อลิซ ในแดน มหัศจรรย์

เราเริ่มหลงใหลใน 'อลิซ ในแดน มหัศจรรย์' จากเรื่องเล่าที่คนแก่ในครอบครัวเล่าว่ามันมาจากการเล่านิทานตอนพายเรือให้เด็กๆ ฟัง หนึ่งในแรงบันดาลใจสำคัญคือเด็กจริงๆ คนหนึ่ง ชื่ออลิซ ลิดเดลล์ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจให้การผจญภัยหลายฉากเกิดขึ้น เรื่องเล่าเล็กๆ ระหว่างการพายเรือกับเพื่อนๆ ถูกขัดเกลาเป็นนิยายโดยคนที่ชื่อจริงคือชาร์ลส์ ลัตวิจ ดอดเจสัน แต่สังคมสาธารณะรู้จักเขาในนามแปลกๆ ที่ทำงานเขียนมากกว่า

ผมชอบคิดถึงโมเมนต์ที่ต้นกำเนิดของเรื่องนั้นเป็นการเล่นระหว่างผู้ใหญ่กับเด็ก ไม่ใช่การคิดค้นโลกจากศีรษะว่างเปล่า มันมีทั้งอารมณ์ขัน แซวสังคม และความอยากเล่นกับภาษา การที่ผู้เขียนเป็นนักคณิตศาสตร์ช่วยให้โครงเรื่องมีตรรกะแปลกๆ ที่กลายเป็นเสน่ห์ เช่น การเปลี่ยนขนาดตัวของตัวละครหรือการพูดที่มักจะพลิกความหมาย เป็นแรงบันดาลใจชั้นดีให้จินตนาการไม่ถูกจำกัดด้วยกฎปกติ ซึ่งทำให้ฉันยังอ่านซ้ำได้โดยไม่เบื่อแล้วก็ยิ้มได้ทุกครั้ง

ความทรงจำเกี่ยวกับ 'อลิซในแดนมหัศจรรย์' มักจะพาฉันกลับไปสู่โลกที่เต็มไปด้วยความประหลาดและตัวละครที่ต่างคนต่างมีคาแรกเตอร์ชัดเจน

ฉันมองว่า 'อลิซ' คือแกนกลางของเรื่อง เธอเป็นเด็กสาวที่ตกลงไปในโพรงกระต่ายแล้วพบว่าตัวเองโต-เล็กไปมา ทำให้ฉากเปลี่ยนสัดส่วนกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการสำรวจตัวตนและความอยากรู้อยากเห็น ต่อมาที่ฉันมักนึกถึงคือ 'กระต่ายขาว' ตัวรีบร้อนกับนาฬิกาในมือ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ผลักดันให้อลิซออกผจญภัยอย่างไม่ตั้งใจ

โต๊ะน้ำชาของ 'เจ้าชายหมวกบ้า' กับ 'มาร์ช แฮร์' และ 'ดอร์มอซ' ก็เป็นอีกมุมที่ฉันหลงรัก ทั้งบทสนทนาที่ไม่มีตรรกะและความรู้สึกของเวลาแปลก ๆ ที่ทำให้ฉากนั้นทั้งน่าขำและน่าสะเทือนใจในคราวเดียว สุดท้าย 'ราชินีแห่งหัวใจ' กับคำสั่งสุดโหดว่า "ตัดหัวพวกมัน!" สะท้อนความไม่ยุติธรรมและความบ้าคลั่งของอำนาจได้อย่างเฉียบคม ฉากการเล่นครอกเก็ตที่ใช้นกฟลามิงโกเป็นไม้ตีเป็นหนึ่งในภาพที่ติดตาฉันมาก เพราะมันรวมความลึกลับ ความฮา และความรุนแรงแบบเย้ยหยันเอาไว้ในฉากเดียว

มุมมองส่วนตัวคือเรื่องนี้ไม่ได้มีแค่ตัวละครหลักเพียงไม่กี่คน แต่เป็นการออกแบบตัวละครที่ทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ ซึ่งทำให้ทุกครั้งที่อ่านฉันค้นพบแง่มุมใหม่ ๆ ของเรื่องเสมอ

จักรวาลของ 'อลิซ ในแดน มหัศจรรย์' สำหรับฉันคือกระจกเงาที่สะท้อนความไร้เหตุผลของสังคมมากกว่ามนต์แฟนตาซีเพียงอย่างเดียว

