อวตาร

การได้ดู 'อวตาร' ทั้งสองภาคคือประสบการณ์ที่ยอดเยี่ยมมากสำหรับคนที่หลงใหลในเรื่องราวของแพนดอร่า

นักแสดงนำที่สร้างสีสันให้กับเรื่องนี้มีหลายคน แต่คนแรกที่ต้องพูดถึงคือแซม เวิร์ธธิงตัน ในบทเจค ซัลลี ตัวละครหลักที่ทำให้เราเห็นการเปลี่ยนแปลงจากมนุษย์สู่ชาวนาวีอย่างสมบูรณ์ ควบคู่ไปกับโซอี ซัลดานาในบทเนยตีรี เจ้าของภาษาที่สื่ออารมณ์ผ่านการแสดงได้อย่างน่าทึ่งแม้จะอยู่ในรูปแบบโมชั่นแคปเชอร์

ความน่าสนใจอีกอย่างคือการกลับมาของ สตีเฟน แลง ในบทพันเอก ไมลส์ ควอริช ที่กลายเป็นจุดขัดแย้งหลักของภาคสอง ส่วนซีซีเอช พาวเดอร์ก็โดดเด่นไม่แพ้กันในบทนีทิริ ลูกชายหัวป่วงของเจคที่สร้างสีสันได้อย่างไม่น่าเชื่อ

หนังเรื่อง 'อวตาร' ของเจมส์ คาเมรอนนี่แหละ เข้าฉายรอบปฐมทัศน์ครั้งแรกวันที่ 10 ธันวาคม 2009 ที่ลอนดอน ส่วนฉายทั่วไปเริ่มวันที่ 18 ธันวาคมปีเดียวกัน ตอนนั้นจำได้ว่าการโปรโมตหนักมาก ทั้งเทคนิค 3D แบบใหม่และเรื่องราวในโลกแพนโดรา

ผมติดตามข่าวสารเรื่องนี้ตั้งแต่เห็นทีเซอร์แรก บรรยากาศในโรงตอนนั้นตื่นเต้นสุดๆ คนต่อคิวซื้อตั๋วยาวเหยียด หนังทำรายได้ถล่มทลายจนกลายเป็นหนังทำเงินสูงสุดตลอดกาลไปหลายปี

ครั้งแรกที่ได้นั่งดูหนังเรื่อง 'อวตาร' ในโรง จริง ๆ แล้วมันไม่ใช่แค่เรื่องของความยาวที่ทำให้ประทับใจ แต่เป็นการที่โลกของแพนดอร่าถูกถ่ายทอดออกมาแบบสมจริงจนรู้สึกเหมือนอยู่ที่นั่นด้วย

หนังเรื่องนี้ยาวประมาณ 162 นาที หรือเกือบ 3 ชั่วโมงเลยทีเดียว แต่บอกตรง ๆ ว่าไม่รู้สึกว่านานเกินไปเลย เพราะทุกฉากถูกออกแบบมาอย่างพิถีพิถัน ตั้งแต่การไล่สีที่สวยงามไปจนถึงการเคลื่อนไหวของตัวละครที่ลื่นไหลเหลือเกิน

ตอนจบหนังยังรู้สึกเสียดายที่มันจบไปเสียจริง ๆ นี่ขนาดนั่งเกือบ 3 ชั่วโมงนะ!

การได้ดู 'อวตาร' ในโรงภาพยนตร์ถือเป็นประสบการณ์ที่ยากจะลืมเลยทีเดียว วิวัฒนาการของเทคโนโลยี CGI ในรอบทศวรรษที่ผ่านมาทำให้ภาพทุกเฟรมสวยงามราวกับงานศิลปะ

เรื่องราวอาจจะดูเรียบง่ายในโครงสร้าง แต่พลังของการเล่าเรื่องอยู่ที่รายละเอียดโลกแห่ง Pandora ที่ถูกสรรค์สร้างขึ้นมา ความสมจริงของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดและระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง ทำให้เรารู้สึกราวกับได้เดินทางไปยังดาวดวงนี้ด้วยตัวเอง

สิ่งที่ประทับใจสุดคือวิธีที่ Cameron สื่อสารแนวคิดเรื่องความสมดุลของธรรมชาติผ่านวัฒนธรรม Na'vi โดยไม่ทำให้ดูเป็นการสั่งสอน แต่แทรกอยู่ในทุกอณูของเรื่อง

การเล่าเรื่องของแฟรนไชส์นี้แบ่งออกเป็นสองยุคหลักที่ต่อเนื่องกัน และวิธีดูที่ดีที่สุดคือดูตามลำดับเวลาของการออกฉาย

