ทอมกับเจอร์รีเสียงไทยใครพากย์?

พอพูดถึงเวอร์ชันโรงของ 'ทอมแอนด์เจอร์รี่ เดอะมูฟวี่' แล้ว ผมมักนึกถึงความวุ่นวายที่แทรกด้วยมุกกวน ๆ และภาพเคลื่อนไหวที่ผสมกับคนจริง ในมุมของการพากย์ไทย เรื่องนี้มีความพิเศษตรงที่ตัวละครหลักอย่างทอมกับเจอร์รี่แทบไม่พูดภาษาเหมือนหนังพูดมากนัก จึงทำให้งานพากย์ไทยของภาพยนตร์ส่วนใหญ่โฟกัสไปที่ตัวละครมนุษย์รอบข้าง เสียงประกอบ และบรรยายตอนต้นตอนท้ายมากกว่า ในฐานะแฟนที่ตามดูหลายเวอร์ชัน ผมสังเกตว่าชื่อของนักพากย์ไทยมักปรากฏในเครดิตตอนท้ายของหนัง เวอร์ชันโรงกับเวอร์ชันทีวีหรือบลูเรย์บางครั้งใช้ทีมพากย์คนละชุด บทของนักแสดงมนุษย์ เช่น ผู้จัดการโรงแรม พนักงานแม่บ้าน หรือตัวละครสำคัญอย่างสาวผู้ดูแลแมว จะถูกพากย์เป็นภาษาไทยโดยนักพากย์มืออาชีพที่มีสไตล์แตกต่างกัน การรับชมเครดิตตอนท้ายเลยมักเป็นวิธีเดียวที่จะยืนยันชื่อคนพากย์ได้แน่นอน ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันปีเก่าที่เป็นหนังการ์ตูนเต็มตัวหรือเวอร์ชันสมัยใหม่ที่ผสมคนจริง-แอนิเมชัน ผมรู้สึกว่าเสน่ห์ในการฟังพากย์ไทยคือการจับจังหวะมุกและการใส่น้ำหนักให้ตัวละครมนุษย์ทำให้เรื่องราวเข้าถึงผู้ชมท้องถิ่นได้ดีขึ้น ถึงแม้ทอมจะส่งเสียงแค่ฟึดฟัดและเจอร์รี่จะหัวเราะฉลาด ๆ แต่การเลือกนักพากย์ที่เหมาะสมสำหรับบทรองช่วยเติมเต็มอารมณ์โดยรวมของหนังได้มากเลย

เสียงพากย์ของ 'Tom and Jerry' ในไทยไม่ได้มีคู่พากย์คงที่เหมือนกับการ์ตูนที่มีบทพูดเยอะ ๆ เพราะสำเนียงของเรื่องส่วนใหญ่เป็นการสื่อสารด้วยเสียงประกอบและเสียงตลกมากกว่าบทพูดยาว ๆ ฉันจึงมองว่าในความทรงจำของคนไทย หลายเวอร์ชันที่ฉันเคยดูมักใช้เสียงต้นฉบับของตัวการ์ตูนร่วมกับการพากย์โอเวอร์หรือบรรยายจากช่องโทรทัศน์ท้องถิ่น แทนที่จะเป็นการจับคู่พากย์ไทยแบบเป็นตัวละครประจำ การแบ่งแยกตามยุคก็สำคัญ: เวอร์ชันที่ฉายทางช่องฟรีทีวีนานมาแล้วมักมีการเพิ่มบรรยายหรือเอฟเฟกต์ไทยเล็กน้อย ขณะที่เวอร์ชันที่ฉายผ่านเคเบิลหรือดีวีดีบางชุดจะเลือกเก็บเสียงต้นฉบับไว้มากขึ้น ฉันเองชอบสังเกตว่าบางตอนที่มีบทพูดชั่วคราวจะใช้ทีมพากย์ที่ต่างกันตามโปรดักชัน ทำให้ไม่มีชื่อเดียวที่พูดได้ว่าพากย์ทอม-เจอรี่ทั้งประเทศตลอดมา สุดท้ายถามว่าใครคือผู้พากย์ตรง ๆ คำตอบสั้น ๆ คือไม่มีคู่พากย์ไทยเพียงคู่เดียวที่เป็นมาตรฐานตลอดยุค แต่ถาใครอยากตามหาเวอร์ชันไทยฉบับที่ตัวเองดู ให้ลองค้นจากแผ่นหรือช่องที่ฉายช่วงนั้น ๆ เพราะชื่อทีมพากย์มักระบุในเครดิตของแต่ละชุด ซึ่งเป็นวิธีที่ถูกต้องที่สุดสำหรับคนอยากรู้รายละเอียดเฉพาะเวอร์ชัน