ฉันเคยชอบมองราชินีแห่งหัวใจเป็นตัวแทนของอำนาจที่ใช้อารมณ์ตัดสินทุกสิ่ง—การตัดสินใจแบบไม่ยึดหลักเหตุผลของเธอทำให้ฉากต่าง ๆ กลายเป็นการเสียดสีศาลเตี้ยและอำนาจนิยมที่ฉันเห็นในประวัติศาสตร์และวรรณกรรมอื่น ๆ ด้วยตาเดียวกัน นาฬิกาของกระต่ายขาวทำให้ฉันนึกถึงการวิ่งตามความคาดหวังของสังคมซึ่งทำให้ตัวละครต้องรีบเร่งโดยไร้จุดหมาย

อีกฝั่งหนึ่ง แมวเชสเชียร์ที่หายตัวไปครึ่งเดียวและยังคงยิ้มอยู่ สะท้อนถึงความไม่แน่นอนของคติสังคมและภาษา—มันพูดให้ความหมายสับสนและชวนให้ตั้งคำถามว่าความจริงนั้นสัมพัทธ์เสมอไปหรือเปล่า สรุปแล้ว บทบาทของตัวละครเหล่านี้ช่วยฉันมองว่าเรื่องนี้ไม่ใช่แค่เทพนิยายเด็ก แต่เป็นบทสนทนาเชิงปรัชญาที่กล้าท้าทายขนบเดิม ๆ ของยุควิคตอเรีย

เราจะเล่าเรื่อง 'อลิซในแดนมหัศจรรย์' แบบยาว ๆ ให้ฟังในแบบที่ฉันชอบนึกภาพตาม: เริ่มจากเด็กสาวชื่ออลิซที่กำลังนั่งเบื่อ ๆ ริมฝั่งแม่น้ำ แล้วเธอสะดุดกับกระต่ายขาวสวมเสื้อกั๊กและนาฬิกาพกที่พูดได้—ความอยากรู้อยากเห็นของเธอทำให้เธอติดตามกระต่ายลงไปในโพรงลึกลับและตกลงไปในโลกที่ทุกอย่างกลับตาลปัตร

จากนั้นเป็นฉากที่ฉันชอบจินตนาการที่สุด: ห้องโถงที่เต็มไปด้วยประตูเล็ก ๆ และโต๊ะมีขวดเขียนว่า "ดื่มฉัน" กับเค้กเขียนว่า "กินฉัน" ซึ่งทำให้อลิซย่อและขยายตัวจนท่วมท้น เธอได้พบตัวละครแปลก ๆ มากมาย เช่น หนูที่เล่าเรื่องแข่งวิ่งหมอก (caucus race), หญิงแม่ครัวที่เต็มไปด้วยพริก, และเด็กทารกที่กลายเป็นลูกหมูเมื่อพ่อครัวโกรธ

ต่อมาอลิซเดินทางผ่านสวนแห่งการพูดจาฟุ้งซ่าน ไปเจอแมวเชเชียร์ที่ยิ้มแรกร้าวและพูดให้เธอสับสน ตามด้วยปาร์ตี้น้ำชาของ 'Mad Hatter' และ 'March Hare' ที่ไม่รู้จักความหมายของเวลา ข้ามฉากมาเธอเข้าไปเล่นครอกเก้ากับราชินีหัวใจซึ่งใช้ฟลามิงโกเป็นไม้ตีและนกชนิดต่าง ๆ เป็นลูกบอล สุดท้ายเกิดเรื่องที่เป็นจุดไคลแมกซ์คือการพิจารณาคดีของคนงานแจกไพ่—อลิซโตขึ้นโดยไม่ตั้งใจ ท้าทายกฎประหลาดทั้งหมดของแดนมหัศจรรย์ จนสุดท้ายเธอตื่นขึ้นมาพบว่าเหตุการณ์ทั้งหมดเป็นเพียงความฝันระหว่างนอนหลับริมฝั่งแม่น้ำ เป็นการผจญภัยที่เต็มไปด้วยตรรกะกลับหัวและภาพน่าขบขันซึ่งยังคงทำให้ฉันยิ้มได้เสมอ

การกลับมาของ 'อลิซในแดนมหัศจรรย์ 2' พาฉันกลับเข้าไปในโลกที่คุ้นเคย แต่คราวนี้โทนเรื่องเน้นความคิดถึงและการแก้แค้นของหัวใจมากขึ้น

