร์ครอบครัวเวย์นผ่านกระจกสีน้ำเงินเข้ม อย่าลืม 'อาร์คแฮมแอซิลัม' ที่ตั้งอยู่บนเกาะกลางแม่น้ำ แม้แต่ในยามกลางวันก็ยังให้ความรู้สึกอึมครึม พิพิธภัณฑ์ศิลปะก็อตแธมก็เป็นอีกจุดที่น่าสนใจ ที่นี่เต็มไปด้วยงานศิลปะที่ถูกขโมยบ่อยครั้งจนกลายเป็นมุกตลกในหมู่ชาวเมือง ส่วน 'ไอส์เบิร์กเลาจน์' บาร์ใต้ดินที่มักมีคนน่าสงสัยนั่งจิบเครื่องดื่มอยู่ เป็นสถานที่ที่ทำให้รู้สึกว่าเมืองนี้มีชีวิตไม่ต่างจากตัวละครในเรื่อง

เมืองก็อตแธมในเรื่อง 'Batman' เป็นภาพสะท้อนของสังคมเมืองที่ล้มเหลวหลายประการ ความเสื่อมโทรมทางเศรษฐกิจและการทุจริตในระบบราชการทำให้คนจนถูกกดทับจนต้องหันไปใช้ชีวิตผิดกฎหมาย โครงสร้างอำนาจที่ผูกขาดโดยกลุ่มมาเฟียและนักการเมืองสกปรกสร้างวงจรอุบาทว์ที่ยากจะแก้ไข แม้จะมีคนดีอย่าง Commissioner Gordon พยายามเปลี่ยนแปลง แต่ระบบที่เน่าเฟ้อนี่แหละที่ทำให้อาชญากรเติบโตได้เหมือนเห็ดหลังฝน ผมมองว่า Gotham เป็นแผลเป็นของเมืองใหญ่ทุกแห่งที่ปล่อยให้ความเหลื่อมล้ำขยายตัวจนควบคุมไม่อยู่

ความน่าตื่นเต้นของเมืองก็อตแธมไม่เคยจางหายไปเลย โดยเฉพาะเมื่อถูกนำมาเป็นฉากหลังในภาพยนตร์ แน่นอนว่า 'The Dark Knight' ของคริสโตเฟอร์ โนแลนเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด การถ่ายทำบางส่วนเกิดขึ้นในชิคาโก แต่ก็มีการออกแบบให้คล้ายคลึงกับเมืองในตำนานนี้ หนังเรื่องนี้ไม่เพียงแค่จับความมืดมิดของก็อตแธมได้ดี แต่ยังแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างแบ็ทแมนและโจ๊กเกอร์ได้อย่างลงตัว ความรู้สึกเหมือนได้เดินอยู่ในตรอกมืดๆ ของเมืองพร้อมกับตัวละครหลัก มันทำให้เรารู้สึกราวกับว่าเมืองนี้มีลมหายใจจริงๆ

เราเคยสงสัยเรื่องนี้นานพอสมควรเพราะค่าตัวในซีรีส์ทีวีมันมีหลายมิติ — บางคนได้ค่าต่อเทปสูงตั้งแต่ต้น แต่บางคนได้ค่าตัวรวมจากการเป็นตัวละครหลักตลอดหลายซีซันมากกว่า จากมุมมองคนติดตามทั้งบทบาทและเครดิตของนักแสดง ผมมองว่านักแสดงนำที่รับบทตำรวจจิม กอร์ดอน ถือเป็นคนที่มีรายได้รวมสูงสุดตลอดทั้งเรื่อง เพราะรับบทหลักตั้งแต่ต้นจนจบ ทำให้ได้เงินต่อเทปแบบคงที่และมีสัญญายาว ทำให้ยอดรวมกระโดดเมื่อเทียบกับคนที่มาเป็นแขกรับเชิญหรือบทสั้นๆ ในแง่ของค่าต่อเทปสูงสุดเฉพาะช่วงหนึ่ง ผู้เล่นชื่อดังจากวงภาพยนตร์ที่มารับบทสำคัญในพาร์ตแรกของ 'Gotham' ก็มักได้ค่าตอบแทนต่อเทปสูงกว่าเพื่อนนักแสดงที่เริ่มอาชีพจากทีวีโดยตรง ฉันรู้สึกว่าการคำนวณว่าใครมีค่าตัวสูงสุดต้องดูทั้งสองมุมมอง — ค่าต่อเทปกับค่ารวมจากสัญญาตลอดซีรีส์ และถ้าจะชี้ชื่อเดี่ยวๆ แบบคร่าวๆ คนที่เล่นบทนำค่อนข้างมีความเป็นไปได้สูงสุดเมื่อมองเป็นภาพรวมของรายได้ทั้งหมด ซึ่งก็ทำให้มุมมองของผมหนักไปที่นักแสดงนำของซีรีส์ แต่ก็อยากให้จำไว้ว่าค่าตัวแบบแขกรับเชิญของคนดังบางครั้งก็เหนือความคาดหมายได้เหมือนกัน

