KABANATA 5

Nang isara ko ang pinto matapos umalis si Alejandro, naiwan akong nakatayo sa tapat nito habang ang tibok ng aking puso ay tila hindi pa bumabalik sa kanyang normal na tiyempo. Ang mga pangyayari sa maghapon ay mabilis at puno ng pagbabago—mula sa paggising na puno ng pag-aalinlangan, hanggang sa makita ko ang kanyang sinseridad sa harap ni Mama, at sa huli ay ibigay ko ang munting pagkakataong hinihingi niya.

Pumasok ako sa sala at naabutan ko si Mama na nakangiti nang bahagya habang inaayos ang mga pinggan. Nang mapansin niya ang aking pagbabalik, tumingin siya sa akin nang may kakaibang kislap sa kanyang mga mata.

“Anak,” panimula niya nang malumanay, “mabuti ang ugali ng batang iyan. Hindi siya ang uri ng mayaman na nakasanayan nating makita sa mga balita o sa mga kwento ng ibang tao. May respeto siya, at higit sa lahat, makikita sa kanyang mga mata na seryoso siya sa kanyang pakikitungo sa iyo.”

Umupo ako sa tabi niya at huminga nang malalim, hinahaplos ang aking mga palad na may bakas pa ng init ng hawak ni Alejandro. “Alam ko po, Ma. Iba ang ipinakita niya ngayon kumpara sa alaala ko sa kanya noon. Ngunit dalawang taon po ang lumipas na wala siyang komunikasyon. Dalawang taon akong nagtanong kung bakit niya ako iniwan, kung may nagawa ba akong mali. Ang sugat na iyon ay hindi basta-basta maghihilom sa loob lamang ng ilang oras.”

Tumango si Mama at inilagay ang kanyang kamay sa ibabaw ng aking palad. “Naiintindihan ko iyan, Lyka. Hindi ko hinihiling na kalimutan mo agad ang sakit na iyong naramdaman. Ang tanging sasabihin ko lamang ay huwag mong isara ang iyong puso nang tuluyan. Bigyan mo ng pagkakataon ang katotohanan na ipakita ang sarili nito. Kung siya ay tunay na nagbago at may mabuting layunin, makikita mo ito sa mga susunod na araw. Kung hindi, ang oras ang magsasabi ng totoo.”

Ang kanyang mga salita ay nagsilbing sandata at gabay ko. Sa huli, tama siya—ang oras ang pinakamahusay na tagapagsalaysay ng katotohanan. Hindi ko kailangang magmadali sa pagdedesisyon. Ang mahalaga ay manatili akong matatag at hindi magpadala lamang sa emosyon.

Habang nagpapahinga sa aking silid, muling bumalik sa aking isipan ang huling bahagi ng aming pag-uusap. Inanyayahan niya akong pumunta sa isang lugar kinabukasan. Hindi niya sinabi kung saan, ngunit may kakaibang kumpyansa sa kanyang tinig na tila mahalaga ang pupuntahan namin. Sa kabila ng kaba at pagdududa, may bahagi ng aking pagkatao na sabik na malaman kung ano pa ang maiaabot ng pagkakataong ito.

Ngunit sa likod ng lahat ng pag-asa, hindi ko makalimutan ang banta na nakabitin sa aming paligid. Si Trixie.

Alam kong hindi siya magiging tahimik matapos malaman na bumalik si Alejandro at muli akong hinahanap. Sa loob ng dalawang taon, siya ang naging dahilan ng maraming maling akala, ang taong gumamit ng mga lihim upang sirain ang tiwala at pagmamahalan na aming binuo noon. Kung malalaman niyang muling nagtatagpo ang aming mga landas, gagawin niya ang lahat upang hadlangan ito—kahit na gamitin pa niya ang mga bagong kasinungalingan.

 

Sa kabilang panig ng bayan, sa isang marangyang bahay na puno ng luho at kagamitang mamahalin, naroon si Trixie. Nakaupo siya sa harap ng malaking salamin habang ang kanyang mga kamay ay mahigpit na nakakuyom, at ang kanyang mukha ay puno ng galit at inggit.

Kakatapos lamang niyang makatanggap ng balita mula sa kanyang mga kasama sa bayan—nakita nila si Alejandro na pumasok sa bahay nina Lyka at naglakad kasama nito sa mga lansangan. Ang balitang iyon ay parang mainit na bakal na ipinatong sa kanyang balat.