ฉากเปิดแสดงให้เห็นว่าอลิซเติบโตขึ้น กลายเป็นกัปตันเรือที่มีหน้าที่และความฝันของตัวเอง ยามที่เธอกลับสู่แดนมหัศจรรย์เพื่อช่วยเพื่อนเก่าอย่างฮัทเตอร์ เรื่องราวเลยกลายเป็นการเดินทางของเวลา — ไม่ใช่แค่การผจญภัยแบบเดิม แต่เป็นการย้อนดูอดีตผ่านสิ่งที่เรียกว่าโครโนสเฟียร์ (Chronosphere) แล้วลองเปลี่ยนแปลงอดีตเพื่อแก้ไขบาดแผลในใจ

ฉันชอบว่าภาพรวมของหนังไม่ได้มุ่งแต่การต่อสู้หรือฉากตะลุมบอน แต่ยอมถอยมาสำรวจความสูญเสีย การยอมรับ และการเติบโตของตัวละครหลัก แม้เรื่องจะมีความแฟนตาซีจัดเต็ม แต่แก่นคือบทเรียนเรื่องการปล่อยวางและการยอมรับชะตากรรม ซึ่งทำให้ฉากสุดท้ายดูมีน้ำหนักขึ้นกว่าภาคแรกอย่างชัดเจน

เราเคยรู้สึกว่าหนังสืออย่าง 'อลิซในแดนมหัศจรรย์' เป็นเหมือนตะกร้าของมุกลับหัว ที่เอาคำพูดและความไม่สมเหตุสมผลมาวางเรียงเป็นตอน ๆ มากกว่าจะมีพล็อตหลักเดียวเหมือนหนัง แต่พอเปิดดูเวอร์ชันการ์ตูนคลาสสิกอย่าง 'Alice in Wonderland' ของดิสนีย์ จะเห็นได้ชัดว่าภาพยนตร์เลือกจัดระเบียบเรื่องให้เป็นการผจญภัยต่อเนื่อง มีเพลงและฉากเชื่อมโยงกันเพื่อให้เด็กดูแล้วเข้าใจง่ายขึ้น

ในเล่มต้นฉบับ ภาษาเล่นคำ สัญลักษณ์ทางสังคม และมุกตลกเชิงตรรกะเป็นแกนกลางของเรื่องราว ขณะที่ภาพยนตร์มักตัดหรือเปลี่ยนมุกเหล่านั้นเป็นภาพอธิบายแทน เช่น ฉากงานเลี้ยงน้ำชาที่ในหนังสือเป็นการเล่นกับความไม่ต่อเนื่องของเวลา แต่ในหนังดิสนีย์จะเปลี่ยนให้เป็นฉากที่มีเพลงสนุก ๆ และจังหวะตลกที่เน้นงานภาพ การตัดเนื้อหาบางส่วนจึงทำให้ประเด็นเสียดสีทางสังคมลาง ๆ หายไป

อีกอย่างที่เห็นชัดคือการให้ความสำคัญกับตัวละคร การ์ตูนและหนังหลายเวอร์ชันมักจะเน้นให้อลิซมีบทบาทเชิงฮีโร่มากขึ้น ทำให้เกิดเส้นเรื่องชัดเจนกว่าในหนังสือที่อลิซเป็นผู้เผชิญเหตุการณ์แปลก ๆ มากกว่าเป็นผู้แก้ปริศนา บวกกับภาพ สี และดนตรีที่เติมอารมณ์ให้รู้สึกต่างจากการอ่านอย่างมาก ผลลัพธ์คือความสนุกคนละแบบ: หนังให้ความบันเทิงทันทีและแบบครอบครัว ส่วนหนังสือชวนให้จับความหมายและหัวเราะกับคำเล่นของผู้เขียนในเชิงลึกกว่า

แฟนหนังอย่างฉันมักจะมองหาบทสรุปที่อ่านจบแล้วรู้จักทั้งโครงเรื่องและแก่นความคิดของ 'อลิซ ในแดนมหัศจรรย์' ก่อนจะไปดูหรือทวนความจำใหม่

สรุปยาวๆ ที่ชัดเจนและครบมักพบได้ในกระทู้ของ 'Pantip' ที่แฟนๆ เขียนสรุปฉากสำคัญ ไล่เหตุการณ์ตั้งแต่เริ่มจนจบ พร้อมมีคนคอมเมนต์เสริมข้อสังเกตเชิงรายละเอียด ส่วนเว็บอย่าง 'Major Cineplex' มักใส่สรุปเนื้อหาและรีวิวเชิงภาพยนตร์ควบคู่กัน ทำให้เห็นทั้งเรื่องย่อและมุมมองการตีความการกำกับหรือการแสดง

