สเมิร์ฟ 1 นักพากย์ภาษาไทยคือใครบ้าง?

นึกภาพว่าถ้าได้ยินเสียงสเมิร์ฟเป็นภาษาไทยใน 'เดอะ สเมิร์ฟ 4' คงจะตลกและอบอุ่นมากเลย ฉันอยากบอกตรง ๆ ว่า ณ ตอนนี้ยังไม่มีการประกาศรายชื่อทีมนักพากย์ภาษาไทยของ 'เดอะ สเมิร์ฟ 4' อย่างเป็นทางการ ถ้าหนังยังไม่เข้าฉายในประเทศไทยหรือยังไม่มีเวอร์ชันพากย์ไทยออกมา ผู้จัดจำหน่ายมักจะปล่อยรายการนักพากย์พร้อมกับข้อมูลโปรโมตก่อนฉายในโรง แต่ในกรณีที่มีการพากย์ไทยจริง ๆ มักเห็นได้ทั้งการใช้ทีมพากย์มืออาชีพที่คุ้นเคยกับงานการ์ตูน และบางครั้งก็เลือกใช้คนดังมาเพิ่มแรงดึงดูด ความคาดหวังส่วนตัวคืออยากให้ใครก็ตามที่ได้รับบทนำ ๆ อย่างสมาร์ฟหรือการ์กาเมลมีน้ำเสียงที่เล่นกับอารมณ์ได้ละเอียด ทั้งขี้เล่น ขี้งอน และโกรธร้อนแรง เพื่อให้ตัวละครยังคงเสน่ห์แบบต้นฉบับ แต่จับต้องได้สำหรับผู้ชมไทย ถ้ามีการประกาศชื่อทีมนักพากย์จริง ๆ นั่นแหละจะฟินสุด ๆ และคงได้เห็นมุมมองใหม่ ๆ ของตัวละครที่คุ้นเคย

งานพากย์ไทยของ 'สเมิร์ฟ' มีความซับซ้อนกว่าที่หลายคนคิด เพราะจริง ๆ แล้วมีหลายเวอร์ชันที่ถูกพากย์ออกมาตามช่องทางต่าง ๆ ทั้งฉบับฉายในโรง ฉบับที่ฉายทีวี และฉบับดีวีดีหรือสตรีมมิ่ง ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมนักพากย์คนละชุด ฉันมักจะเริ่มจากการแยกให้ชัดก่อนว่าคนถามหมายถึงฉบับไหน เช่น 'The Smurfs' (หนังโรงปีแรก), 'The Smurfs 2' หรือ 'Smurfs: The Lost Village' ที่เป็นแอนิเมชันล้วน เพราะชื่อคนพากย์อาจไม่ตรงกันระหว่างเวอร์ชันเหล่านี้ เวลาฉันจะหาชื่อคนพากย์จริง ๆ จะดูที่เครดิตตอนท้ายของไฟล์หนังหรือแผ่นดีวีดีก่อน เพราะส่วนใหญ่ชื่อผู้พากย์ไทยจะปรากฏในเครดิตถ้าฉบับนั้นเป็นการพากย์ไทยอย่างเป็นทางการ อีกจุดที่มักได้ข้อมูลคือแผ่นดีวีดี/บลูเรย์และหน้าปกของแผ่น หรือคำบรรยายบนหน้าวิดีโอสตรีมมิ่งที่เป็นเวอร์ชันไทย ในบางครั้งฟอรั่มของแฟนหนังไทยหรือหน้าวิกิภาษาไทยก็จะรวบรวมรายชื่อไว้ แต่ต้องระวังว่าข้อมูลจากผู้ใช้บางแห่งอาจไม่ครบถ้วนหรือคลาดเคลื่อน ถ้าอยากได้รายชื่อแบบแน่นอน ฉันมักจะยึดเครดิตจากแหล่งทางการ (แผ่นหนัง, วิดีโอที่มีเครดิตจบ) เป็นหลัก เสียงพากย์ของตัวละครหลักอย่าง Papa Smurf, Smurfette, Brainy, Hefty และตัวร้ายอย่าง Gargamel กับแมว Azrael มักจะถูกระบุชัดเจนในเครดิตนั้น และถ้าฉบับใดมีเพลงถูกดัดแปลงเป็นไทย ชื่อผู้ร้องหรือผู้แปลคำร้องก็จะปรากฏด้วย ทำแบบนี้แล้วจะได้รายชื่อที่ถูกต้องและครบถ้วนกว่าการเดาจากความทรงจำ

