ปลา ผีดิบ

ต้นกำเนิดของตำนาน 'ปลา ผีดิบ' สำหรับฉันดูเหมือนเป็นการผสมผสานระหว่างความเชื่อพื้นบ้านกับคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ที่คนทั่วไปไม่เข้าใจ

ในมุมมองของผู้ชอบอ่านเรื่องเล่าเก่า ๆ ความคิดเรื่องสิ่งมีชีวิตที่ดูเหมือนไม่มีชีวิตแล้วกลับเคลื่อนไหวได้มักย้อนไปสู่ความเชื่อเกี่ยวกับผีและภูติทางน้ำจากหลายวัฒนธรรม โดยเฉพาะแนวคิดเรื่องผีดิบที่พูดถึงในตำนานคาริบเบียนซึ่งมีรากมาจากความเชื่อแอฟริกันที่ถูกนำมาตั้งรกรากในเกาะซึ่งมีคำว่า 'zombi' ปรากฏอยู่ในบันทึกโคโลเนียลและตำนานปากต่อปาก งานเขียนสมัยใหม่บางชิ้นก็พยายามอธิบายปรากฏการณ์นี้ผ่านมุมมองทางมานุษยวิทยา เช่นหนังสือ 'The Serpent and the Rainbow' ซึ่งพูดถึงความเชื่อเกี่ยวกับการทำให้สิ่งมีชีวิตคล้ายตายแล้วฟื้นขึ้นมา

เมื่อความคิดเรื่องผีดิบของคนบกไปเจอกับเรื่องทะเล มันก็กลายเป็นรูปแบบใหม่ — คนเห็นปลาที่ว่ายผิดปกติ ตายแล้วลอย แต่สภาพแบบนั้นกลับถูกเล่าต่อจนกลายเป็นตำนาน เรื่องเล่านี้ได้รับการเติมแต่งด้วยความกลัวต่อสิ่งที่มองไม่เห็น ทั้งเชื้อโรค พยาธิ หรือมลพิษ ทำให้เกิดภาพ 'ปลา ผีดิบ' ในนิทานพื้นเมืองและสื่อสมัยใหม่ ที่ฉันชอบคือการเห็นว่ามนุษย์มักจะใช้ตำนานเพื่อตั้งคำถามกับสิ่งที่ยังไม่มีคำอธิบายชัดเจน

การได้เห็นปลาในบทบาทที่เหมือน 'ผีดิบ' มักทำให้ฉากรู้สึกแปลกและขมขื่นไปพร้อมกัน ในฐานะแฟนตำนานกับผีสางเก่า ๆ ผมนิยมเอาเรื่องราวจาก 'GeGeGe no Kitaro' มาเป็นต้นแบบ เพราะซีรีส์นี้ชอบหยิบเอาผีจากน้ำมาเล่นในรูปแบบต่าง ๆ: บางตอนปลาเป็นเหยื่อที่กลับมาหาคนทำร้าย บางตอนปลาเป็นผู้ถูกสาปและกลายเป็นภัยรบกวนชาวประมง การนำปลาเปล่าไร้วิญญาณมาเป็นตัวละครจึงไม่ใช่แค่หวังผลระทึก แต่มักใช้เป็นกระจกสะท้อนความผิดหวังของมนุษย์ต่อธรรมชาติ

การแสดงบทบาทของปลาแบบนั้นใน 'GeGeGe no Kitaro' มีความหลากหลาย ทั้งเป็นศัตรูเฉพาะตอน ใช้สร้างบรรยากาศชวนขนลุก และบางครั้งก็กลายเป็นตัวละครที่น่าเวทนาซึ่งให้บทเรียนเกี่ยวกับการเคารพสิ่งมีชีวิตในทะเล เรื่องแบบนี้ทำให้ฉากที่เกี่ยวกับน้ำมักมีมิติทางอารมณ์มากกว่าฉากอสูรกายธรรมดา

โดยรวมแล้วฉันรู้สึกว่าสิ่งที่ทำให้ปลาในฐานะผีดิบมีเสน่ห์คือการผสมผสานระหว่างความไม่คุ้นเคยของสัตว์น้ำกับแรงปรารถนาของมนุษย์ที่มักทำให้ธรรมชาติพลิกผัน เป็นภาพที่ยังคงติดตาแม้จะเป็นเพียงตอนสั้น ๆ ก็ตาม