ถ้าชอบบทความเชิงวิเคราะห์ที่ลึกขึ้น ผมมักจะเลือกอ่านที่ 'The Standard' เพราะเขาเชื่อมบริบทวรรณกรรมและสัญลักษณ์ได้ดี สรุปของที่นี่ไม่ใช่แค่เล่าเหตุการณ์ แต่ยังชวนคิดถึงประเด็นเช่นการโตขึ้นและความฝันของตัวละคร ซึ่งช่วยให้ผมเข้าใจหนังมากขึ้นก่อนจะกลับไปดูฉากโปรดอีกครั้ง

Disney+ เป็นที่แรกที่ควรเช็คเลย เพราะเขามีหนัง Disney เยอะมาก รวมถึง 'Alice Through the Looking Glass' ด้วย

เคยนั่งดูกับน้องชายที่บ้านผ่านแพลตฟอร์มนี้ สัมผัสได้ถึงความสะดวกสบายของการดูหนังใหญ่บนจอทีวี ภาพคมชัด เสียงใส แถมมีซับไทยให้เลือกด้วย ถ้าใครชอบความบันเทิงแบบครบวงจรและไม่ต้องห่วงเรื่องคุณภาพ ก็แนะนำที่นี่เลย

ความต่างที่ชัดเจนที่สุดสำหรับฉบับนิยายและฉบับดิสนีย์คือโทนและจังหวะของการเล่าเรื่อง

ต้นฉบับ 'Alice's Adventures in Wonderland' เป็นงานเล่นคำและตรรกะที่ฉีกกรอบ บทสนทนาเต็มไปด้วยพาร็อกซ์ และฉันมักจะหลงรักพลังของการไม่มีเหตุผลแบบที่ทำให้เราต้องคิดตาม มันไม่พยายามยัดบทเรียนใหญ่ของชีวิต แต่ชวนให้หัวเราะกับความบ้าบอและตีความได้หลายชั้น

ในทางกลับกัน 'Alice in Wonderland' ของดิสนีย์ปี 1951 ตัดตอนและปรับโครงเรื่องให้กระชับขึ้นเพื่อความบันเทิงของครอบครัว การเชื่อมโยงเหตุการณ์ถูกเรียบเรียงให้มีจังหวะเพลงและฉากที่ติดตา ตัวละครบางตัวถูกทำให้ตลกหรือน่ารักขึ้น เสน่ห์ของนิยายที่เป็นความเจ้าเล่ห์ทางภาษาและมุขแนวตรรกะบางส่วนจึงหายไป แต่นั่นก็แลกมาด้วยภาพ แอนิเมชัน และความทรงจำสำหรับเด็ก ๆ ซึ่งฉันเองโตมากับเวอร์ชันนี้แล้วมักนึกถึงมันก่อนเมื่อคิดถึงอลิซในภาพยนตร์

บอกตรงๆ ว่าเรื่องนี้เป็นหนึ่งในซีรีส์แนวเกมเอาตัวรอดที่ฉันยกให้เป็นคอลเลกชันโปรดเลยทีเดียว

' Alice in Borderland ' บน Netflix มีทั้งหมด 16 ตอน แบ่งเป็น 2 ซีซั่น ซีซั่นละ 8 ตอน (ซีซั่นแรกออกปี 2020 และซีซั่นสองออกปี 2022) ฉันชอบที่ทั้งสองซีซั่นให้ความรู้สึกเป็นเรื่องราวต่อเนื่อง แต่ละตอนมีความยาวพอสมควร ทำให้ตัวละครและเกมต่างๆ ได้รับการขยายมิติอย่างเต็มที่

การดูแบบมาราธอนทำให้ฉันอินกับจังหวะการเล่าเรื่องมากขึ้น เพราะมันค่อยๆ เผยความสัมพันธ์และแรงจูงใจของตัวละครที่เราเห็นแค่ผิวเผินในตอนแรกๆ ฉากที่เกี่ยวกับ 'Beach' หรือช่วงเกมที่มีการตั้งคำถามเชิงปรัชญาทำให้ฉันนั่งจิบน้ำแล้วคิดตามเพลินๆ ว่าถ้าต้องเลือกจริงๆ เราจะตัดสินใจแบบไหน สรุปคือ ถ้าถามว่ามีกี่ตอนก็ตอบได้ตรงไปตรงมาว่า 16 ตอน แต่ถ้าอยากได้ประสบการณ์เต็มๆ แนะนำให้เว้นว่างแล้วดูต่อเนื่อง จะได้ความเข้มข้นครบทั้งฉากบู๊และองค์ประกอบเชิงจิตวิทยาในเรื่องนี้