เสียงพากย์ไทยของ 'The Smurfs 2' ในการฉายโรงมักจะคงความคุ้นเคยจากภาคแรกไว้ค่อนข้างมาก แต่ก็มีจุดเปลี่ยนบางจุดที่แฟน ๆ จะสังเกตได้ ผมเป็นคนที่ตามเสียงพากย์ไทยของหนังครอบครัวมานาน เลยจำได้ว่าเมื่อหนังภาคสองเข้าฉาย ทางสตูดิโอไทยมักจะพยายามรักษาทีมนักพากย์หลักเอาไว้เพื่อความต่อเนื่องของตัวละคร เช่นเสียงของสเมิร์ฟสำคัญ ๆ มักได้คนเดิมกลับมาพากย์ให้ แต่ตัวละครรับเชิญหรือบทฝ่ายร้ายบางตัวอาจเปลี่ยนนักพากย์ไปตามตารางงานหรือสัญญา ถ้าสังเกตจากการฉายในโรงกับพากย์ที่ออกตามทีวีหรือดีวีดี จะเห็นว่าบางครั้งเวอร์ชันที่ออกทางทีวีมีการเรียงลำดับนักพากย์หรือเสียงประกอบต่างไปจากฉบับโรง ฉะนั้นโดยรวมเสียงหลักส่วนใหญ่ยังคงให้ความรู้สึกต่อเนื่องจากภาคก่อน แต่ก็ไม่ใช่ 100% ที่ทุกบทจะเหมือนเดิม — เหมือนกับที่เคยเกิดขึ้นในพวกหนังอนิเมชั่นระดับบล็อกบัสเตอร์อย่าง 'Shrek 2' ที่บางประเทศมีการเปลี่ยนนักพากย์บางบทระหว่างการฉายโรงกับการออกทางช่องทีวี

เสียงพากย์ไทยของ 'สเมิร์ฟ' ทำให้โลกเล็กๆ ในหมู่บ้านสเมิร์ฟมีชีวิตขึ้นมาได้อย่างน่าทึ่ง และฉันชอบคิดถึงการจับคาแรกเตอร์ด้วยน้ำเสียงมากกว่าการยึดติดกับชื่อคนพากย์เท่านั้น หัวใจของการพากย์ที่น่าสนใจสำหรับฉันคือความสามารถในการถ่ายทอดอารมณ์ที่ซ่อนอยู่ใต้ความน่ารัก เช่น Papa Smurf ควรได้เสียงที่ให้ความรู้สึกอบอุ่น มีความเป็นผู้นำแบบเงียบ ๆ ไม่จำเป็นต้องทุ้มลึกจนเกินไป แต่ต้องมีน้ำหนักเมื่อนำพากลุ่ม ส่วน Gargamel ควรได้คนที่เล่นเสียงได้แบบคมกริบและมีมุมขำขม เพื่อให้ความขัดแย้งระหว่างความดาร์กและคอมเมดี้สมดุล สุดท้ายนี้ฉันมักนึกถึงฉากที่หมู่บ้านเฉลิมฉลองกัน — เสียงพากย์ที่ดีจะฉีกมิติของเพลงประกอบและเสียงเอฟเฟกต์ให้กลมกล่อมขึ้น เมื่อเสียงทุกตัวละครมีไดนามิกและลายเซ็นที่ชัดเจน เรื่องราวเล็ก ๆ แบบนี้จะตราตรึงใจแฟนรุ่นเก่าและดึงดูดคนดูรุ่นใหม่ได้อย่างแท้จริง