เมืองก็อตแธมในโลกของ 'Batman' มักถูกอธิบายว่าเป็นสถานที่ที่อยู่ระหว่างความจริงกับความฝัน บางคนบอกว่ามันตั้งอยู่ในนิวเจอร์ซีย์ เพราะฉากหลังทางสถาปัตยกรรมคล้ายกับเมืองใหญ่ทางตะวันออกของสหรัฐ แต่ตัวผมเองมองว่ามันเป็นเมืองในจินตนาการที่สะท้อนปัญหาสังคมได้ดีกว่า ความพิเศษของก็อตแธมคือมันไม่เคยระบุที่ตั้งชัดเจนในเนื้อเรื่องหลัก ทำให้แฟนๆ สามารถตีความได้หลายแบบ บางครั้งมันก็ดูเหมือนชิคาโก บางทีก็เหมือนดีทรอยต์ ผมชอบความคลุมเครือนี้เพราะมันทำให้เมืองนี้เป็นมากกว่าแค่ฉากหลัง แต่เป็นตัวละครที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งในตัวเอง

ความจริงแล้วผมมักจะคิดว่า 'Gotham' เป็นงานที่สร้างตัวละครได้เด่นกว่าเป็นเครื่องหมายรางวัลใหญ่สำหรับนักแสดง แต่ก็มีหลายคนที่ได้รับการยอมรับในรูปแบบต่าง ๆ ที่น่าสนใจ ผมนับว่าไฮไลต์ของการยกย่องจากผลงานนี้คือการชื่นชมเชิงวิชาการและแฟนคลับต่อการแสดงของผู้เล่นบางคน โดยเฉพาะ Robin Lord Taylor ที่รับบท Penguin และ Cory Michael Smith ที่เล่นเป็น Edward Nygma ทั้งคู่ได้รับคำชมจากนักวิจารณ์และการเสนอชื่อในเวทีรางวัลหลายแห่ง ซึ่งสะท้อนว่าการแสดงของพวกเขาโดดเด่น แม้ว่าจะไม่ได้นำมาซึ่งรางวัลใหญ่ระดับ Emmy หรือ Golden Globe ก็ตาม นอกจากนี้ยังมีนักแสดงเยาวชนและนักแสดงสมทบที่เข้าชิงรางวัลในหมวดเยาวชนหรือรางวัลจากสื่อออนไลน์และสมาคมนักวิจารณ์ท้องถิ่น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าซีรีส์นี้ให้โอกาสในการโชว์ฝีมือของแต่ละคน ผมชอบมองว่าแรงกดดันจากแฟน ๆ และการโหวตในงานรางวัลประเภทแฟนโหวตก็มีความหมายไม่แพ้รางวัลทางการ เพราะมันแสดงถึงการยอมรับจากผู้ชมจริง ๆ ซึ่งในกรณีของ 'Gotham' ผลตอบรับแบบนี้ทำให้ชื่อของนักแสดงอย่าง Robin Lord Taylor และ Cory Michael Smith กลายเป็นชื่อที่ผู้คนพูดถึงต่อเนื่อง แม้ว่าสถานะรางวัลจะไม่ใช่ภาพรวมทั้งหมด แต่สำหรับผม การได้รับการเสนอชื่อและเสียงวิจารณ์ที่ดีเพียงพอจะบอกอะไรได้มากพอแล้วว่านักแสดงเหล่านี้ฝากผลงานที่น่าจดจำไว้ในจักรวาลแบทแมน

