Sino Ang Mga Pangunahing Tauhan Sa Dekada '70?

Pagsimula natin sa isang masiglang pagtingin sa dekada 70, isang panahon na puno ng mga makasaysayang kaganapan, kultura, at mga hindi malilimutang karakter na naging simbolo ng kanilang panahon. Ang 'Dekada 70' ni Lualhati Bautista ay mas lalo pang pinaiting ang aspetong ito sa pamamagitan ng mga tauhan na hindi lamang kumakatawan sa isang pamilya kundi pati na rin sa mga pangarap, takot, at laban ng mga tao sa ilalim ng rehimeng Marcos sa Pilipinas. Kabilang dito ang pamilya Bartolome, na ang mga kasapi ay may kanya-kanyang kwento at pagsubok habang hinaharap ang mga hamon ng kanilang lipunan. Isa sa mga pangunahing tauhan ay si Amanda Bartolome, ang ina. Isa siyang simbolo ng lakas at determinasyon. Sa kanyang mga mata, makikita ang mga pagsubok ng kanyang pamilya at ng lipunan. Si Amanda ay lumalaban hindi lamang para sa kanyang mga anak kundi para sa kanyang sariling pagkatao sa kabila ng mga hamon ng buhay. Dito nagiging mahalaga ang kanyang papel bilang ilaw at gabay ng pamilya sa gitna ng dilim ng rehimeng nagdadala ng takot sa mga tao. Siyempre, hindi mawawala ang mga anak ni Amanda, na sila nga ba ay kumakatawan sa mga bagong henerasyon na may iba't ibang pananaw at adhikain. Si Jules, ang kanyang panganay, ay isang aktibista na puno ng idealismo at naglalayon ng mas magandang kinabukasan para sa kanyang bayan. Ang kanyang karakter ay nagpapakita ng lakas ng loob at ang pagnanais na baguhin ang kanilang sitwasyon. Sa kabilang dako, si Gani, ang bunso, ay kumakatawan sa mas batang henerasyon na nahuhulog sa dilemma ng pag-unawa sa mundo sa kanyang paligid. Habang si Eman, ang gitnang anak, ay medyo nahihirapan na maintindihan ang kanyang papel sa pamilya at sa lipunan. Ang mga tauhang ito ay hindi lamang nagiging simbolo ng kanilang panahon kundi nag-aanyaya rin sa mga mambabasa na magmuni-muni sa mga halaga ng pamilya, pagkakaibigan, at pakikibaka. Ang 'Dekada 70' ay hindi lang isang kwento ng isang pamilya, kundi pati na rin isang salamin ng lipunan na nag-aanyaya sa mga tao na muling pag-isipan ang nakaraan habang inaaral ang kanilang hinaharap. Sa kabuuan, maganda ang pagkakabuo ng mga tauhang ito, at talagang nailalarawan ang katatagan ng bawat isa sa kabila ng mga hamon at krisis sa kanilang paligid. Mula sa kwentong ito, talagang bumabalik sa aking isip ang kahalagahan ng uri ng pakikibaka na ipinamuhay ng bawat tauhan, na tila nagbibigay ng inspirasyon sa akin at sa sinumang tumangkilik sa kanilang kwento.

Sa mundo ng mitolohiya ng Pilipinas, ang mga pangunahing tauhan ay tuluyan nang nakaukit sa puso ng bawat Pilipino. Una sa lahat, hindi maikakaila ang kahalagahan ni Bathala, ang pangunahing Diyos at tagapaglikha. Siya ang nagbigay-daan sa lahat ng bagay at siya ring nag-aalaga sa mga tao. Kasama niya sa kanyang mundo si Apolaki, ang diyos ng araw na madalas na itinuturing na tagapagtanggol ng mga tao. Sa kabila ng kanilang mga magagandang katangian, may mga diyosas din na pumukaw sa ating imahinasyon tulad ni Maria Makiling, ang magandang diwata ng bundok na nagdadala ng misteryo at hiwaga sa kanyang kaharian. Halimbawa, siya ang gumawa ng maraming kababalaghan, mula sa mga nakamamanghang tanawin hanggang sa mga kwentong pag-ibig. Huwag ding kalimutan si Lam-ang, ang bayaning kalahating diyos mula sa epikong 'Biag ni Lam-ang.' Ang kanyang mga kakayahan at mga pakikipagsapalaran ay talagang nakakabighani; isa siyang simbolo ng katapangan at pagsusumikap. Ang iba pang tauhan na kapansin-pansin ay sina Buwan at araw, na kinakatawan ang mga puwersa ng kalikasan. Ang mga tauhan na ito ay hindi lamang gawa-gawa; sila'y nagsisilbing takbuhan ng ating mga karanasan at pagpapahalaga, at tila sila'y buhay na kwentong nagbibigay inspirasyon sa bawat henerasyon. Kabilang sa mga pangunahing tauhan ay si Mariang Sinukuan, isang diwata na kilala sa kanyang kahusayan sa pagtatanggol sa kanyang bayan. Ang kanyang kwento ay puno ng sakripisyo at katapatan, di ba? Over time, ang mga kwentong ito ay nagbigay-diin sa mga mahahalagang aral at turo na patuloy nating nadadala sa ating pang-araw-araw na buhay. Sa kabuuan, ang mga hindi malilimutang tauhan sa mitolohiya ng Pilipinas ay nagsisilbing gabay at inspirasyon, nagpapakita ng ating mga mithiin, pangarap, at ang ating pagkakakilanlan bilang mga Pilipino.

