Chapter 5

REDENTOR

“Love, kausapin mo naman ako. I am so sorry. I promise, hindi ko na siya kakausapin.” 

Hinawakan niya ang braso ko. Isang malalim na buntong-hininga ang pinakawalan ko. Humarap ako sa kanya na seryoso ang mukha.

“Don’t promise kung hindi mo naman tutuparin,” sabi ko na may sama  ng loob. Hindi niya kilala ang mga taong ‘yun para ipagtanggol pa. 

“Okay. Tell me kung bakit naiinis ka sa kanila para maintindihan ko.” Yumakap ito sa beywang ko. Umupo kami sa sofa at kinandong ko siya. Pinulupot ko ang braso sa beywang niya.

“His father is also my father. He’s my half-brother. Iniwan kami ng ama ko dahil sa nanay niya. Hindi naging mabuting ang ama ko sa amin ni Mama. Palagi niyang pinapamukha na wala kaming kuwenta at malas sa buhay niya. Bata pa lang ako noon, na-witness ko na ang kalupitan ng ama ko kay Mama. Iniwanan niya kami at sumama sa kabit niya. Hindi siya nagbigay ng suporta, kaya napilitang magtrabaho si Mama. Para makaraos kami sa pang-araw-araw naming buhay. Gusto ko sanang huminto na lang sa pag-aaral, pero tumanggi siya. Igagapang niya daw ang pag-aaral ko para makatapos lang ako. Tinulungan ko siya nang hindi niya alam. Nagtitinda ako ng sampagita pagkatapos ng klase ko. Kasama ang kaibigan ko na nagtitinda rin ng sampaguita. Siya ang tumulong sa akin para makapaglako sa simbahan. Para lang may maipambaon ako sa eskwela." Hinaplos ni Amanda ang mukha ko.

“Hoy, Reden, nagtatrabaho ako sa palengke. Isa akong kargador. Malakas ang kita doon. Gusto mo, sama ka sa akin?” sabi ng kaibigan kong si Melchor.

“Talaga?! Kaso may pasok ako, eh? Baka magalit sa akin si Mama kapag lumiban ako sa klase?” sabi ko.

“Tuwing Sabado at Linggo iyon. Kahit maghapon na tayo doon. Para makarami tayo ng kita. Makakalibre tayo ng mga gulay kasi ‘yong mga redyek na mga gulay pinapamigay na nila. Kagaya na lang noong isang araw, ang dami kong naiuwing gulay.”

Nakangiting kuwento ni Melchor.

“Sige, magtatrabaho rin ako. Para may pang-ulam kami ni Mama.”

Napangiti ako dahil matutulungan ko na si Mama.

Nang dumating si Mama, sinalubong ko siya ng yakap. May dala siyang supot.

“Ilagay mo na sa mangkok ito, anak. Nakasaing ka na ba ng kanin?” Tumango ako.

Hinagkan ni Mama ang noo ko.

“Opo, Mama,” kinuha ko ang ulam para isalin sa mangkok. Iba na naman ang pinagtatrabahuhan niya. Sa isang karinderya bilang tindera at tagahugas ng plato. Maaga ang pasok ni Mama doon. Sa murang edad, natuto akong asikasuhin ang sarili ko. Wala naman kaso doon kahit hindi na ako naasikaso ni Mama. Naiintindihan ko naman ang sitwasyon namin.

Habang kumakain, nakatitig ako sa mama. Mahal na mahal ko siya. Pagdating ng panahon, ako naman ang mag-aalaga sa kanya.

Sabado, nagpunta kami ng kaibigan kong si Melchor sa palengke. Mabuti maagang umalis si Mama; kung kaya nang nakaalis, sumunod naman ako. Kailangan makarami kami ngayon. Sinuot ko ang kamiseta kong luma. Tastas na ang

sinulid at may mga butas na. Kinuha ko naman ang kaisa-isang tsinelas na pudpod dahil sa kalumaan.

“Melchor!” tawag ko sa labas ng bahay ng kaibigan ko. Lumabas siya sa tarangkahan nila. May tulak na kariton.

“Buti maaga ka, akala ko mamaya ka pa,” sabi nito sa akin.

“Maaga umalis si Mama kaya nakalabas din ako nang maaga. Halika na, baka madaming magpapabuhat ng mga paninda ngayon,”sabi ko.

Narating namin ang palengke. Madilim pa dahil alas singko pa lang ng umaga.

“Aleng Magda, kami na po ang bubuhat diyan sa mga paninda niyo. Mas mura ang singil namin kaysa sa iba,” sabi ni Melchor.

“Magkano naman ang singil niyo?” sabi ni Aling Magda.

“One hundred pesos lang po lahat

po ‘yan.”

“Kaya niyo bang  buhatin ito?

Ang liliit niyo pa para bumuhat ng ganito kabigat na mga paninda,” sabi nito.

“Naku, Aling Magda, may dala po kaming kariton.”

