LOGINCATRIONA POV
Agad kong isinagawa ang aking desisyon sa gabing iyon. Sa loob lamang ng ilang oras, iniligpit ko ang aking kaunting mga gamit sa dalawang maliliit na maleta. Hindi ako nag-iwan ng liham, hindi ko ipinaalam sa sinuman ang aking pupuntahan, at tinanggal ko na ang lahat ng paraan upang matunton ako. Ang dating numero ng aking telepono ay pinatay ko na, at ang mga talaan ng aking pagkakakilanlan ay inayos ko upang maging malabo ang anumang bakas na maaaring sundan ni Kenzo o ng kanyang mga tauhan. Sumakay ako sa unang bus na paalis ng Maynila. Ang biyahe ay tumagal ng mahigit walong oras, at habang gumugulong ang sasakyan sa kalsada, naramdaman ko ang paglayo ko hindi lamang sa lungsod kundi pati na rin sa sakit na dulot ng lalaking minahal ko. Ang aking mga kamay ay nakapatong pa rin sa aking tiyan, at sa bawat tibok ng puso ng sanggol sa loob ko, lalong tumitibay ang aking loob. Kakayanin ko ito. Para sa kanya. Dumating ako sa isang payapa at liblib na bayan sa paanan ng kabundukan. Malayo ito sa ingay at gulo ng siyudad, at higit sa lahat, walang nakakaalam sa pangalang Ayapana doon. Inupahan ko ang isang maliit na bahay na gawa sa kahoy at semento—simpleng tirahan lamang, may dalawang silid at isang maliit na kusina. Hindi ito kasing luho ng mga bahay na nakasanayan ko noon, ngunit para sa akin, ito ang pinakaligtas na kanlungan na maaari kong makuha. Nagsimula ang mga araw ng pagsisikap. Dahil kailangan kong kumita para sa aking pagbubuntis, naghanap agad ako ng trabaho. Sa kabutihang palad, tinanggap ako bilang tagapamahala ng mga talaan sa isang maliit na kooperatiba sa bayan. Ang sweldo ay hindi malaki, ngunit sapat ito para sa aming pangangailangan. Sa gabi naman, gumagawa ako ng mga gawaing pang-opisina sa pamamagitan ng internet upang madagdagan ang aking kinikita. May mga gabing napapagod ako nang husto. May mga pagkakataong naiiyak ako sa katahimikan ng gabi, iniisip kung tama ba ang aking ginawa. Ngunit sa tuwing nararamdaman ko ang mahinang paggalaw sa aking tiyan, agad na nawawala ang aking pagdududa. Ang batang ito ang aking lakas. Lumipas ang walong buwan ng walang abalang balita mula sa Maynila. Walang dumating na tauhan, walang liham, at walang bakas na hinahanap nila ako. Tila naging madali para kay Kenzo na kalimutan ang aming pag-iral, at sa kabila ng hapdi ng damdamin, naging ligtas ito para sa amin. Isang maaliwalas na umaga, isinilang ko ang aking sanggol sa tulong ng isang matandang komadrona sa baryo. Malakas ang kanyang iyak nang siya ay lumabas, at nang unang beses ko siyang buhatin, tila natunaw ang lahat ng pagod at sakit na dinanas ko. Siya ay lalaki. Pinangalanan ko siyang Kael. Sa unang tingin pa lamang, kitang-kita ko na ang mga katangiang minana niya sa kanyang ama—ang maitim at malambot na buhok, ang hugis ng mga mata, at ang matalas na panga na unti-unti nang mabubuo habang siya ay lumalaki. Ngunit agad kong pinaalala sa aking sarili: Siya ay anak ko. Siya ay akin lamang. Tumakbo ang mga taon nang mabilis. Sa loob ng limang taon, naging maayos at payapa ang aming pamumuhay. Hindi kami mayaman, ngunit hindi rin kami nagugutom. Natutunan