เรื่อง 'ผีดิบ' ในบริบทไทยไม่ได้มีรากมาจากแหล่งเดียวแบบที่หลายคนคิด แต่เป็นการผสมผสานของความเชื่อท้องถิ่นและอิทธิพลจากภายนอกจนกลายเป็นภาพที่เราเห็นในปัจจุบัน

ฉันมักจะเล่าให้เพื่อนฟังว่าถ้ากลับไปดูตำนานพื้นบ้าน จะเจอแนวคิดเรื่องคนตายที่ไม่สงบซึ่งออกมาในรูปแบบต่าง ๆ เช่น 'ปอบ' ที่ชาวอีสานกลัว หรือแนวคิดเรื่อง 'เปรต' ในคติพุทธที่เป็นวิญญาณหิวโหย ทั้งสองสิ่งนี้สะท้อนความคิดว่าความตายที่ไม่สมบูรณ์อาจทำให้จิตวิญญาณกลับมาก่อกวนได้ ฝั่งชาวบ้านมีเรื่องเล่าพวกศพที่ไม่ได้รับพิธีกรรมถูกต้อง หรือผู้ตายจากการถูกทำร้ายซึ่งชาวบ้านเชื่อว่าสามารถคืนชีพในรูปแบบการทำร้ายคนเป็นได้ นี่คือจุดเริ่มต้นแบบดั้งเดิมของแนวคิดที่เราเรียกกันว่า 'ผีดิบ'

พอเดินเข้าสู่ยุคสื่อสมัยใหม่ ภาพ 'ผีดิบ' ถูกเติมไอเดียจากหนังและซีรีส์ต่างประเทศเข้ามาอีกชั้นหนึ่ง ทำให้ภาพจำของคนทั่วไปเปลี่ยนเป็นซากศพเคลื่อนไหวหรือฝูงมนุษย์ที่ติดเชื้อซึ่งเห็นได้ชัดในงานอย่าง 'The Walking Dead' ฉันแอบชอบความที่เรื่องเล่าพื้นบ้านยังคงมีเอกลักษณ์ของตัวเอง ทั้งความกลัวเกี่ยวกับการละเมิดพิธีกรรม ความเชื่อเรื่องวิญญาณที่ต้องการการปลดปล่อย และการลงโทษทางวัตถุที่คนเป็นต้องเผชิญ ในบางหมู่บ้านยังมีเรื่องเล่าว่าถ้าศพไม่ได้รับพิธี คนในหมู่บ้านจะทำพิธีไล่วิญญาณหรือเก็บอัฐิอย่างเป็นระเบียบ เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์แบบที่เล่าไว้ในตำนาน

สรุปคือ 'ผีดิบ' ในไทยเป็นผลลัพธ์ของทั้งความเชื่อพื้นเมืองทางอนิเมติสต์ คติพุทธ-ฮินดูที่พูดถึงเปรต และการยืมแนวคิดจากงานสื่อสมัยใหม่ ทำให้ภาพมันยืดหยุ่นและเปลี่ยนไปตามยุคสมัย ฉันชอบตรงที่ความกลัวดั้งเดิมยังคงแทรกซ่อนอยู่แม้รูปแบบจะเปลี่ยนไปตามแฟชั่นของหนังและเกมก็ตาม

ชื่อเสียงของผีดิบในวัฒนธรรมไทยมีรากเหง้าลึกกว่าที่คนทั่วไปคิดกันมาก เราเห็นภาพผีที่ไม่ตายแต่ยังวนเวียนอยู่ใกล้คนในหลักคำสอนพุทธที่รับมาจากอินเดีย ซึ่งคำว่า 'เปรต' เป็นตัวอย่างชัดเจนของความเชื่อนี้ เปรตถูกอธิบายว่าเป็นวิญญาณที่ได้รับผลกรรมจนกลายเป็นภูมิหนึ่งในจักรวาลตามคติพุทธ-ฮินดู เสียงเล่าลือและภาพจำของเปรตจึงกลายเป็นต้นแบบของวิญญาณที่อดอยากหรือทรมาน แม้ไม่ตรงกับแนวคิดซอมบี้ของตะวันตก แต่แนวคิดเรื่องศพหรือวิญญาณที่ยังคงมีความอยากและกลับมารบกวนคนเป็นก็มีความคล้ายคลึงเชิงแนวคิด