Ang 'Dekada ’70' ni Lualhati Bautista ay isang matinding paglalarawan ng buhay ng isang pamilyang Pilipino sa ilalim ng batas militar ni Marcos. Nakatuon ito sa mga epekto ng diktadurya sa pang-araw-araw na buhay, lalo na sa isang inang nagbabago mula sa pagiging pasibo tungo sa pagkamulat at paglaban. Ang nobela ay nagbibigay-diin sa mga tema ng pag-iral ng kababaihan, paghahanap ng sariling identidad, at ang malalim na epekto ng pulitika sa personal na relasyon. Sa pamamagitan ng mataas na emosyonal na salaysay, ipinapakita nito kung paano nagbabago ang mga pangunahing karakter sa gitna ng kaguluhan.

Sa bawat trahedya ng pelikula, palaging may mga pangunahing tauhan na nagdadala ng nilalaman at damdamin ng kwento. Isang magandang halimbawa ay si Othello mula sa Shakespeare. Siya ay isang bihasang heneral, ngunit ang kanyang labis na tiwala sa ibang tao ay nagiging dahilan ng kanyang pagbagsak. Ang labis na pag-ibig at pagseselos, na naging sanhi ng mga hindi pagkakaintindihan, ay nagdadala sa kanya sa isang madilim na landas na nagiging masakit na wakas. Napaka-eksploratory ng kanyang karakter, dahil puno siya ng emosyon at kahulugan. Sa kanyang paglalakbay, makikita mo ang matinding laban sa buhay at kamalayan kung paano ang mga simpleng desisyon ay nagdadala sa kanya sa trahedya. Isang mas modernong halimbawa naman ay si Jay Gatsby mula sa ‘The Great Gatsby’. Siya ay encapsulation ng American Dream, ngunit ang kanyang pagsisikap na makamit ang pag-ibig ni Daisy ay nagdala sa kanya sa sariling pagkawasak. Ang kanyang pagnanais na makabawi at ang labis na ambisyon niya ay nagresulta sa pagkapahiya at pagkalungkot, na hindi niya kailanman inaasahan. Ang pagkakaroon ng mga tauhang ito sa mga pelikula ay nagbibigay-diin sa katotohanang madalas na tayong nakasalalay sa ating mga damdamin at desisyon, na posibleng humantong sa mga nakakabahalang kaganapan. Sa nga anime, ang mga tauhan gaya ni Eren Yeager sa ‘Attack on Titan’ ay nagtataguyod ng mga tema ng trahedya. Ang paglalakbay ni Eren mula sa isang simpleng bata sa isang naguguluhang mundo, at ang kanyang mga desisyon upang ipaglaban ang kalayaan ng kanyang bayan ay nagpastig ng madilim na katotohanan ng mga laban sa pagitan ng mga tao. Ang kanyang mga pagkilos at ang pagkaka-impluwensiya ng kanyang mga kasamahan ay nagiging sanhi ng sunud-sunod na kaganapan na nagwawakasta sa sarili at sa mga tao sa paligid niya. Ang karanasan ng mga tauhang ito ay nagbibigay inspirasyon sa mga mambabasa at manonood, ngunit umaabot ito sa mga masakit na realidad na sumasalamin sa ating sariling buhay.