ฉันชอบเริ่มคุยด้วยสิ่งที่ชัดเจน: ภาพรวมมีสองภาคหลักที่ควรให้ความสำคัญ คือ 'Avatar: The Last Airbender' ซึ่งเป็นเรื่องราวของอังและการเดินทางเพื่อเอาชนะแม่ทัพไฟ แบ่งออกเป็นสาม 'Book' ได้แก่ 'Book One: Water' → 'Book Two: Earth' → 'Book Three: Fire' และอีกภาคคือ 'The Legend of Korra' ที่เป็นภาคต่อ เกิดขึ้นหลายสิบปีหลังอัง มีทั้งหมดสี่ 'Book' ('Book One: Air', 'Book Two: Spirits', 'Book Three: Change', 'Book Four: Balance') การดูตามลำดับการฉายจะทำให้การเชื่อมโยงเหตุการณ์และมุกจิกของตัวละครทำงานได้เต็มที่

มุมมองส่วนตัวของฉันคือการดู 'Avatar: The Last Airbender' ให้จบก่อนจะทำให้เข้าใจรากเหง้าของโลก การเมือง และแรงจูงใจของตัวละครหลายคน—ตัวอย่างเช่นความสัมพันธ์ระหว่างชาติพันธุ์ การสร้างเมืองใหม่อย่าง Republic City มีที่มาจากเหตุการณ์ในยุคของอัง นอกจากนี้ยังมีหนังสือการ์ตูนที่เติมเต็มช่องว่างหลังนิทรรศการซีรีส์หลัก เช่น 'The Promise', 'The Search', 'The Rift' ซึ่งถ้าชอบการตามรอยรายละเอียดจะช่วยให้เข้าใจความเปลี่ยนแปลงของโลกก่อนเข้าสู่ยุคของโคร่าได้ดี

อีกทั้งโทนเรื่องระหว่างสองภาคต่างกันค่อนข้างมาก: 'Avatar: The Last Airbender' ให้ความรู้สึกเป็นการผจญภัยผสมมุกตลกและความอบอุ่นของกลุ่มเพื่อน ขณะที่ 'The Legend of Korra' เข้มข้นกว่า หยิบประเด็นการเมือง ความเป็นตัวตน และผลพวงของความเปลี่ยนแปลงสังคม การเรียงลำดับที่แนะนำสั้นๆ คือ ดูทั้งสาม Book ของ 'Avatar: The Last Airbender' ให้จบ แล้วค่อยเริ่ม 'The Legend of Korra' ตาม Book ไป ถ้าต้องการลงลึกค่อยอ่านหนังสือการ์ตูนต่อหลังจากจบซีรีส์ จะได้เห็นภาพรวมและการเชื่อมโยงที่สมบูรณ์ขึ้น — นี่คือวิธีที่ฉันมักแนะนำให้คนใหม่เริ่มต้นกับโลกนี้ และมันให้รสชาติที่เต็มอิ่มกว่าแน่นอน

การได้ชม 'อวตาร 2' แบบพากย์ไทยเต็มเรื่องเป็นประสบการณ์ที่คุ้มค่ามากสำหรับคนชอบหนัง spectacle แบบผม ภาพ CGI ที่อลังการของเจมส์ คาเมรอนยังคงยอดเยี่ยมไม่เปลี่ยนแปลง แค่ฉายน้ำทะเลสีเทอร์ควอยซ์กับแสงสะท้อนจากสัตว์ประหลาดก็สวยจนหยุดหายใจ

สิ่งที่ชอบเป็นพิเศษคือการพากย์ไทยที่ทำออกมาได้แนบเนียนมาก โดยเฉพาะฉากต่อสู้ที่เสียงเอฟเฟกต์และบทพูดเข้ากันได้อย่างลงตัว แม้จะรู้ว่าภาษาไทยอาจไม่ใช่ภาษาต้นฉบับ แต่การแปลบทที่เข้าใจง่าย และการพากย์ที่ให้อารมณ์ร่วมได้เหมือนดูหนังไทยเลยทีเดียว

ไม่แปลกเลยที่ธีมหลักของ 'Avatar' จะถูกหยิบมาวิเคราะห์ด้วยความหลากหลาย เพราะหนังเปิดช่องให้มองได้ทั้งในมิติสิ่งแวดล้อม การเมือง และจิตวิญญาณ

ในฐานะคนดูที่โตมากับหนังไซไฟและสารคดีสังคม ผมมองว่าแกนกลางของ 'Avatar' อยู่ที่ความขัดแย้งระหว่างโลกทุนนิยมเชิงขยายตัวกับความสัมพันธ์อันลึกซึ้งของมนุษย์กับธรรมชาติ ฉากการบุกรุก Hometree, การใช้พละกำลังทางทหารเพื่อแสวงทรัพยากร และองค์กร RDA ที่ผลักดันผลประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ คือภาพสะท้อนของลัทธิล่าอาณานิคมสมัยใหม่ หนังไม่ได้แค่โชว์ทิวทัศน์อลังการ แต่ยังชวนให้ตั้งคำถามว่าการพัฒนาแบบไร้การคำนึงถึงวิถีชีวิตดั้งเดิมจะทิ้งร่องรอยไว้เช่นไร