ni Kael ang pagiging masaya sa maliliit na bagay. Siya ay lumaking matalino, masunurin, at may kakaibang talino na madalas ikagulat ng lahat sa aming lugar. Kahit limang taong gulang pa lamang, marunong na siyang bumasa, sumulat, at umintindi ng mga simpleng aralin. Isang hapon, habang nakaupo kami sa aming munting balkonahe habang pinapanood ang paglubog ng araw, bigla siyang humarap sa akin na may katanungan sa kanyang mga mata. “Nay,” panimula niya nang mahina. “Bakit po wala akong Tatay? Ang mga kaklase ko po ay may Tatay na sumasama sa kanila sa paglalaro at pumupunta sa paaralan. Bakit sa akin ay wala?” Hinaplos ko ang kanyang pisngi habang pinipigilan ang hapdi ng aking dibdib. Hinanda ko ang aking sagot upang hindi siya masaktan. “Ang iyong Tatay ay nakatira sa napakalayong lugar, anak,” mahinahon kong paliwanag. “Mayroon siyang ibang buhay na kailangang asikasuhin, at hindi na siya bahagi ng ating kinabukasan. Pero huwag kang malungkot, ha? Nandito naman ako. Ibibigay ko sa iyo ang lahat ng pagmamahal na kailangan mo, sapat para sa dalawa.” Tumingin siya sa akin nang maigi, at ang kanyang mga matang kasing itim ng gabi ay puno ng pag-unawa kahit bata pa. “May nagawa po ba akong mali kaya ayaw niya sa atin?” Niyakap ko siya nang mahigpit at hinalikan ang kanyang noo. “Hinding-hindi. Wala kang kasalanan. May mga taong hindi handang maging mabuting ama, at hindi mo iyon dapat sisihin sa iyong sarili. Ang mahalaga, magkasama tayo at masaya tayo.” Ngumiti si Kael at yumakap pabalik sa akin. Tila nasiyahan sa aking sagot, ngunit alam kong may kuryosidad pa siyang itinatago. Ngunit sa ngayon, sapat na iyon. Akala ko ay mananatili kami sa tahimik na buhay na ito habambuhay. Ngunit ang tadhana ay may ibang plano. Isang linggo matapos ang usapang iyon, tumawag ang aking kapatid na si Rico mula sa Maynila. Mula sa kanyang boses pa lamang ay naramdaman ko na may malaking problema. “Catriona,” panimula niya nang may halong pangamba. “Nagkaroon ng malaking pagkalugi ang aming negosyo. Lubog na kami sa utang, at kung hindi namin mababayaran ang halagang kinakailangan sa loob ng dalawang buwan, maaaring mawala ang aming tahanan at ang natitira naming kabuhayan. Wala na kaming ibang malapitan.” Nang marinig ko iyon, parang dinurog ang aking puso. Ang pamilya ko ang nagpalaki sa akin at tumulong sa akin noong wala akong mapuntahan. Hindi ko sila kayang pabayaan. Ngunit ang aking ipon ay sapat lamang para sa aming pangangailangan ni Kael sa loob ng ilang buwan—hindi sapat para sa malaking halagang kailangan nila. Kinagabihan, habang pinag-iisipan ko kung ano ang gagawin, may dumating na mensahe sa aking email. Binuksan ko ito nang may pag-aalinlangan, at sa sandaling mabasa ko ang nakasulat, nanigas ang aking katawan. Isang alok na trabaho bilang Punong secretary. Ang sahod ay tatlong beses na mas malaki kaysa sa kinikita ko sa kasalukuyan, at sapat upang malutas ang aming problema. Ngunit ang pangalan ng kumpanyang nag-aalok nito ang nagpahinto sa aking paghinga, Ayapana Group of Companies. Ang parehong kumpanya, ang parehong mundong iniwan ko limang taon na ang nakalilipas. Ang pangalan ni