Unang-una, ang dekada 70 ay puno ng mga makasaysayang pangyayari na nagbukas ng bagong yugto sa mundo. Sa mga taong ito, sabik na sabik ang mga tao na ipaglaban ang kanilang mga pananaw at karapatan. Sa Amerika, narito ang mga kaganapan tulad ng pagtapos ng digmaang Viet Nam noong 1975 na nagdulot ng malalim na pagsasalamin sa mga isyu ng kapayapaan at pagkakaisa. Tila baga'y isang simbulo ng pagnanais na lumayo mula sa mga labanang walang katuturan. Nakita din ang malawakang mga protesta at kilusang civil rights na naglalayong itaguyod ang pagkakapantay-pantay at laban sa diskriminasyon, lalo na sa mga minority groups. Ang pag-usbong ng mga panibagong ideolohiya at pagkilos ay lumutang ang mga boses ng mga bata, mula sa pag-aaktibong kabataan hanggang sa mga makabago at mapanlikhang pamamaraan ng pagpapahayag ng kanilang saloobin. Huwag din nating kalimutan ang makasaysayang pangyayari sa ekonomiya at politika sa buong mundo. Noong 1973, naganap ang oil crisis na nagdulot ng malawakang pagtaas ng presyo ng gasolina at nakapagbago ng mga estratehiya ng mga bansa. Ang mga bansang Kanluranin ay nagkaroon ng krisis sa ekonomiya na nagbigay-diin sa pangangailangang magkaroon ng mas mahusay na pamamahala at regulasyon. Sa ibang bahagi, ang mga kilusan para sa pambansang kasarinlan sa Africa at Asya ay lumakas sa dekadang ito, kung saan maraming mga bansa ang nagpaabot ng kanilang mga kamay para sa kalayaan mula sa kolonyalismo. Sa larangan ng kultura, ang dekada 70 ay naging tandang panahon para sa sining at musika. Magsimula tayo sa makukulay at makabago na mga anyo ng sining; ang mga artista tulad nina Andy Warhol at Roy Lichtenstein ay nagpasikat ng pop art na nagbukas ng bagong pananaw sa sining at pagkakaakit sa masa. Sa musika naman, lumitaw ang disco at punk rock, na nagdulot ng mga makabago at masiglang ritmo na nagbigay inspirasyon sa mga henerasyon. Ang 'Woodstock' festival noong 1969 na umabot sa dekadang ito ay naging simbolo ng isang bayan, kung saan ang mga tao ay nagtipun-tipon at nagsama-samang nagdiwang ng pagkakaisa sa musika at pagmamahal. Sa kabuuan, ang dekada 70 ay puno ng pagbabago, pagkilos, at pag-unlad. Isang panahon kung saan ang mga tao ay mas aktibong lumahok sa kanilang mga komunidad at mas pinalakas ang kanilang mga boses, na naglalayong lumikha ng mas magandang kinabukasan para sa susunod na henerasyon. Changemaking naman talaga ang sumasalamin sa mga pangyayaring ito, na nagpapakilala sa mga kwentong malaon nang nagaganap sa likod ng entablado, at tayo ay bahagi ng kwentong ito, maging sa pamamagitan ng mga akda o simpleng pag-uusap hinggil dito. Ang mga alaala at kontribusyon ng dekadang ito ay patuloy na umaani ng interes at inspirasyon, kaya't lagi tayong dapat magtanda sa mga leksyong natutunan sa kuwentong ito.

Isang kwentong puno ng hinanakit at pag-asa, ang 'Ibong Mandaragit' ay naglalaman ng mga tauhan na tunay na nakakaantig. Una na dito si Lando, ang pangunahing tauhan, na isang mapagmahal at matatag na karakter na palaging handang ipaglaban ang kanyang mga prinsipyo at pamilya. Ang kanyang paglalakbay ay puno ng mga hamon, mula sa mga pangarap na nais niyang maabot hanggang sa mga pag-aalinlangan na nagpapahirap sa kanya. Kabilang din sa kwento si Fely, ang kanyang kasintahan, na tila simbolo ng pag-ibig at suporta na nagbibigay lakas kay Lando kahit sa gitna ng gulo. Huwag kalimutan si Mang Isko, isang matandang tagapayo na nagbibigay ng mahahalagang aral kay Lando. Ang kanyang mga karanasan at kaalaman ay nagiging gabay na nagsisilibing boses ng kadalubhasaan at pakikipaglaban sa mga hamon ng buhay. Ang tatlong tauhang ito ay talagang nakaka-relate; halos lahat tayo ay may Lando at Fely sa ating buhay, at ang mga aral at hamon nila ay maaari nating mailipat sa ating mga karanasan. Ito rin ay ang mga tauhan sa paligid nila, mula sa mga kaibigan hanggang sa mga kalaban, na nagsisilbing repleksyon ng ating lipunan. Ang kanilang mga tagumpay at pagkatalo ay nagbibigay-diin sa mga tao na dapat tayong makipaglaban para sa ating kinabukasan at mga pangarap, kahit gaano man ito kahirap. Ang 'Ibong Mandaragit' ay hindi lamang kwento ng pag-ibig at pakikibaka kundi pati na rin isang reyalidad ng buhay na hindi natin dapat kalimutan.