“Bakit pa siya babalik?” bulong niya sa kanyang sarili, ang kanyang tinig ay nanginginig sa matinding damdamin. “Matagal ko nang inayos ang lahat. Ginawa kong mukhang manloloko at mapagsamantala ang babaeng iyan. Bakit kailangang sirain ni Alejandro ang lahat ng aking pinaghirapan?”

Tumayo siya at lumakad nang pabalik-balik sa loob ng kanyang silid. Sa loob ng dalawang taon, inisip niyang matagumpay na niyang itinulak si Alejandro palayo kay Lyka. Ipinadala niya ang mga maling mensahe, nagpakalat ng mga kwentong hindi totoo, at gumamit ng kanyang impluwensya upang makumbinsi ang binata na ang babaeng kanyang minamahal ay may iba nang buhay at interes. Akala niya ay tuluyan na niyang napasakamay ang loob ni Alejandro, ngunit ngayon ay bumalik ang lahat sa simula.

“Kung babalik siya kay Lyka, malalaman niya ang katotohanan. Malalaman niyang ako ang nasa likod ng lahat ng gulo,” sambit niya nang may takot. “Hindi ko hahayaang mangyari iyon. Hindi ko hahayaang mawala sa akin ang lahat ng pagkakataong makalapit sa kanya.”

Kinuha niya ang kanyang telepono at tinawagan ang isang numero na matagal na niyang kinokontak tuwing may kailangan siyang itago o sirain.

“Nandiyan ka ba?” tanong niya nang agad na sumagot ang kabilang linya.

“Opo, Binibining Trixie. Ano po ang kailangan ninyo?” sagot ng isang boses na pamilyar sa kanya.

“May nangyayaring hindi maganda,” sagot niya nang mariin. “Bumalik si Alejandro. Nakita ko ang mga ulat na kasama niya muli ang babaeng iyan na si Lyka. Kailangan nating kumilos bago pa nila matuklasan ang lahat ng ating ginawa noon.”

May panandaliang katahimikan bago sumagot ang kausap. “Ano po ang nais ninyong gawin? Maselan na po ang sitwasyon ngayon. Kung mahuhuli tayo, malaking gulo ang idudulot nito sa inyo at sa inyong pamilya.”

“Wala akong pakialam!” sigaw ni Trixie, hindi na nakapagpigil sa kanyang emosyon. “Ang mahalaga ay huwag magtagumpay ang kanilang muling pagsasama. Gumawa ka ng paraan—magkalat ng mga bagong kwento, maghanap ng mga ebidensyang peke, o anumang bagay na magpapaalala kay Alejandro kung bakit siya umalis noon. Huwag mong hayaang maging malinaw ang kanyang isipan. Kung kailangan nating magdulot ng bagong gulo, gagawin natin ito. Huwag nating hayaang makuha ng mahirap na babaeng iyan ang lahat ng dapat sa akin.”

“Gagawin ko po ang lahat ng aking makakaya,” sagot ng lalaki nang may pag-aalinlangan. “Ngunit paalala ko lamang, Binibini—kapag lumalalim ang katotohanan, lalong mahirap itago ang mga kasinungalingan. May mga panganib na kasama ang mga hakbang na ito.”

“Gawin mo na lang ang sinasabi ko!” mariing utos ni Trixie bago ibaba ang tawag.

Nang maihinto niya ang telepono, tumingin siya muli sa kanyang repleksyon sa salamin. Ang mukhang nakatingin sa kanya ay hindi na ang dating magandang mukha lamang—ito ay puno ng kasakiman at takot na mawala ang kanyang inaasam.

“Lyka,” bulong niya sa hangin na puno ng poot. “Akala mo ba madali mong maibabalik ang lahat? Hindi mo alam kung anong gulo ang iyong pasukin. Habang nandiyan ako, hindi kayo magkakaroon ng payapang buhay.”

 

Kinabukasan, maaga pa lamang ay gising na ako. Inihanda ko ang aking sarili nang maayos, hindi dahil sa gusto kong magmukhang espesyal, kundi dahil nais kong ipakita na kahit simple lang ang aking pamumuhay, may dangal akong dala. Isinuot ko ang isang malinis at maayos na damit, sinuklay ang aking buhok, at hinarap ang salamin upang tignan ang aking sarili.