ยอมรับเลยว่าการจะรวบรวมรายชื่อทั้งหมดของนักพากย์ไทยที่เคยพากย์ใน 'มาสไรเดอร์' เป็นเรื่องที่ซับซ้อนกว่าที่หลายคนคิด ในสายตาของคนดูรุ่นเก่าอย่างฉัน ไอเดียเรื่องการมีรายชื่อเดียวจบมักจะชนกับความจริงว่าซีรีส์ชุดนี้มีหลายยุค หลายเวอร์ชัน และถูกนำเข้ามาพากย์โดยสตูดิโอที่ต่างกันตามช่วงเวลา บางตอนฉายทางทีวีช่องหนึ่ง บางฉบับเป็นดีวีดีที่มีการพากย์ใหม่ อีกทั้งบางประเทศก็มีหลายฉบับภาษาไทยแยกกัน ทำให้รายชื่อคนพากย์เปลี่ยนไปได้ตลอด เมื่อนึกถึงตัวจริงในการหาข้อมูล ผมมักจะเริ่มจากเครดิตตอนสุดท้ายหรือปกดีวีดี เพราะนั่นเป็นแหล่งที่ระบุชื่อทีมพากย์อย่างชัดเจน แต่ก็เข้าใจได้ว่าผู้ชมทั่วไปอาจไม่มีเวลาหยิบมาดูทุกตอน ทางเลือกอื่นที่ได้ผลก็คือฟอรัมแฟนคลับและกลุ่มคนรักเวทมนตร์-ฮีโร่ในโซเชียล ที่มักสะสมข้อมูลแยกตามซีซั่น อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากแฟนคราฟท์ต้องใช้วิจารณญาณร่วม เพราะบางครั้งมีข้อมูลคลาดเคลื่อนหรือขาดตกบกพร่อง สรุปคือ ถ้าต้องการรายชื่อทั้งหมดจริงๆ ต้องเตรียมใจรับความกระจัดกระจายของข้อมูลและความซ้ำซ้อนของเวอร์ชัน แต่การตามหาชื่อคนพากย์ทีละซีรีส์กลับมีเสน่ห์ในมุมของการตามรอยอดีตและได้รู้จักคนทำงานเบื้องหลังเสียงที่ทำให้เราอินกับตัวละคร — นั่นเป็นความสนุกที่แฟนประเภทฉันไม่ยอมพลาดเลย

การปรากฏตัวของตัวละครใหม่ใน 'Smurfs 2' ทำให้เรื่องราวมีมิติใหม่ที่ค่อนข้างน่าสนใจและขัดแย้งไปพร้อมกัน ผมชอบเริ่มจากตัวหลักสองตัวที่เพิ่มเข้ามาอย่างชัดเจน คือ Vexy และ Hackus — สองสิ่งมีชีวิตที่ถูกเรียกว่า 'Naughties' พวกเขาถูกสร้างขึ้นโดย Gargamel เพื่อเป็นเครื่องมือในการตามล่าพวกสเมิร์ฟ แต่ไม่ใช่แค่ลูกสมุนธรรมดา: Vexy มีความซับซ้อนทางอารมณ์ เธอมีความสงสัยในตัวเองและยังแสดงความอบอุ่นบางอย่างต่อสเมิร์ฟ ซึ่งทำให้บทบาทของเธอมีความเป็นตัวละครที่สามารถเปลี่ยนทิศทางเรื่องได้ Hackus ฝั่งตรงข้ามเป็นความตลกและความคึกคะนองแบบเต็มๆ บทบาทของเขาคือเป็นตัวสร้างความไม่สมดุลที่ช่วยขับเคลื่อนฉากแอ็กชันและคอมเมดี้ อีกมุมหนึ่ง Naughties ทั้งสองยังทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนว่า 'ความเป็นตัวจริง' มาจากไหน — ถูกสร้างแต่ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับชะตากรรมเดิมเสมอไป ซึ่งเป็นแก่นเรื่องที่ส่งผลต่อ Smurfette และชุมชนสเมิร์ฟในภาพยนตร์ โดยสรุปแล้ว ถ้ามองในเชิงตัวละคร Vexy กับ Hackus ไม่ได้มาเติมเต็มแค่ความวายป่วงหรืออันตราย แต่พาพล็อตไปสู่คำถามเรื่องตัวตนและการเลือกทางจริยธรรม ซึ่งทำให้หนังมีฉากสะเทือนใจสลับกับฉากขำขันได้อย่างลงตัว

ในฐานะแฟนแอนิเมชันที่ติดตามเบื้องหลังการสร้างมานาน ผมมักจะชอบพิจารณาผลงานผู้กำกับจากโทนงานและการเลือกโปรเจกต์ของเขาเอง ผู้กำกับของ 'สเมิร์ฟ หมู่บ้านที่สาบสูญ' คือ Kelly Asbury ซึ่งเป็นชื่อที่คนในวงการอนิเมชันคุ้นเคยดี Asbury มีผลงานกำกับที่เด่นชัดหลายเรื่อง โดยเฉพาะงานที่ผมจำได้อย่างชัดเจนคือ 'Spirit: Stallion of the Cimarron' ซึ่งให้ความรู้สึกภาพยนตร์อนิเมชันสไตล์ดราม่าซึ่งต่างจากงานคอเมดี้ทั่วไป อีกชิ้นที่สะท้อนสไตล์อารมณ์ขันของเขาคือ 'Shrek 2' ที่เขาร่วมกำกับ และต่อมาเขาก็มาสร้างงานที่มีทัศนคติแปลกใหม่กับ 'Gnomeo & Juliet' ก่อนจะมากำกับ 'สเมิร์ฟ หมู่บ้านที่สาบสูญ' ที่มีโทนผจญภัยแบบสดใส ผมชอบความยืดหยุ่นในการเลือกโทนของ Asbury—จากหนังดราม่าที่มีภาพลักษณ์เข้มข้นสู่คอเมดี้ครอบครัวที่เน้นจังหวะและมุก เดินทางสายนี้ทำให้ผลงานของเขามีความหลากหลายและน่าติดตามเสมอ