เราเคยอ่านตำนานท้องถิ่นและธรรมเนียมศพเก่า ๆ พบว่าข้อห้ามและพิธีกรรมในการทำศพในหลายท้องถิ่นมุ่งป้องกันการกลับมาเป็นวิญญาณผูกพัน นี่คือส่วนหนึ่งที่ทำให้ความคิดเรื่องผีดิบในไทยมีรากเป็นทั้งศาสนาและความเชื่อพื้นบ้าน พิธีไล่วิญญาณ การทำบุญ 100 วัน หรือการเผาศพแบบพิถีพิถันเป็นวิธีจัดการกับความกลัวนี้

สรุปแบบไม่เป็นทางการก็คือว่าแนวคิดผีดิบในสังคมไทยเกิดจากการผสมผสาน: คติพุทธ-อินเดียที่ให้แนวคิดเรื่องภูมิวิญญาณร่วมกับความเชื่ออนิมิสต์ท้องถิ่นที่กลัววิญญาณที่ยังผูกพันกับโลก ผลลัพธ์คือภาพผีดิบที่มีลักษณะเฉพาะของสังคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไม่เหมือนกับซอมบี้ในหนังตะวันตกแต่ก็มีสาเหตุและหน้าที่ทางวัฒนธรรมของมันเอง

งานเทศกาลผีดิบในไทยไม่ได้มีที่จัดตายตัวแบบงานแห่งชาติเดียว แต่เป็นชุดกิจกรรมที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวตามชุมชนและกลุ่มคนรักแนวสยองขวัญทั่วประเทศ

ฉันเคยไปดูขบวนคนแต่งหน้าแนวซอมบี้ที่รวมตัวกันในกรุงเทพฯ หลายครั้ง ชื่อที่มักถูกพูดถึงบ่อยคือ 'Zombie Walk Bangkok' ซึ่งมักจัดเป็นขบวนเดินสวนสนามเล็กๆ รอบย่านช้อปปิ้งหรือหน้าห้างใหญ่ โดยเวลาจัดจะไล่เลี่ยกับช่วงปลายเดือนตุลาคมถึงต้นพฤศจิกายน เพราะผู้จัดอยากเชื่อมกับบรรยากาศฮัลโลวีน แต่บางปีก็ย้ายไปจัดช่วงอื่นตามความสะดวกของพื้นที่และหน่วยงานที่อนุญาต

ถ้าจะให้สรุปแบบง่ายๆ: สถานที่มักเป็นพื้นที่สาธารณะในเมืองใหญ่อย่างสยามสแควร์ ลานหน้าห้าง สวนสาธารณะ หรือคาเฟ่และบาร์ที่ร่วมจัดอิเวนต์ ส่วนวันเวลาจะเปลี่ยนไปทุกปี ขึ้นกับทีมจัดและการอนุญาตจากหน่วยงานท้องถิ่น ดังนั้นใครสนใจมักติดตามเพจหรือกลุ่มแฟนคลับของงานนั้นๆ ก่อนออกไปแต่งหน้าและร่วมเดิน การได้เห็นคนทุกวัยแต่งองค์ทรงเครื่องและหัวเราะกันในบรรยากาศหลอนๆ ทำให้คืนฮัลโลวีนมีสีสันขึ้นเยอะ

แหล่งซื้อที่เห็นบ่อยที่สุดคือร้านขายสัตว์เลี้ยงในย่านที่มีคนเลี้ยงปลาเยอะ เช่น แถวห้างหรือชุมชนที่มีร้านสัตว์เลี้ยงกระจายอยู่เยอะ ผมมักจะเริ่มจากร้านเหล่านี้เพราะจะได้เห็นปลาตัวจริง สภาพน้ำ และถามเจ้าของร้านเกี่ยวกับสายพันธุ์ได้โดยตรง

เวลาไปดูปลาที่ร้าน ผมมักจะถามเรื่องอายุของปลา การปฏิบัติรักษา และว่าปลาตัวนั้นเพศไหน เพราะราคาจะต่างกันตามเพศและลักษณะ เช่น ปลากัดเพศผู้ลายธรรมดาในร้านทั่วไปมักตั้งราคาประมาณ 80–300 บาท ขณะที่ลายพิเศษ หางสวย หรือสีจัดอาจอยู่ที่ 300–2,000 บาท ส่วนปลาสวยระดับสายพันธุ์ดีหรือสายโชว์อาจพุ่งไปเป็นพันถึงหมื่นขึ้นอยู่กับความหายากและบรรพบุรุษของปลา