Kenzo Ayapana ay muling pumasok sa aking isipan. Ang pagbabalik ay nangangahulugang pagharap sa panganib na matuklasan ang aming lihim. Ngunit ito rin ang tanging pagkakataon upang iligtas ang aking pamilya at mabigyan ng mas magandang kinabukasan si Kael. Buong maghapon akong nag-isip at tumimbang ng mga panganib. Limang taon na ang lumipas. Marami na ang nagbago. Kung mananatili akong maingat, kung pananatilihin kong propesyonal ang aking pag-uugali, at kung itatago ko nang maayos ang pagkakakilanlan ni Kael… maaari ba kaming makaligtas sa pagtuklas? Sa huli, gumawa ako ng desisyon. Tinanggap ko ang alok. Inayos ko ang aming mga gamit, ipinagpaalam sa mga kaibigan sa baryo, at naghanda upang bumalik sa Maynila. Ngunit bago kami umalis, tumingin ako sa aking anak at nangako sa aking sarili. “Hindi ko hahayaang masaktan ka ng iyong sariling ama at ipapangako ko sayu na hinding hindi ka niya malalapitan” Sa paglipas ng mga araw, papalapit kami muli sa mundong iniwan ko. Ang mga lihim na inilibing ko ay tila muling gumigising, ngunit mananatili akong matatag. Ang kaligtasan ni Kael ang siyang uunahin ko, anuman ang mangyari. TO BE CONTINUECATRIONA’S POVLumipas pa ang ilang linggo, at unti-unti ko nang nasanay sa trabaho bilang sekretarya ni Kenzo. I already knew his moods, his preferences, and how to handle him properly without making mistakes. Dahil dito, naging maayos ang aming pagsasama sa opisina, kahit na laging pormal at may malaking distansya ang kanyang pakikitungo sa akin.Isang umaga, maaga pa lang ay tinawag na niya ako agad. May hawak siyang makakapal na mga papeles, at halatang abala nang husto sa kanyang mga gawain.“Ms. Sanchez,” panimula niya nang seryoso. “Kailangan kong umalis ng siyudad sa loob ng tatlong araw para sa isang napakahalagang pagpupulong. Habang wala ako, ikaw ang bahalang tumanggap ng lahat ng ulat mula sa ibang departamento. Kung may kailangang agarang desisyon, itala mo lang nang maayos at tawagan mo ako agad sa telepono. Naiintindihan mo?”“Opo, Ginoo. Huwag po kayong mag-alala, aasikasuhin ko nang maayos ang lahat,” sagot ko nang may kumpyansa.Tumingin siya sa akin nang matagal, t
CATRIONA POVLumipas pa ang ilang linggo at lalo akong nasanay sa trabaho bilang sekretarya ni Kenzo. Alam ko na ang lahat ng kanyang ugali—kung kailan siya mainit ang ulo, kung ano ang gusto niya, at paano siya pakikitunguhan nang hindi nagkakamali. Dahil dito, naging maayos ang aming pagsasama sa opisina, kahit na laging pormal at malayo ang kanyang pakikitungo sa akin.Isang umaga, maaga pa lang ay tinawag niya ako agad. May hawak siyang ilang mga papeles at mukhang abala nang husto.“Ms. Sanchez,” panimula niya. “Kailangan kong umalis ng siyudad sa loob ng tatlong araw para sa isang mahalagang pagpupulong. Habang wala ako, ikaw ang bahalang tumanggap ng mga ulat mula sa ibang departamento. Kung may kailangang desisyon, itala mo lang at ipaalam sa akin agad sa telepono. Naiintindihan mo?”“Opo, Ginoo. Huwag po kayong mag-alala, aasikasuhin ko ang lahat,” sagot ko nang may kumpyansa.Tumingin siya sa akin sandali, tila tinitingnan kung kaya ko ba talaga. Pagkatapos ay tumango siya.