ยอมรับเลยว่าชื่อตัวละคร 'เมฟิสโต' มีเสน่ห์แบบมืด ๆ ที่ทำให้ฉันคอยสังเกตทุกครั้งเมื่อมีคนพูดถึงเวอร์ชันพากย์ไทย ฉันมักนึกถึงกรณีของ 'Blue Exorcist' ก่อนเป็นอันดับแรก เพราะเมฟิสโตในเวอร์ชันญี่ปุ่นกับอังกฤษมีบุคลิกเฉพาะตัวมาก แต่ในวงการพากย์ไทย ชื่อของนักพากย์ที่ให้เสียงมักไม่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางเท่ากับต้นฉบับ การปล่อยแผ่นดีวีดีหรือการฉายทางช่องทีวีไทยบางครั้งมีเครดิตแบบย่อหรือไม่มีการประกาศนักพากย์แยกชัดเจน ทำให้ผู้ชมต้องสังเกตจากน้ำเสียงและผลงานเก่า ๆ ของนักพากย์คนนั้น ถ้ามีความตั้งใจจริง ๆ จะต้องดูเครดิตของเวอร์ชันพากย์ไทยจากแผ่นหรือข้อมูลของผู้จัดจำหน่ายไทยเป็นหลัก เพราะตรงนั้นเป็นแหล่งที่มาที่น่าเชื่อถือที่สุดสำหรับการยืนยันชื่อ แต่ประสบการณ์ส่วนตัวบอกว่าแฟน ๆ ในฟอรัมและกลุ่มเฟซบุ๊กมักช่วยกันสะสางข้อมูลนี้ได้ดี ถึงจะต้องใช้ความอดทนหน่อยก็ตาม ฉันชอบฟังเสียงและจับโทนมากกว่าการเก็งชื่อเป็นหลัก ก็เลยมักระบุตัวตนจากสไตล์การพากย์มากกว่าป้ายชื่อท้ายเรื่อง

ย้อนคิดถึงหนังเรื่อง 'The Smurfs' แบบยิ้ม ๆ เลยว่ามันเป็นหนังที่ผสมความแฟนตาซีและคอเมดีได้กลมกล่อมมาก เรื่องเริ่มจากหมู่บ้านสเมิร์ฟที่สงบสุขถูกคุกคามโดยพ่อมดกากาเมล จนเกิดเหตุการณ์ประตูมิติพาเหล่าสเมิร์ฟบางส่วนหลุดมายังมหานครนิวยอร์ก การเดินทางข้ามโลกนี้กลายเป็นแกนกลางของเรื่อง เพราะมันโยงทั้งการผจญภัยและวัฒนธรรมต่างโลกเข้าด้วยกัน ในมุมมองของผม ตัวละครหลักที่สำคัญคือปาป้า สเมิร์ฟที่เป็นผู้นำ มีบทบาทคอยกำหนดทิศทางและปกป้องชาวหมู่บ้าน ส่วนสเมิร์ฟเฟตต์เป็นตัวละครที่มีพัฒนาการชัดเจนจากที่สร้างขึ้นมาเพื่อกระตุ้นความขัดแย้ง กลายเป็นคนที่ต้องค้นหาอัตลักษณ์ของตัวเอง ตัวละครอย่างบเรนนี่ (ชอบคุยมาก) คลัมซี่ (ซุ่มซ่าม) เฮฟตี้ (แข็งแรง) กับวานิตี้ (หลงตัว) ช่วยเติมมุมน่ารักและการ์ตูนให้เรื่องไม่เครียด ขณะที่กากาเมลกับแมวแอซราเอลเป็นวายร้ายรูปแบบคลาสสิกที่ขี้ลำบากและตลกไปพร้อมกัน หนังจบแบบให้ความอบอุ่นทั้งความหมายของคำว่า 'บ้าน' และมิตรภาพ ซึ่งทำให้ผมยิ้มได้ทุกครั้งเมื่อคิดถึงฉากเหล่านั้น