Isang dekada na puno ng pagsabog ng kulay at damdamin, ang 1970s ay nagbigay sa atin ng mga pelikulang tunay na nagbukas ng isip at puso. Isa sa mga pinakasikat na pelikula ng panahon na ito ay ang 'The Godfather', na patuloy na itinuturing na isa sa pinakamagandang pelikula sa kasaysayan. Sa kwento ng pamilya Corleone na pinangunahan ni Don Vito Corleone, pinalutang nito ang tema ng pamilya, kapangyarihan, at moral na dilemmas. Ang mga performances nina Marlon Brando at Al Pacino ay talagang tumatak. Kapag tumingin ka sa mahuhusay na eksena nila, parang nadarama mong bahagi ka ng kanilang mundo, na puno ng panganib at pagsubok. Saka narito ang 'One Flew Over the Cuckoo's Nest', na nagbibigay ng mas using pananaw sa mga isyu tungkol sa mental health at ang sistema ng psychiatric hospitals. Ang pag-arte ni Jack Nicholson bilang si Randle McMurphy ay nakabibighani, at ang laban niya para sa kalayaan kahit nasa ilalim ng matinding kontrol ay labis na nakakaapekto. Sa bawat eksena, nadarama mo ang kanyang laban, na nag-iiwan sa iyo ng pagninilay-nilay sa mga isyu ng pagkakulong at kalayaan. Huwag kalimutan ang 'Star Wars', na hindi lamang Pinasukan ang sci-fi genre kundi revolutionized din ang paraan ng paggawa ng pelikula. Ang mga iconic na tauhan tulad nina Luke Skywalker at Princess Leia, hinayaan tayong tumawid mula sa Earth patungo sa isang galaxy far, far away! Ang mga espesyal na epekto at kwentong puno ng pakikipagsapalaran ay tila nagbigay ng bagong buhay sa cinematography at sining ng storytelling. Ang mga pelikulang ito at marami pang iba ay tunay na nagbigay kulay sa dekadang ito, at hanggang ngayon, patuloy silang nagbibigay inspirasyon sa mga manlilikha at manonood. Sa kabuuan, tila ang dekada '70 ay isang makulay na tapestry ng sining at pagkatao, at sa bawat pelikula, may dala itong mensahe na mahirap kalimutan.

Tila may kakaibang alon ng nostalgia na nag-aangat sa mga tema mula dekada '70 na tila pera ang halaga ngayon. Isa sa mga pangunahing tema ay ang pagninilay-nilay tungkol sa pagkakapantay-pantay at karapatang pantao, na lumutang nang malakas noong dekada '70 sa panahon ng mga kilusan para sa mga karapatan ng kababaihan at mga African American. Sa mga akdang nakabase sa mga isyung ito, madalas mong makikita ang mga karakter na grappling sa kanilang sariling pagkakakilanlan at ang kanilang lugar sa isang mundo na madalas ay puno ng diskriminasyon at kawalan ng katarungan. Ang ganitong mga tema ay tiyak na umaantig sa mga bagong henerasyon, na nagsisiangkla sa mga modernong paggalaw gaya ng Black Lives Matter at Me Too, na patuloy na sumasalamin sa mga pakikibaka na lumitaw sa nakaraan ngunit hindi pa rin nalalampasan. Isang magandang halimbawa ng pagkakaangkop ng mga tema mula dekada '70 sa kasalukuyan ay ang mga proyekto tulad ng 'Stranger Things,' na nagtatampok ng mga elemento ng retro pop culture kasabay ng mga mensahe tungkol sa pagkakaibigan, pagkakaroon ng tiwala sa sarili, at ang malalim na pagkakaugnay ng mga tao sa isa't isa. Mayaman ito sa takot at pagkabalisa ng panahon, na kung saan ay nagpapakita rin nang kaunting takot patungkol sa nuclear threat at social paranoia ng panahon iyon. At ang mga paksang ito, kung mahuhusay na maipapaabot sa bagong henerasyon, ay nakakapagbigay ng makabuluhang pagkakataon sa mga manunulat at artista ngayon na suriin ang mga problema natin sa lipunan mula sa mas malalim na pananaw. Para sa akin, ang katotohanang ang mga tema mula sa dekada '70 ay muling nabubuhay ay palatandaan na ang sining at kultura ay patuloy na kumikilos bilang isang repleksyon ng ating lipunan. Nakakatuwang isiping gaano kadalas ang mga tao mula sa ibang panahon ay bumabalik sa mga dating problema at patuloy na nag-aalok ng mga bagong solusyon sa mga hamon ng ating kasalukuyang buhay.