ความจริงแล้วการ์ตูนสุดคลาสสิคอย่าง 'Tom and Jerry' มีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานกว่าที่หลายคนคิด! ซีรีส์นี้เริ่มฉายครั้งแรกเมื่อปี 1940 ในตอนที่ชื่อ 'Puss Gets the Boot' ซึ่งผลิตโดยฮอลลีวูดสตูดิโออย่าง MGM ถึงแม้จะดูเรียบง่ายแต่ตอนแรกนี้ก็ซ่อนเสน่ห์ของการ์ตูนที่ตลกโปกฮาและเต็มไปด้วยจินตนาการ ที่น่าสนใจคือตอนแรกยังไม่ใช้ชื่อ 'Tom and Jerry' อย่างที่เราคุ้นเคย แต่ใช้ชื่อตัวละครว่า 'Jasper' และ 'Jinx' ต่อมาเมื่อซีรีส์ได้รับความนิยมจึงเปลี่ยนชื่อตัวละครหลักเป็นที่รักของทุกคนจนถึงทุกวันนี้ รู้สึกว่าการได้ย้อนดูจุดเริ่มต้นของผลงานคลาสสิกแบบนี้ทำให้เห็นพัฒนาการของวงการอนิเมชั่นเลยทีเดียว

หลายคนคงคุ้นกับภาพแมวไล่หนูที่แทบไม่มีคำพูดแต่เต็มไปด้วยเสียงร้องแปลกๆ และเสียงประกอบจังหวะคอมเมดี้ต่างๆ ในกรณีของ 'ทอมแอนเจอรี่' ฉบับต้นฉบับที่ฉันเติบโตมากับมัน เสียงประกอบและเอฟเฟกต์ที่ให้ชีวิตกับตัวละครหลักมากที่สุดมาจากผู้สร้างเอง นั่นคือ William Hanna ซึ่งมักจะทำเสียงคราง ร้องโวยวาย หัวเราะ และเสียงปฏิกิริยาต่างๆ ให้ทั้งทอมและเจอร์รีในหนังสั้นของ MGM ผมรู้สึกว่าสิ่งที่ Hanna ทำไม่ได้เป็นแค่เสียงเท่านั้น แต่มันคือจังหวะการเล่นมุขทางเสียงที่เป็นส่วนหนึ่งของการเล่าเรื่องแบบไม่มีบทพูด เขาใช้เสียงสั้น ๆ เพื่อเน้นพลังกายภาพของมุข และนั่นทำให้ทั้งสองตัวละครยังคงรับรู้ได้แม้ไม่มีบทพูดยาว ๆ กว่าหลายสิบปี เมื่อเวลาผ่านไป ทีมงานและนักพากย์คนอื่นๆ ก็เข้ามาร่วมเติมเต็มในเวอร์ชันใหม่ ๆ แต่ถ้าถามถึงรากเหง้าของเสียงหลักในฉบับคลาสสิก ผมจะบอกว่าความเป็น William Hanna นั้นชัดเจนและเป็นหัวใจสำคัญของสไตล์นั้น

ความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าแมขยันอย่างทอมกับหนูจอมป่วนอย่างเจอร์รีสร้างสีสันให้โลกการ์ตูนมานานกว่า 80 ปีแล้วนะ ตั้งแต่ปี 1940 ที่ทั้งคู่ปรากฏตัวครั้งแรกในสตูดิโอของ Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) จนถึงตอนนี้ ถ้านับเฉพาะซีรีส์หลักก็มีประมาณ 7 ภาคด้วยกัน แต่ละภาคก็ปรับเปลี่ยนสไตล์การเล่าเรื่องและเทคนิคการทำอนิเมชั่นตามยุคสมัย ภาคแรกคือยุคทองของ MGM (1940-1958) ที่ทำออกมา 114 ตอนด้วยกัน ได้รับรางวัลออสการ์ถึง 7 ครั้ง หลังจากนั้นก็มีรีบูตหลายครั้งทั้งในรูปแบบทีวีซีรีส์และภาพยนตร์ เช่น 'The Tom and Jerry Show' (1975), 'Tom & Jerry Kids' (1990) ที่ทำให้ตัวละครดูน่ารักแบบเด็กๆ และล่าสุดก็มีภาพยนตร์真人ผสมอนิเมชั่นออกมาในปี 2021 ความน่าสนใจคือแต่ละยุคแต่ละภาคจะสะท้อนบริบททางสังคมแตกต่างกัน อย่างในยุคแรกๆ มีความรุนแรงและ slapstick มากกว่า แต่พอมาถึงยุคหลังๆ ก็เริ่มลดความรุนแรงลง เน้นมิตรภาพระหว่างทั้งคู่มากขึ้น แม้จะเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่แก่นของเรื่องยังคงเดิมคือการไล่จับที่เต็มไปด้วยมุขตลกและ创意ไม่อั้น