เริ่มจากรายชื่อที่แฟนสเมิร์ฟเห็นบ่อยที่สุดในเวอร์ชันภาษาอังกฤษและการ์ตูนจอแก้ว: Papa Smurf, Smurfette, Brainy Smurf, Hefty Smurf, Clumsy Smurf, Jokey Smurf, Vanity Smurf, Grouchy Smurf, และ Lazy Smurf เป็นกลุ่มหลักที่คนส่วนใหญ่จำได้ทันที โดย Papa Smurf คือผู้นำที่มีเคราแดง (Papa Smurf) ส่วน Smurfette มักถูกยกให้เป็นสเมิร์ฟหญิงเด่นที่สุด (Smurfette) Brainy Smurf มาพร้อมแว่นและบุคลิกชอบสอน (Brainy Smurf) ในขณะที่ Hefty Smurf เป็นสเมิร์ฟที่แข็งแรงและมักโชว์กล้าม (Hefty Smurf) และ Clumsy Smurf นำเสนอความขี้หลงขี้ลืมที่น่ารัก (Clumsy Smurf) ต่อมาอยากแจกชื่อเพิ่มเติมที่มักโผล่ในตอนต่างๆ และคอมิกส์ เช่น Jokey Smurf ที่ขว้างกล่องของขวัญระเบิดประจำ (Jokey Smurf), Vanity Smurf ที่ถือกระจกไม่ห่าง (Vanity Smurf), Grouchy Smurf ที่บ่นทุกเรื่อง (Grouchy Smurf), Lazy Smurf ที่ชอบนอน (Lazy Smurf), Handy Smurf ช่างประจำหมู่บ้าน (Handy Smurf), Chef Smurf หรือ Greedy Smurf ที่ชอบทำอาหารและกิน (Chef Smurf / Greedy Smurf) รวมถึง Farmer Smurf และ Baker Smurf ที่รับผิดชอบงานเกษตรกับขนมปัง นอกจากนี้ยังมี Tailor Smurf, Painter Smurf, Poet หรือ Harmony Smurf ซึ่งเป็นสเมิร์ฟสายศิลป์ และ Nosey Smurf ที่อยากรู้อยากเห็นชื่อกันแบบครบๆ จะมี Sneezy Smurf (คนจามเก่ง), Dreamy Smurf (ชอบฝันอยากออกเดินทาง) และ Baby Smurf ซึ่งเป็นสเมิร์ฟตัวน้อยที่ปรากฏในบางตอน นอกจากชื่อที่ยกมาแล้ว ต้องบอกว่าแต่ละเวอร์ชันจะเพิ่มหรือลดตัวละครตามการดัดแปลง บางตอนจากคอมิกส์ของ Peyo มีสเมิร์ฟชื่อเฉพาะมากกว่านี้อีก เช่น Tracker Smurf หรือ Vanity ในบางเวอร์ชันอาจมีคาแรกเตอร์แตกต่างเล็กน้อย ชื่อภาษาอังกฤษโดยรวมที่คุ้นคือชื่อแบบมีคำว่า 'Smurf' ต่อท้าย (เช่น Brainy Smurf, Hefty Smurf) ซึ่งช่วยให้จดจำง่ายในเวอร์ชันซีรีส์อย่าง 'The Smurfs' และงานอนิเมชั่นอื่นๆ สำหรับคนที่ชอบรายละเอียดเชิงลึก จะพบว่ามีสเมิร์ฟเฉพาะกิจหลายตัวที่โผล่มาแค่ตอนเดียว แต่ชื่อตามที่ยกมาข้างต้นคือกลุ่มที่มักถูกนับว่าเป็นตัวละครหลักหรือที่แฟนๆ จดจำได้เร็วที่สุด โดยรวมแล้วถ้าต้องสรุปลิสต์ชื่อหลักภาษาอังกฤษที่ควรรู้เพื่อเริ่มต้นคุ้นเคยกับจักรวาลสเมิร์ฟ จะเริ่มจาก Papa Smurf, Smurfette, Brainy, Hefty, Clumsy, Jokey, Vanity, Grouchy, Lazy, Handy, Chef/Greedy, Farmer, Baker, Tailor, Painter, Poet/Harmony, Nosey, Sneezy, Dreamy และ Baby Smurf แล้วค่อยไล่ค้นหาตัวรองเพิ่มเติมเอง — ผมมักยิ้มทุกครั้งที่เห็นการ์ตูนตอนเก่าที่แต่ละตัวมีคาแรคเตอร์ชัดเจนและมุกเล็กๆ ที่ทำให้โลกของพวกเขาน่ารักมากขึ้น