ตั้งแต่ได้ดู 'Gotham' จบ ฉันก็ชอบนั่งคิดเล่นๆ ว่าสปินออฟของซีรีส์นี้จะพาใครไปต่อบ้าง และคำตอบสั้นๆ ที่ฉันให้กับตัวเองคือ: ไม่มีนักแสดงจากซีรีส์หลักที่ต่อบทบาทเดิมไปปรากฏในสปินออฟอย่างเป็นทางการแบบตรงๆ สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือการมีสปินออฟ/พรีเควลชื่อ 'Pennyworth' ซึ่งเล่าเรื่องราววัยหนุ่มของอัลเฟรด เพนนีเวิร์ธ ตัวละครที่แฟนๆ ของ 'Gotham' รู้จักจากซีรีส์หลัก แต่แทนที่จะเอา 'Sean Pertwee' ที่แสดงเป็นอัลเฟรดใน 'Gotham' มารับบทเดียวกัน ทีมสร้างเลือกจะรีคาสต์เป็น 'Jack Bannon' เพื่อให้เข้ากับโทนพรีเควลและช่วงอายุของตัวละครในเรื่องราวยุคก่อน มุมมองส่วนตัวคือแม้จะรู้สึกเสียดายที่เราไม่ได้เห็นใบหน้าเดิมๆ ของนักแสดงที่ผูกพันกับบทนั้น แต่ก็เข้าใจเหตุผลทางการเล่าเรื่องและการผลิตได้ — บางครั้งสปินออฟต้องการมุมมองใหม่หรือช่วงวัยของตัวละครที่ต่างออกไป เลยจำเป็นต้องเลือกนักแสดงที่เหมาะสมกับคอนเซ็ปต์ใหม่มากกว่า ในฐานะแฟน ฉันชอบที่โลกของนิยายขยายตัว และแม้บทบาทจะถูกต่อยอดโดยคนใหม่ แต่แก่นของตัวละครยังมีเสน่ห์ที่เชื่อมต่อกับสิ่งที่เราเคยดูมาได้อยู่ดี

การเห็นเด็กหนุ่มที่มีบาดแผลจากความสูญเสียกลายเป็นหัวใจของเรื่อง ทำให้ผมหลงรักวิธีเล่าเรื่องของ 'Gotham' ตั้งแต่แรกเห็น David Mazouz คือคนที่รับบทเป็นบรูซ เวย์นในซีรีส์ 'Gotham' และบทนี้ถูกเขียนให้เห็นพัฒนาการตั้งแต่เด็กที่สูญเสียพ่อแม่ จนเติบโตขึ้นเป็นชายหนุ่มที่เก็บความแค้นและความเป็นธรรมไว้ในใจ การแสดงของเขาไม่ได้เน้นแค่ความเก่งหรือฉากแอ็กชัน แต่เป็นการสื่อความเปราะบางและความตั้งใจ ซึ่งทำให้ตัวละครรู้สึกมีมิติ เมื่อต้องเทียบกับการตีความแบทแมนในหนังใหญ่ที่ผมชอบดู เช่น 'The Dark Knight' ที่เน้นภาพลักษณ์ของฮีโร่ผู้ใหญ่ เดวิดกลับทำให้การเดินทางจากเด็กสู่ฮีโร่มีน้ำหนักทางอารมณ์มากกว่า มุมมองส่วนตัวคือการได้เห็นบรูซผ่านการเติบโตแบบช้าๆ ในซีรีส์ ทำให้เข้าใจแรงจูงใจของเขามากขึ้น ชอบฉากที่เขาเผชิญหน้ากับโลกใต้ดินของเมืองและการปรับความสัมพันธ์กับอัลเฟรดกับเซลินา ซึ่งเติมเต็มภาพต้นทางของแบทแมนได้ดี พอซีรีส์จบแล้วก็ยังรู้สึกว่า David Mazouz ให้รากฐานที่แข็งแรงพอให้จินตนาการว่าบรูซจะกลายเป็นแบทแมนได้จริงๆ

ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดระหว่างก็อตแธมกับเมโทรโพลิสคือบรรยากาศและสภาพแวดล้อมของเมือง ก็อตแธมมักถูกบรรยายให้เป็นเมืองที่มืดมน โหดร้าย สถาปัตยกรรมแบบโกธิกที่ดูน่ากลัว ถนนที่เต็มไปด้วยอาชญากรรม เหมือนกับว่าแสงสว่างแทบไม่มีที่ยืน ในทางตรงกันข้าม เมโทรโพลิสเป็นเมืองที่สว่างไสว ทันสมัย เหมือนเป็นสัญลักษณ์ของความหวัง มันสะท้อนถึงการต่อสู้ที่ต่างกันของซูเปอร์ฮีโร่ทั้งสอง - แบทแมนที่ต่อสู้กับความมืดในตัวมนุษย์ ในขณะที่ซูเปอร์แมนเป็นแสงสว่างที่ปกป้องเมืองจากการคุกคามภายนอก