เคยสงสัยไหมว่าคนพากย์ไทยของ 'Stranger Things' ซีซัน 1 มีใครบ้าง — ในฐานะแฟนที่ดูทั้งพากย์ไทยและซับไทยบ่อย ๆ ผมมักจะให้ความสนใจกับเสียงที่ทำให้ตัวละครมีชีวิต เวลานั่งดูเวอร์ชันพากย์ไทย สิ่งแรกที่ทำให้รู้สึกต่างคือโทนเสียงของ Eleven กับโทนเสียงของ Joyce ที่ถูกปรับให้เข้ากับความรู้สึกของคนไทยมากขึ้น การหา 'รายชื่อคนพากย์' ที่แน่นอนสำหรับซีซัน 1 อาจต้องอ้างอิงจากเครดิตท้ายตอนหรือข้อมูลในเมตาดาต้าของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่คุณดู เพราะบางครั้งแต่ละตอนอาจมีเครดิตพากย์ที่แยกกัน การสังเกตด้วยหูช่วยได้มาก — ผมมักจดชื่อคนพากย์ที่คุ้นแล้วเอาไปเทียบกับผลงานอื่น ๆ ที่เขาพากย์ เช่น เสียงเด็กผู้ชายสอดแทรกความสดใสแบบเดียวกับบท Dustin หรือเสียงผู้ใหญ่ที่ให้พลังแบบ Joyce/Hopper ถ้าต้องการชื่อแบบเป็นลิสต์ สิ่งที่ผมทำคือดูเครดิตตอนจบแล้วเทียบกับโพสต์จากชุมชนแฟนคลับในไทยซึ่งมักรวบรวมข้อมูลพากย์ไว้ให้กัน โดยเฉพาะโพสต์ที่มีภาพหน้าจอจากเครดิตตอนจบซึ่งเชื่อถือได้มากกว่าแค่ความจำปากต่อปาก สรุปสั้น ๆ ว่า ถ้ามองจากมุมคนดู เสียงพากย์ไทยทำหน้าที่เชื่อมอารมณ์กับผู้ชมได้ดี และการหาชื่อคนพากย์แบบเป๊ะ ๆ จะได้ผลดีที่สุดจากเครดิตตอนจบหรือโพสต์ที่ยืนยันด้วยภาพหน้าจอ — นั่นแหละวิธีที่ผมใช้เวลาจะรู้ว่าใครพากย์ใครในซีรีส์ที่ชอบ

รายชื่อพากย์ไทยของ 'Stranger Things' ซีซั่น 1 มักจะปรากฏในเครดิตท้ายตอนของเวอร์ชันพากย์ไทยและในข้อมูลของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่ฉันเปิดดูบ่อย ๆ ผมเป็นคนที่ชอบเช็คลิสต์นักพากย์หลังดูซีรีส์อยู่เสมอ เพราะเสียงพากย์มีพลังมากต่อการสร้างบรรยากาศ ในกรณีของ 'Stranger Things' ตัวละครหลักที่คนส่วนใหญ่สนใจมักได้แก่ Eleven, Mike Wheeler, Will Byers, Lucas Sinclair, Dustin Henderson, Joyce Byers และ Jim Hopper เป็นต้น ชื่อไทยของตัวละครอาจต่างกันเล็กน้อย แต่การจับคู่เสียง—เช่นเสียงเด็กหญิงที่อ่อนแอแต่แฝงพลังสำหรับ Eleven หรือเสียงผู้ชายที่ทุ้มและเหนื่อยล้าสำหรับ Hopper—เป็นสิ่งที่ทำให้เวอร์ชันพากย์ไทยมีเสน่ห์เฉพาะตัว ถ้าต้องการชื่อพากย์ไทยที่ชัดเจนจริง ๆ ให้มองหาเครดิตท้ายตอนของเวอร์ชันพากย์ไทยบนแพลตฟอร์มที่รับชม หรือดูรายละเอียดเพิ่มเติมในหน้าข้อมูลของซีรีส์บนแพลตฟอร์มเหล่านั้น เสียงพากย์ไทยหลายครั้งมาจากนักพากย์ที่คุ้นหน้าคุ้นตาในวงการพากย์ แต่อย่างไรก็ดีการได้ฟังเปรียบเทียบระหว่างพากย์กับซับไทย/อังกฤษจะช่วยให้รู้สึกถึงการตีความตัวละครที่ต่างกันได้ชัดขึ้น สรุปคือชื่อในเครดิตท้ายตอนคือแหล่งข้อมูลที่แม่นยำที่สุด และการฟังด้วยตัวเองจะบอกความเป็นตัวตนของพากย์ไทยได้ดีสุด