อีกมิติที่ผมให้ความสำคัญคือการนำเสนอความเป็นอวตารและการย้ายสังกัดทางกายภาพของ Jake Sully ซึ่งกลายเป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนตัวตนและการเลือกฝักฝ่าย การที่ตัวเอกเลือกซึมซับวัฒนธรรม Na'vi แทนการอยู่ในระบบทหาร-บริษัท คือการชี้ให้เห็นถึงการค้นหาความหมายใหม่ในโลกที่เทคโนโลยีทำให้ทุกอย่างเชื่อมโยงแต่ก็แยกจากแหล่งที่มา หนังยังนำเสนอประเด็นเรื่องจิตวิญญาณผ่านการสื่อสารกับ Eywa — แนวคิดเรื่องความเชื่อมโยงระหว่างสิ่งมีชีวิตทั้งหมดซึ่งกลายเป็นการตำหนิรูปแบบโลกทัศน์ที่แยกสิ่งมีชีวิตออกจากระบบนิเวศ

อย่างไรก็ดี ในฐานะนักวิจารณ์ที่ไม่ยอมมองแค่ความงดงาม ผมก็ต้องตั้งคำถามกับการเล่าเรื่องบางจุด เช่นโทนของตัวเอกที่อาจถูกวิจารณ์ว่าเป็น 'white savior' และการตีความชนพื้นเมืองที่บางครั้งกลับกลายเป็นอุดมคติแบบโรแมนติก แม้กระนั้น 'Avatar' ยังคงเป็นกรณีศึกษาที่ดีสำหรับการวิเคราะห์การครอบงำทางเศรษฐกิจ เทคนิคการเร้าอารมณ์ด้วยภาพ และการเรียกร้องให้ผู้ชมกลับมาคิดถึงความสัมพันธ์ต่อโลกธรรมชาติ — นั่นคือเหตุผลที่ผมมักกลับมาดูซ้ำเมื่ออยากตั้งหลักคิดเรื่องจริยธรรมของเทคโนโลยีกับธรรมชาติ

การได้ชม 'อวตาร 2' ในรูปแบบ 4K HD เป็นประสบการณ์ที่คุ้มค่ามากๆ เลยนะ แสงสีและรายละเอียดในฉากน้ำทะเลชัดเจนจนเหมือนได้ดำดิ่งไปกับเจค ซัลลี่จริงๆ

ความพิเศษของเวอร์ชันนี้คือเอฟเฟกต์แสงสะท้อนใต้น้ำที่ทำให้โลกแพนดอร่าดูมีชีวิตชีวาขึ้นมา บางทีการดูหนังเรื่องนี้ที่บ้านก็สะดวกดี แถมยังสามารถหยุดพักเมื่อไหร่ก็ได้ถ้าหนังยาวเกินไป

เมื่อพูดถึง 'อวตาร' แน่นอนว่าหลายคนคงนึกถึงหนัง sci-fi อลังการของเจมส์ คาเมรอนที่ปล่อยมาเมื่อปี 2009 ซึ่งสร้างปรากฏการณ์กระแสทั่วโลกด้วยเทคโนโลยี performance capture และโลกแพนดอร่าที่ออกแบบมาอย่างพิถีพิถัน

จากที่ติดตามข่าววงการมาอย่างใกล้ชิด ตอนนี้มีการยืนยันแล้วว่าจะมีภาคต่อถึง 4 ภาคด้วยกัน! ภาค 2 'Avatar: The Way of Water' ออกแล้วเมื่อปลายปี 2022 โดยยังคงดำเนินเรื่องต่อกับครอบครัวซัลลี่บนแพนดอร่า ที่น่าสนใจคือแต่ละภาคจะสำรวจพื้นที่ใหม่ๆ ของดาว เช่น ภาคสองเน้นวัฒนธรรมชาวน้ำ ส่วนภาคสามและสี่ที่กำลังผลิตอยู่ก็จะพาเราไปรู้จักเผ่าต่างๆ อีกมากมาย

คาเมรอนบอกไว้ว่าเขาอยากสร้าง saga แบบ 'Star Wars' สำหรับเจเนอเรชันใหม่ เพราะฉะนั้นแฟนๆ คงต้องเตรียมตัวติดตามกันยาวๆ เลยล่ะ

ชีวิตในฐานะนักดูหนังต้องบอกว่า 'อวตาร' เป็นหนึ่งในซีรีส์ที่ตามดูมาตลอดตั้งแต่ภาคแรก ตอนนี้ภาคเต็มเรื่องสามารถหาชมได้ทาง Disney+ Hotstar ที่มีทั้งภาค 1 และ 2 พร้อมซับไทย

สำหรับคนที่ชอบความสมจริง แพลตฟอร์มนี้ยังมีฟีเจอร์ดูแบบ IMAX Enhanced ที่ให้ประสบการณ์ระดับโรงหนังเลยทีเดียว ถ้าเป็นคนชอบสะสม physical copy ก็สามารถหาซื้อ Blu-ray จากร้านค้าออนไลน์อย่าง Amazon ได้เช่นกัน