ข้อดีของการซื้อตามร้านคือสามารถคุยรายละเอียดและดูปลาก่อนจ่ายเงินได้ แต่ก็ต้องระวังสภาพน้ำและโรค ถ้าเห็นว่าปลาซีดหรือว่ายไม่ปกติ ควรถอยทันที การต่อรองราคาบางร้านยังพอได้โดยเฉพาะถ้าซื้อหลายตัว หรือขอดูการปรับสภาพก่อนจ่ายจริง ผมชอบแบบที่ได้จับต้องปลา ดีกว่าซื้อแบบสุ่มทางออนไลน์

ฉันสังเกตว่าคำว่า 'ผีดิบ' ในความหมายแบบซอมบี้ตายแล้วลุกขึ้นมาเดินกินคน ไม่ค่อยปรากฏชัดในวรรณกรรมไทยดั้งเดิมเหมือนกับวัฒนธรรมตะวันตก แต่แนวคิดเกี่ยวกับศพที่กลับมามีชีวิตหรือวิญญาณที่ครอบงำร่างยังพบได้ผ่านผีพื้นบ้านหลายแบบ เช่น ปอบ เปรต หรือผีกระสือ ซึ่งวรรณกรรมพื้นบ้าน บทละครพื้นบ้าน และนิทานพื้นเมืองมักเล่าเรื่องเหล่านี้เพื่อสะท้อนความกลัวและคติความเชื่อของชุมชน เรื่องเล่าพวกนี้จะให้ภาพของศพหรือสิ่งที่ใกล้เคียงกับ 'ผีดิบ' ในมิติของความน่ากลัวและการกลับมาทำร้ายคนเป็นมากกว่าจะเป็นซอมบี้ตามนิยามสมัยใหม่

ฉันยังเห็นว่าพอเข้าสู่ยุคสมัยใหม่ แนวคิดซอมบี้เริ่มถูกนำเข้ามาในวรรณกรรมไทยผ่านหลายทาง หนึ่งคือการแปลผลงานต่างประเทศที่มีธีมซอมบี้ เช่นนิยายและนิยายวิทยาศาสตร์รวมถึงภาพยนตร์ที่ได้รับความนิยม จนทำให้แนวคิดนี้แพร่หลายขึ้น อีกช่องทางคือการที่นักเขียนร่วมสมัยหยิบแนวคิดซอมบี้มาผสมกับความเชื่อท้องถิ่น ผลที่ได้มักเป็นนิยายสยองขวัญ เรื่องสั้น หรือนิยายออนไลน์ที่เอาความเชื่อพื้นบ้านมาใส่กรอบซอมบี้ เช่น การผสมผสานคุณลักษณะของปอบหรือผีบ้านกับลักษณะของซอมบี้ ทำให้ผลงานเหล่านั้นมีรสชาติที่เป็นไทยมากขึ้นและสร้างความตื่นเต้นให้กับผู้อ่าน

ฉันมักเจอผลงานที่แตะเรื่องผีดิบในรูปแบบของเรื่องสั้นหรือรวมเล่มสยองขวัญจากนักเขียนไทยร่วมสมัย ซึ่งมักตีพิมพ์เป็นรวมเรื่องสั้นในนิตยสารสยองขวัญหรือเผยแพร่ในแพลตฟอร์มออนไลน์ นอกจากนี้การ์ตูนและนิยายแฟนตาซีไทยหลายเรื่องก็นำแนวคิดการแพร่กระจายของโรคหรือการคืนชีพมาสร้างเรื่องราว เช่นการผสมผสานธีมไสยศาสตร์ไทยกับภัยพิบัติที่ทำให้คนกลายเป็นสิ่งที่เหมือนซอมบี้ ฉันเห็นด้วยว่าเทรนด์นิยายออนไลน์บนเว็บไซต์ต่างๆ ก็เป็นแหล่งที่ดีในการค้นพบเรื่องราวซอมบี้สไตล์ไทย เพราะนักเขียนมักกล้าทดลองไอเดียที่ไม่ค่อยพบในแผงหนังสือทั่วไป

ฉันชอบมุมที่นักเขียนไทยเอาลักษณะท้องถิ่นมาเล่าผ่านผีดิบ เพราะมันให้ความสดใหม่และทำให้เรื่องไม่ใช่แค่ลอกแบบจากตะวันตก การใส่องค์ประกอบความเชื่อ เช่น พิธีกรรม การใช้ของขับไล่ผี หรือความสัมพันธ์ในชุมชน ทำให้ผีดิบในวรรณกรรมไทยมีมิติ ทั้งในแง่วิถีชีวิตและคติสอนใจ สุดท้ายแล้วฉันรู้สึกว่าการตามหาเรื่องผีดิบในวรรณกรรมไทยเป็นการได้เห็นพัฒนาการของวรรณกรรมสยองขวัญไทยเอง — จากผีพื้นบ้านแบบดั้งเดิม ไปสู่การตีความใหม่ที่ผสมผสานองค์ความรู้สมัยใหม่ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ฉันตื่นเต้นทุกครั้งที่เจอผลงานแบบนี้