ความตลกของ 'ทอมกับเจอร์รี' นั้นกระจายตัวอยู่ทั่วทุกฤดูกาล แต่ช่วงเวลาที่หลายคนยกให้เป็นจุดพีคที่สุดคือยุคคลาสสิคปี 1940-1950 ตอนที่ฮันna-บาร์bera ยังดูแล production อยู่ ความพิเศษของยุคนี้คือการวางจังหวะการ์ตูนที่ไร้เสียงพูด แต่เต็มไปด้วยการเคลื่อนไหวลื่นไหลและมุขเจ็บตัวแบบเกินจริง เช่นฉากทอมถูกระเบิดจนหน้าดำหรือเจอร์รีใช้ค้อนตีหัวจน skull แตกเป็นริ้วๆ มันคือความตลกแบบ slapstick 純粋ที่ไม่มีใครเลียนได้ ส่วนตัวชอบตอน 'The Cat Concerto' ที่ทอมเล่นเปียโนแล้วเจอร์รีมาขัดจังหวะจนกลายเป็นสงครามบนคีย์บอร์ด ดูแล้วหัวเราะทุกทีแม้จะผ่านมานาน

ฉันเป็นแฟนการ์ตูนญี่ปุ่นที่ติดตามทั้งซับและพากย์มานาน และอยากจะบอกตรง ๆ ว่าสำหรับ 'โคบายาชิซังกับเมดมังกร' ไม่ค่อยมีเวอร์ชันพากย์ไทยแบบเป็นทางการที่แพร่หลายเหมือนบางเรื่องใหญ่ ๆ โดยมากที่พบกันในไทยคือเวอร์ชันเสียงญี่ปุ่นพร้อมซับไทยบนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งต่าง ๆ—ถ้ามีพากย์ไทยจริง ส่วนใหญ่แพลตฟอร์มจะระบุให้เห็นชัดเจนในตัวเลือกเสียง (audio track) หรือในหน้าเครดิตของตอนนั้น ๆ ฉันเองมักจะสังเกตจากตรงนี้ก่อนว่าเป็นพากย์ไทยหรือแค่ซับไทยเท่านั้น นอกจากนี้มีคลิปสั้น ๆ หรือโฆษณาที่เคยถูกตัดต่อเป็นพากย์ไทยโดยแฟน ๆ ปรากฏบนโซเชียล แต่คุณภาพและความต่อเนื่องมักแตกต่างจากงานพากย์เชิงพาณิชย์ ถ้าเปรียบเทียบกับอนิเมะบางเรื่องที่มีพากย์ไทยเต็มอย่าง 'K-On!' หรือ 'Sword Art Online' (ที่บางครั้งได้พากย์ไทยจากการนำเข้าทางทีวี/สตรีม) 'โคบายาชิซังกับเมดมังกร' ยังไม่โดดเด่นทางด้านนี้เท่าไร นั่นหมายความว่าถ้าคุณอยากฟังพากย์ไทยแบบสมบูรณ์ อาจต้องรอดูประกาศอย่างเป็นทางการจากผู้ถือลิขสิทธิ์หรือผู้ให้บริการสตรีมมิ่ง แต่ถาเป็นแฟนพากย์สมัครเล่นบนยูทูบก็มีบางคลิปให้ลองฟังเล่น ๆ อยู่บ้าง — ฟังแล้วก็มีเสน่ห์ไปอีกแบบ