หนังสือ Manga จีน จะมีฉบับแปลไทยเมื่อไหร่?

ในฐานะแฟนมังงะจีนที่ชอบสะสมเล่ม ผมมองว่าคำถามว่า 'เมื่อไหร่จะมีฉบับแปลไทย' ต้องตอบด้วยความเป็นไปได้เชิงปฏิบัติ มากกว่าการคาดเดาวันที่แน่นอน

สิ่งที่ทำให้รู้สึกได้เร็วหรือช้า ประกอบด้วย: ความนิยมของเรื่องนั้นในตลาดจีน; ความเต็มใจของสำนักพิมพ์ไทยที่จะลงทุน; และความพร้อมของทีมแปล หากเรื่องไหนได้รับความนิยมสูง เช่นผลงานอย่าง 'The King's Avatar' โอกาสได้แปลเร็วก็มีมากขึ้น แต่ก็ไม่เสมอไปเพราะยังขึ้นกับข้อตกลงลิขสิทธิ์และแผนวางจำหน่ายในประเทศนั้นๆ อีกข้อที่ควรทำคือกดติดตามเพจของสำนักพิมพ์ไทยที่มักปล่อยข่าวล่วงหน้า และหากเห็นการประกาศลิขสิทธิ์ของสำนักพิมพ์ใหญ่ ให้คาดหวังได้ว่าภายใน 6 เดือนถึง 1 ปีอาจเริ่มวางจำหน่ายหรือเปิดพรีออเดอร์ การสนับสนุนฉบับลิขสิทธิ์ช่วยผลักดันให้ผลงานอื่นๆ เข้ามาเร็วขึ้นด้วย เหมือนการลงทุนของชุมชนที่ทำให้วงการเดินต่อไป จบด้วยความอยากเห็นชั้นหนังสือไทยมีมังงะจีนหลากหลายขึ้นทุกปี

เรื่องการออกฉบับแปลไทยของมังงะจีนมักจะมีรายละเอียดเยอะกว่าที่คนอ่านนึกถึง เพราะไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่ความอยากของนักแปลหรือสำนักพิมพ์เท่านั้น

ผมเป็นคนที่ติดตามการประกาศลิขสิทธิ์และการวางจำหน่ายมานานจึงเริ่มเห็นภาพชัดขึ้น ปัจจัยหลักๆ คือการเจรจาลิขสิทธิ์ระหว่างผู้ถือสิทธิ์จีนกับสำนักพิมพ์ไทย ถ้าผลงานนั้นโด่งดังในจีน ผู้ถือสิทธิ์อาจตั้งเงื่อนไขสูงหรือขอค่าลิขสิทธิ์ที่แพง ทำให้สำนักพิมพ์ต้องพิจารณาความเสี่ยงทางการเงิน อีกส่วนคือการแปลและตรวจปรูฟ ภาษาและวัฒนธรรมบางจุดต้องใช้การปรับให้เข้าใจง่ายในกลุ่มผู้อ่านไทย การหาคนแปลที่เชี่ยวชาญภาษาต้นฉบับและมีความเข้าใจวัฒนธรรมก็ใช้เวลา นี่ยังไม่นับเรื่องการจัดพิมพ์-การผลิตและการขนส่งที่บางครั้งล่าช้าเพราะปัจจัยภายนอก

อีกมุมที่ผมเห็นบ่อยคือรูปแบบการเผยแพร่ปัจจุบันมีทั้งแบบดิจิทัลกับแบบเล่ม กระแสดิจิทัลเพิ่มแรงกดดันให้สำนักพิมพ์ต้องตัดสินใจเร็วขึ้น เพราะผู้อ่านสามารถอ่านสแกนหรืออ่านบนแพลตฟอร์มต่างประเทศได้ทันที แต่การขายแบบเล่มยังมีฐานแฟนที่ชอบสะสม นั่นหมายความว่าสำนักพิมพ์จะต้องวางแผนทั้งตลาดออนไลน์และออฟไลน์พร้อมกัน ทำให้เวลาการออกฉบับแปลไทยอาจแตกต่างกันมาก บางเรื่องใช้เวลาไม่กี่เดือนหลังประกาศลิขสิทธิ์ แต่บางเรื่องอาจกินเวลาเป็นปี ทั้งนี้ยังมีเรื่องการเซ็นเซอร์เนื้อหาที่บางครั้งต้องคุยกับสำนักพิมพ์ต้นทางอีกชั้น

เมื่อพิจารณาจากปัจจัยทั้งหมด ผมมักบอกคนรอบตัวว่าอย่าแปลกใจถ้าต้องรอ: ถ้าเป็นผลงานอย่าง 'Heaven Official's Blessing' หรือ 'Douluo Dalu' ที่มีฐานแฟนใหญ่ การออกฉบับแปลไทยมีโอกาสเร็วกว่าผลงานอินดี้ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นกับการเจรจาและนโยบายของสำนักพิมพ์ด้วย สำหรับคนที่อยากติดตามจริงจัง ให้มองประกาศจากสำนักพิมพ์ไทยและติดตามช่องทางโซเชียลของผู้ผลิตต้นฉบับ การรอในบางครั้งทำให้เราได้ฉบับแปลที่คุณภาพดีและถูกลิขสิทธิ์มากกว่าการอ่านสแกนที่อาจทำลายตลาดในระยะยาว แต่สุดท้ายก็ต้องยอมรับว่าระยะเวลาเปลี่ยนไปตามกรณีและไม่มีสูตรตายตัว นี่คือมุมมองจากคนที่ติดตามวงการนี้มานานและยังคงตื่นเต้นกับการมีเล่มใหม่บนชั้นหนังสือเสมอ