คำว่า 'ปลาดึกดำบรรพ์' โดยปกติจะทำให้คนคิดถึงสิ่งที่ดูเหมือนหลุดมาจากยุคโบราณ และเมื่อพูดถึงภาพจำแบบนั้น ผมมักจะนึกถึงปลาที่นักชีววิทยาเรียกกันว่าโคเอลาคานธ์ ซึ่งยังมีตัวเป็นๆ ให้เห็นในทะเลลึกบางแห่งของโลก

รายละเอียดที่น่าสนใจคือรูปลักษณ์และกายวิภาค—ลำตัวมักมีขนาดใหญ่ ผิวเป็นเกล็ดหนาแบบโคสมัย (cosmoid scales) ครีบคู่มีลักษณะเป็นแขนขาเล็ก ๆ แบบลอบฟิน (lobed fins) แทนที่จะเป็นครีบบางเหมือนปลาทั่วไป นอกจากนั้นมีข้อต่อในกะโหลกที่ทำให้ปากเปิดกว้างได้เป็นเอกลักษณ์ ระบบรับความรู้สึกทางไฟฟ้าในปลายจมูก และโครงสร้างของลำตัวที่ไม่ใช่กระดูกสันหลังแบบปกติ ทั้งหมดนี้ชี้ว่าเป็นสายพานวิวัฒนาการเก่าแก่ที่เก็บร่องรอยการเปลี่ยนผ่านระหว่างปลาและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก

ผมมองว่าความพิเศษของปลาพวกนี้ไม่ได้อยู่ที่รูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการใช้ชีวิตในน้ำลึก อัตราการเติบโตช้า และการมีลูกจำนวนน้อย ทำให้พวกมันเปราะบางต่อการถูกรบกวนจากมนุษย์ ความรู้สึกแบบแฟนวิทย์ของผมคือการได้รู้ว่ามีสิ่งมีชีวิตโบราณยังคงมีชีวิตอยู่ในยุคนี้ เป็นความหวังเล็ก ๆ ว่าโลกยังมีพื้นที่ให้สิ่งแปลกประหลาดแบบนั้นอยู่

แค่ชื่อ 'ผีดิบ ไทย' ก็ทำให้ใจเต้นแรงทุกครั้งที่คิดถึงฉากเปิดเรื่อง ส่วนตัวผมชอบมุมของตัวละครผู้นำกลุ่มที่อาศัยความเป็นมนุษย์มากกว่าจะเป็นฮีโร่แบบในหนังบู๊ ท่าทีที่ไม่สมบูรณ์แบบ ทำให้มันน่าเชื่อถือและฝังใจได้ง่าย เหตุผลที่ผมชอบตัวละครนี้เพราะเขามีทั้งความกล้าและความลังเลในเวลาเดียวกัน ฉากหนึ่งที่จำขึ้นใจคือช่วงที่กลุ่มต้องตัดสินใจทิ้งเสบียงบนสะพาน — ภาษาใบหน้าและการตัดสินใจทำให้เห็นชัดว่าเขาไม่ใช่คนที่อยากเป็นหัวหน้า แต่ต้องเป็นเพราะสถานการณ์

อีกคนที่โดดเด่นคือผู้หญิงที่ทำหน้าที่เป็นพยาบาลของกลุ่ม เธอไม่ได้เป็นแค่ตัวช่วยทางการแพทย์แต่ยังเป็นศูนย์กลางความหวัง เลือกจะรักษาแผลให้คนทั้งกลุ่มแม้ว่าทรัพยากรจะน้อย ฉากบนดาดฟ้าที่เธอพยายามปลอบเด็กอีกคนด้วยผ้าพันคอเล็กๆ เป็นฉากที่ทำให้ผมเชื่อมโยงกับเธอได้ทันที

สุดท้ายผมยังชอบตัวละครที่ทำหน้าที่เป็นมุกคั่นเรื่อง แม้ว่าภายนอกจะฮาแต่ฉากที่เขาหยุดหัวเราะและหันมามองสภาพความเป็นจริง มันเป็นการเตือนว่ามนุษย์บางอย่างยังคงอยู่แม้โลกจะพังพินาศ นี่แหละคือเหตุผลที่ผมคิดว่าตัวละครใน 'ผีดิบ ไทย' แต่ละคนเด่นไม่ใช่เพราะฉากแอ็กชันเท่านั้น แต่เพราะช่วงเวลาที่เล็กๆ เหล่านั้นทำให้พวกเขามีความลึกและน่าจดจำ