Bago ko talakayin ang mga tauhan sa 'Ang Kwintas', talagang nakakaintriga ang tema ng kwentong ito. Nagsimula ang kwento sa isang mama na si Mathilde Loisel, isang magandang babae na nabubuhay sa isang ordinaryong buhay, ngunit puno ng pangarap na makamit ang luho. Sa kanyang asawa, si Monsieur Loisel, na napaka-mahiyain at masaya sa kanilang simpleng buhay, naiisip ni Mathilde na siya ay niligawan ng isang mas mataas na posisyon sa buhay. Ang ganitong pagnanais ay nagiging sanhi ng kanyang pagkakasangkot sa isang trahedya na palaging nagiging termo ng kwento. Kasama rin sa kwento ang kanyang kaibigang si Madame Forestier, na naging simbolo ng karangyaan at yaman. Ang kwintas na ipinahiram ni Madame Forestier kay Mathilde ang nagsilbing pangunahing kagamitan sa kanyang pagbibitiw sa mga problema. Sa huli, ipinakita ng kwento kung paano ang pagkakaingganyo ng sobrang materyalismo ay nagdudulot ng malalim na pagkasira. Ang pagkakaroon ng mga tauhang ito ay talagang nagbigay-buhay at lalim sa kwento, at sa proseso, pinakilala ang mga tema ng ambisyon at mga panganib ng kasakiman.

Isang tunay na nakakaakit na kwento ang 'Nemo ang Batang Papel', puno ng kulay at buhay na nagbibigay-diwa sa mga bata at mga batang puso. Ang pangunahing tauhan na si Nemo ay isang masigla at mapanlikhang bata na mahilig mag-imbento. Siya ang nagdadala ng kakaibang pananaw sa mundo, kung saan ang bawat papel na kanyang hinawakan ay nabubuhay at nagiging kakaibang mga nilalang. Ang kanyang mga kasama tulad ni Pagsibol, ang batang pangarap at si Ginoo Art, isang magaling na guro na nagtuturo kay Nemo kung paano itaguyod ang kanyang imahinasyon, ay nagiging mga halimbawa ng tunay na pagkakaibigan at pagtutulungan. Minsan, ang mga hamon na dinaranas ng mga tauhan ay nagbibigay-diin sa halaga ng courage at takot na lumabas sa kanilang comfort zone, na tila bumubuo ng sagot sa kung ano ang ibig sabihin ng pagiging bata. Pagkatapos, hindi nating dapat kalimutan ang mga antagonista. Narito ang mga tauhan tulad ni Ginoo Mangarap, ang simbolo ng mga hadlang o limitasyon na kailangang lampasan ni Nemo. Sinasalamin ni Ginoo Mangarap ang mga pangarap na sinasakal at ang bigat ng pagka-bahag, na madalas nating nararamdaman habang tayo'y lumalaki. Ang batang papel ay isang simbolo ng pag-asa, na kahit anong pagsubok o balakid ang ating kinakaharap, nandiyan pa rin ang pagnanais na lumipad at mangarap. Ang mga tauhang ito ay hindi lamang basta mga karakter; sila ay bahagi ng isang mas malawak na mensahe tungkol sa pagkakaibigan, pagtitiwala sa sarili, at ang kapangyarihan ng imahinasyon. Sa mga kwento ni Nemo, tumbas ng aliw ang hikbi ng katotohanan sa ating buhay, at ito ay mga bagay na sobrang mahalaga sa ating paglalakbay sa pag-unlad. Sa kabuuan, ang bawat tauhan sa 'Nemo ang Batang Papel' ay may kanya-kanyang papel na bumuo ng kwento. Mula sa masyadong masiglang si Nemo hanggang sa mga hamon na dala ni Ginoo Mangarap, ang kwento ay nagtuturo kung paano natin dapat pahalagahan ang ating mga pangarap, kahit na anong pagsubok ang dala. Minsan, ang pinakadakilang kwento ay hindi lamang nagmula sa papel kundi mula sa puso ng bawat isa sa atin.