CATRIONA POVMabilis na nasanay ako sa bagong trabaho bilang sekretarya ni Kenzo. Araw-araw, maaga pa lang ay nasa opisina na ako. Inaayos ko ang kanyang iskedyul, naghahanda ng mga papeles, sumasagot sa mga tawag, at sinisigurong maayos ang lahat bago pa man siya dumating.Sa unang tingin, akala ng lahat ay madali lang ang trabahong ito. Pero hindi. Si Kenzo ay napakahigpit. Gusto niya ay tumpak, mabilis, at walang mali. Kahit kaunting pagkakamali ay agad niyang napapansin. Dahil dito, laging nakaalisto ang isip ko at ang mga kilos ko.Sa loob ng ilang linggo, nakita ko kung paano siya magpatakbo ng negosyo. Seryoso siya sa lahat ng oras, bihirang ngumiti, at laging may awtoridad. Sa mga pagpupulong, malakas ang kanyang boses at alam niya kung ano ang tama para sa kumpanya. Kahit ganito siya, napansin kong wala siyang pinapaboran. Lahat ay dapat sumunod sa patakaran.Dahil laging magkatabi kami, madalas siyang tumitingin sa akin habang nagtatrabaho. Minsan ay tumitigil siya sandali,
CATRIONA POVMatapos ang mahabang biyahe, muling bumungad sa amin ang abalang tanawin ng Maynila. Ang matatayog na gusali, maingay na kalsada, at siksikang mga tao—lahat ay pamilyar pa rin sa akin, ngunit sa pagkakataong ito, ibang pagkakakilanlan ang dala ko. Limang taon na ang nakalipas mula noong tumakas ako, at ngayon ay bumalik ako hindi bilang babaeng itinakwil ni Kenzo, kundi bilang isang tapat at mahusay na empleyado.Agad kaming dumiretso sa munting inuupahang bahay na inayos ko bago pa man kami dumating. Malapit ito sa gusali ng kumpanya kaya madali ang pagpasok, ngunit sapat ding malayo upang hindi agad mapansin ng sinuman. Habang inaayos ko ang aming mga gamit, si Kael ay namamangha pa rin sa paligid.“Nay, ang laki po ng mga gusali dito,” wika niya habang nakadungaw sa bintana. “Mas mataas pa kaysa sa mga bundok sa aming dating tinitirhan.”Ngumiti ako at hinaplos ang kanyang buhok. “Oo, anak. Abala at mabilis ang takbo ng buhay dito. Kaya kailangan mong makinig nang mabu
CATRIONA POVAgad kong isinagawa ang aking desisyon sa gabing iyon. Sa loob lamang ng ilang oras, iniligpit ko ang aking kaunting mga gamit sa dalawang maliliit na maleta. Hindi ako nag-iwan ng liham, hindi ko ipinaalam sa sinuman ang aking pupuntahan, at tinanggal ko na ang lahat ng paraan upang matunton ako. Ang dating numero ng aking telepono ay pinatay ko na, at ang mga talaan ng aking pagkakakilanlan ay inayos ko upang maging malabo ang anumang bakas na maaaring sundan ni Kenzo o ng kanyang mga tauhan.Sumakay ako sa unang bus na paalis ng Maynila. Ang biyahe ay tumagal ng mahigit walong oras, at habang gumugulong ang sasakyan sa kalsada, naramdaman ko ang paglayo ko hindi lamang sa lungsod kundi pati na rin sa sakit na dulot ng lalaking minahal ko. Ang aking mga kamay ay nakapatong pa rin sa aking tiyan, at sa bawat tibok ng puso ng sanggol sa loob ko, lalong tumitibay ang aking loob. Kakayanin ko ito. Para sa kanya.Dumating ako sa isang payapa at liblib na bayan sa paanan ng k
CATRIONA POVNanginginig ang aking mga kamay habang nakatayo sa harap ng matataas na salaminang pinto ng Ayapana Group of Companies. Ang gusaling ito ay tila isang dambana ng kapangyarihan at yaman, na malayo na malayo sa munting apartment na naging tahanan ko nitong mga nakaraang buwan. Mabilis ang tibok ng aking puso—hindi lamang dahil sa kaba, kundi dahil sa buhay na tumitibok sa loob ng aking sinapupunan, isang siguradong katotohanang tanging ako pa lamang ang nakakaalam.Huminga ako nang malalim, inayos ang aking simpleng blusa, at pumasok sa loob. Malamig ang hangin at amoy mamahaling katad at sariwang kape. Dadaan-daan ang mga sekretarya at mga opisyal na abala sa kani-kanilang gawain, ngunit parang hindi nila ako nakikita na tila ako ay isa lamang anino. Ngunit hindi ako naririto upang manatiling hindi mapansin. Pumunta ako upang sabihin kay Kristian Kenzo Ayapana ang katotohanang magbabago sa takbo ng aming dalawang buhay magpakailanman.Kinailangan lamang ng dalawampung minu