หลายคนมักจะสับสนระหว่าง 'ฉลามผี' ที่เป็นคำเรียกเชิงตำนานกับสัตว์ทะเลจริง ๆ ที่คนเรียกว่า ghost shark ในทางวิทยาศาสตร์ เรื่องนี้เลยน่าสนใจมากเพราะมันยืนอยู่ตรงกลางระหว่างความลึกลับของทะเลลึกกับเรื่องเล่าพื้นบ้านที่ถูกถ่ายทอดรุ่นต่อรุ่น ในทางชีววิทยา คำว่า ghost shark มักจะหมายถึงกลุ่มปลาชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า chimaeras หรือ ratfish ซึ่งเป็นญาติห่าง ๆ ของฉลามจริง ๆ แต่แยกสายวิวัฒนาการออกมานานหลายร้อยล้านปี รูปร่างที่แตกต่าง ครีบที่มีลักษณะพิเศษ และผิวหนังที่มีสีซีด ๆ หรือโปร่งแสงเมื่อถูกดึงขึ้นมาจากความมืดในทะเลลึก ทำให้คนตั้งชื่อเล่นว่า 'ฉลามผี' เพราะมันดูเหมือนเงาของสิ่งมีชีวิตจากโลกอื่นมากกว่าปลาธรรมดา

การเล่าขานแบบตำนานเกี่ยวกับฉลามผีมีหลายรูปแบบในวัฒนธรรมต่าง ๆ ของคนชายทะเล ตำนานของชาวโพลินีเซียนหรือชาวฮาวายมักจะพูดถึงเทพเจ้าและวิญญาณในร่างฉลามที่คอยคุ้มครองหรือทำโทษผู้คน นอกจากนี้ในบางชุมชนริมทะเลของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับปลาหรือฉลามที่เป็นเงาของผู้ตายกลับมาหลอกหลอนชาวประมงเป็นลางร้าย ความเชื่อนี้มีรากมาจากการที่ทะเลลึกดูเป็นสถานที่ลึกลับและเมื่อมีคนหายไปในทะเล ญาติพี่น้องมักจะเล่าเรื่องให้เหตุผลทางจิตวิญญาณ อย่างไรก็ตามเรื่องเล่าเหล่านี้มักผสมผสานกับภาพจำของสัตว์จริงที่ไม่ค่อยมีใครเห็น เช่น chimaera ที่ถูกจับได้เป็นครั้งคราวและกลายเป็นจุดเริ่มต้นของตำนาน

คนนำแนวคิดนี้ไปต่อยอดในยุคสมัยใหม่ทั้งในสื่อบันเทิงและอินเทอร์เน็ต จนเกิดเป็นภาพยนตร์แนวสยองขวัญชื่อ 'Ghost Shark' และคลิปไวรัลที่อธิบายว่ามีฉลามผีที่สามารถโผล่จากน้ำขึ้นมาได้ ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นการเล่นกับความกลัวและความตื่นเต้นของผู้ชมมากกว่าข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ ในความเป็นจริง สัตว์ที่เรียกว่า ghost shark มีความสำคัญทางนิเวศและวิวัฒนาการเพราะมันเป็นตัวอย่างของสายพันธุ์โบราณที่รอดมาได้จากการเปลี่ยนแปลงของโลก เป็นตัวบ่งชี้ว่าทะเลลึกยังมีความลับให้ค้นหาอีกมาก

ส่วนตัวรู้สึกว่าความงามและความหลอนของฉลามผีทำให้เรามองทะเลในมุมที่หลากหลายได้ ทั้งความเป็นวิทยาศาสตร์ที่น่าเกรงขามและนิทานริมฝั่งที่อบอุ่นหรือขนหัวลุกก็ผสมผสานกันจนเกิดเป็นเรื่องราวที่น่าติดตาม การได้คิดถึงที่มาของตำนานเหล่านี้ทำให้เข้าใจทั้งธรรมชาติและวัฒนธรรมของคนที่อยู่ติดทะเลมากขึ้น และนั่นทำให้ทุกครั้งที่อ่านเรื่องฉลามผีจะรู้สึกทั้งตื่นเต้นและอยากเรียนรู้ต่อไป