Napangiti ang ale kay Melchor.

“Sige, bibigyan ko kayo ng 200, tig-100 kayo ng kasama mo.” Sa sinabi ng ale ay lumawak ang pagkakangiti namin ni Melchor.

“Maraming salamat po!” Pasalamat ko kay Aling Magda.

Naupo kaming pareho ni Melchor sa gilid ng kalsada sa sobrang pagod. Halos hindi na namin namalayang oras na tanghalian.

“Grabe, ang dami nating kita ngayon.” Masayang sabi ko. Ibinigay ni Melchor ang two hundred fifty pesos sa akin. Nakalimang daang piso kami, kaya hati kami sa kita.

“Oo nga, kaso ang kukuripot ng iba. Ang daming pinabuhat, pero trenta pesos lang ang binibigay.”

Reklamo ko. Napahawak ako sa braso kong masakit. Ang bigat ng mga binuhat naming paninda.

Biglang kumulo ang tiyan namin.

“Kailangan na nating kumain, Reden. Halika doon tayo sa lugawan ni Mang Kanor. Mas mura ang tinda doon.”

Nagpunta kami sa lugawan na sinasabi nito.

Sampung piso lang ang isang mangkok. Kaya ‘yun na lang ang binili namin ni Melchor. Kailangan naming tipirin ang kita. Si Melchor kasi iniwanan ng mga magulang. Tanging lola lang nito ang nag-aruga. Buti wala siyang kapatid.

“Halika, mamasyal muna tayo diyan sa may plaza.” Pag-aaya nito sa akin.

Habang naglalakad sa plaza, hindi ko maiwasang sulyapan ang pamilyang masayang naglalakad. May nagpipiknik kasama ang mga anak. Hindi ko naranasan ang mga ganoon. Hindi kami pinapasyal ni Papa－ —ni bilhan ng gamit sa eskwela, hindi niya magawa. Kung tratuhin niya kami, ay para kaming ibang tao sa kanya.

Kinalabit ako ni Melchor dahil nakatitig ako sa isang pamilya na masayang kumakain.

“Naalala mo na naman ang Papa mo, no? Huwag mo nang isipin ang taong iyon; masasanay ka ring wala siya. Buti ka nga may mama ka pa , samantalang ako wala. Tanging si Lola lang ang mayroon ako.”

Malungkot na sabi nito. Inakbayan ko siya.

“Mabuti ka nga may lola.

Ako ay wala. Kaya patas lang tayo.” Nagkatawanan kami sa biro ko.

Pagkauwi ng bahay, natigil ako sa pagpasok sa loob ng bahay namin nang makita ko si Mama, nakatayo sa pintuan namin. Napalunok ako.

Ang akala ko mamaya pa darating si Mama.

“Redentor, saan ka galing? Bakit gabi ka na umuwi?”

Seryosong sabi ni Mama. Lumapit ako sa kanya para magmano. Napayuko ako dahil baka mahalata niyang nagsisinungaling ako.

“Nakipaglaro po ako kina Melchor,” sabi ko na nakayuko.

“Huwag kang magsinungaling sa akin, Rendentor. Sinabi ni Ate Mila na nakita ka niya sa palengke at nagbubuhat ng mga paninda. Hindi ba sinabi kong akong bahala sa iyo? Napakabata mo pa para magtrabaho nang mabigat. Hindi mo kailangang magtrabaho dahil ako ang nanay mo at ako ang gagawa ng paraan.”

Napatingin ako kay Mama.

“Mama, gusto ko lang tulungan ka dahil naaawa ako sa iyo. Nakikita ko ang paghihirap mo sa pagtatrabaho,” sabi ko. Lumapit ako sa kanya at yumakap sa beywang niya.

“Anak,malakas pa ang mama mo. Kaya ko pang magtrabaho. Obligasyon ko bilang nanay mo na buhayin ka. Mag-aral ka at ako ang bahala sa lahat.” Tiningnan ko si Mama.

May dinukot ako sa bulsa ko. Iniabot ko kay Mama.

“Ito po ang kinita ko ngayon, Nay.  Hindi naman po mahirap kasi may kariton po si Melchor. May binuhat lang po kami, pero kaya ko namang buhatin.” Pagbibigay ko ng paliwanag. Kinuha ni Mama ang pera.

“Ilalagay ko ito sa ipon mo. Mangako ka, anak, na hindi ka na magtatrabaho sa palengke.”

Kahit ayaw ko, tumango ako.

“Love, nandito lang ako para sa iyo. Mahal na mahal kita.” Yumakap nang mahigpit sa akin si Amanda.

“Mahal na mahal din kita, my love. Ilalaban kita nang patayan kung may taong magtangkang kunin ka sa akin,” sabi ko. Hinaplos ko ang kanyang buhok. I love her. Kahit kapatid ko, kaya kong saktan siya kung tatangkain niyang kunin ang mahal kong si Amanda.