“Kalmado lang, Lyka,” bulong ko sa aking repleksyon. “Huwag kang magpadala sa takot o sa pag-asa nang labis. Maging matalino at maging totoo sa iyong sarili.”

Makalipas ang kalahating oras, narinig ko ang busina ng sasakyan sa labas. Nang lumabas ako, nakita ko si Alejandro na nakasandal sa pinto ng kanyang sasakyan—isang simpleng sasakyan lamang ngayon, hindi ang mamahaling kotse na madalas niyang gamitin sa lungsod. Tila sinadya niyang huwag magdala ng ingay o pansin sa aming munting bayan.

Nang makita niya akong lumapit, lumawak ang kanyang ngiti—isang ngiting tunay at walang pagkukunwari.

“Magandang umaga, Lyka,” bati niya nang may init sa kanyang tinig. “Handa ka na ba?”

Tumango ako nang mahinahon. “Opo. Saan tayo pupunta?”

“May isang lugar na matagal ko nang gustong ipakita sa iyo,” sagot niya habang binubuksan ang pinto ng sasakyan para sa akin. “Dito natin sisimulan ang paglilinaw sa lahat ng bagay. Doon natin makikita ang mga bakas ng katotohanang matagal nang itinago.”

Habang naglalakbay kami, nanatiling tahimik ang paligid sa loob ng ilang minuto. Ang daan ay patungo sa labas ng bayan, papunta sa mga kabundukan kung saan matatagpuan ang mga lumang gusali at mga taniman na halos hindi na napupuntahan ng marami.

“Naaalala mo pa ba noong mga bata pa tayo?” biglang basag ni Alejandro sa katahimikan, ang kanyang mga mata ay nakatuon sa daan. “Madalas tayong maglaro sa mga gubat na ito. Nangako tayo noon na kahit anong mangyari, hindi tayo maghihiwalay. Akala ko noon ay hawak ko ang pangakong iyon, ngunit ang mga kasinungalingan ang nagpahina sa aking paniniwala.”

Tumingin ako sa labas ng bintana, pinagmamasdan ang mga punong dumadaan sa aming paningin. “Naaalala ko rin. Ngunit ang pangako ng bata ay madaling masira kapag may mga taong nagsisikap na sirain ang tiwala.”

“Tama ka,” sagot niya nang may pagsisisi. “At ako ang may malaking pagkukulang doon. Hindi ko sinuri nang mabuti ang mga bagay na dinala sa aking harap. Mabilis akong naniwala at mabilis akong nagdesisyon nang hindi man lang humingi ng paliwanag sa iyo. Iyon ang pinakamalaking pagkakamali ng aking buhay, at handa akong bayaran ito sa anumang paraan.”

Makalipas ang halos isang oras na paglalakbay, huminto ang sasakyan sa tapat ng isang lumang bahay na yari sa kahoy at bato. Napapaligiran ito ng matatayog na puno at mga halamang ligaw, ngunit kitang-kita na kahit luma na, maayos pa rin ang pagkakatayo nito. Sa tapat ay may nakasulat na lumang plaka: Bahay ng mga Tagapangalaga ng Kasaysayan.

“Dito tayo pupunta,” wika ni Alejandro habang bumababa ng sasakyan at mabilis na pinagbuksan ako ng pinto. “Dito nakatago ang mga talaan, mga sulat, at mga ebidensyang matagal nang itinago. Dito natin makikita ang buong kwento—hindi lamang ang kwentong sinabi sa atin, kundi ang tunay na pangyayari noong panahong tayo ay napaghiwalay.”

Habang naglalakad kami papasok sa loob ng lumang bahay, naramdaman ko ang bigat ng hangin at ang kaba sa aking dibdib. Sa likod ng aming paglalakbay, hindi namin alam na may mga mata ang nakamasid sa amin mula sa malayo—isang saksi na ipinadala ni Trixie upang bantayan ang aming bawat galaw at magbalita sa kanya ng aming pupuntahan.

Ang paghahanap ng katotohanan ay nagsisimula na, ngunit kasabay nito ay ang paghahanda ng bagong gulo na malapit nang sumabog. Ang anino ng nakaraan ay hindi pa tuluyang nawawala—sa halip, ito ay lalong lumalalim habang papalapit kami sa liwanag ng katotohanan.