Chapter 1

Liza's POV

Flashback

"Honey, thank you dahil ikaw ang pinakasalan ko." Mahigpit kong niyakap si Nick habang nakatingin sa suot kong wedding ring. "Sobrang mahal na mahal kita."

Katatapos lang ng kasal namin.

Ito ang pinakamasayang araw ng buhay ko.

Sa wakas, naging asawa ko na ang lalaking matagal kong ipinagdasal.

Napangiti siya bago marahan akong hinalikan sa noo.

"Kaya pangako mo sa akin..." natatawa kong sabi. "Aalagaan mo ako at mamahalin habambuhay."

Hindi siya nagdalawang-isip na tumango.

"Hindi mo na kailangang ipaalala 'yan, Liza. Ipinapangako ko na mamahalin, igagalang, at iingatan kita habang buhay."

Masaya akong napapikit habang niyayakap siya.

Akala ko...

Panghabambuhay ang pangakong iyon.

Present

"Ma'am! Ma'am! Si Lorenzo po! Iyak nang iyak! Mataas po ang lagnat niya!"

Nagising ako sa malakas na sigaw ni Manang.

Halos hindi na ako makahinga habang nagmamadaling tumakbo papunta sa silid ng bata.

Pagpasok ko, agad kong kinarga si Lorenzo.

Namumula ang kanyang mukha at halos mapaso ang palad ko sa sobrang init ng kanyang noo.

"Manang, ipahanda mo agad ang sasakyan!" utos ko habang maingat na pinupunasan ang bata.

"Naku, Ma'am... si Manong Roger lang po ang driver."

Napailing ako.

Mabilis kaming umalis papuntang ospital...

Napailing ako. Hindi puwede. Kilala ko si Manong Roger—masyado siyang maingat magmaneho, at wala kaming oras para magsayang ng kahit isang minuto.

"Wala na tayong oras. Sumama ka na lang sa akin. Ako na ang magmamaneho."

Mabilis kaming sumakay sa sasakyan at agad akong nagmaneho papunta sa ospital.

---

Pagdating namin sa emergency room, agad na inasikaso si Lorenzo.

Habang hinihintay ang doktor, paulit-ulit kong tinatawagan si Nick.

Ngunit walang tigil lang sa pagri-ring ang telepono niya.

Napabuntong-hininga ako at naisipang tawagan na lang si Lorena.

Mabilis niya iyong sinagot.

"Bakit ba? May ginagawa kami ni Nick. Ang istorbo mo naman."

Nanigas ako.

Sa kabilang linya, malinaw kong narinig ang ungol ni Nick.

Kilala ko ang boses ng sarili kong asawa.

Mahigpit kong ipinikit ang mga mata bago nagsalita.

"Nandito kami sa ospital. Mataas ang lagnat ni Lorenzo. Kailangan niya kayo."

"Liza!" sigaw ni Nick. "Anong araw ngayon? Hindi mo naman schedule ngayon, hindi ba? Ano na naman 'to? Nagpapapansin ka na naman?"

Napalunok ako.

"P-Pasensya na... pero mataas talaga ang lagnat ni Lorenzo."

"Bakit kailangan mo pa kaming tawagan? Nasa ospital na pala siya. Hayaan mo na."

"Liza!"

Napalingon ako sa tumawag sa pangalan ko.

Si Niel.

"Niel..." Hindi ko napigilang yakapin siya. "Natatakot ako."

"Okay lang. Nandito ako."

Ibababa ko na sana ang telepono para sabihin iyon kay Nick, pero nauna na niyang pinatay ang tawag.

Ilang sandali pa, lumabas ang doktor.

"Kailangan nating i-confine ang bata. Mababa ang platelets niya at marami na ring rashes sa katawan. Posibleng dengue ang dahilan ng kanyang kondisyon."

Parang nanghina ang mga tuhod ko.

"Salamat, Doc."

Tumango lamang si Niel bago lumapit kay Lorenzo.

"Uy, big boy. Lalaban tayo, ha?" nakangiti niyang sabi habang marahang hinihimas ang ulo ng pamangkin niya.

"Mommy..."

Mahina akong tinawag ni Lorenzo.

Agad ko siyang niyakap at marahang pinatulog.

Habang pinagmamasdan kami ni Niel, ramdam ko ang awa sa mga mata niya.

Nang makatulog si Lorenzo, iniwan muna namin siya sa pangangalaga ni Manang.

---

"Ganyan ka na ba talaga kamanhid, Liza?" seryosong tanong ni Niel.

Napatingin ako sa kanya.

"Ayan ka na naman sa pang-aasar. Alam mo namang ako ang may kasalanan sa kuya mo."

Napabuntong-hininga siya.

"Paulit-ulit mo na lang sinasabi 'yan. Hindi ka ba napapagod?"

Hindi ako sumagot.

"Tingnan mo nga ang sarili mo."

Napakunot-noo ako.

"Nakapambahay ka pa, hindi ka pa naghihilamos, hindi ka man lang nakapagsuklay... at higit sa lahat..."

Napatingin ako sa paa ko.

Magkaiba ang tsinelas na suot ko.

Napahawak ako sa noo ko habang natawa.

Pati si Niel ay napailing na lang habang natatawa.

"Sobrang saya ninyong dalawa habang ang anak natin ay may sakit."

Bigla kaming natigilan.

Nakatayo si Nick sa likod namin.

Malamig ang tingin niya.

"H-Hon... tingnan mo kasi ang itsura ko. Magkaiba ang tsinelas ko."

"Gano'n ka naman talaga, hindi ba? Wala namang bago."

Parang sinaksak ang dibdib ko sa sinabi niya.

Hindi na lang ako sumagot.

"Tarantado ka talaga!" galit na sabi ni Niel. "Kung hindi mo na mahal ang asawa mo, pakawalan mo na!"

Napatingin si Nick kay Niel.

"Bakit? Sasaluhin mo ba siya? Kung gusto mo, pilitin mo na siyang umalis sa buhay ko."

Pagkasabi noon, binangga niya ako ng balikat bago pumasok sa silid ni Lorenzo.

Kasunod niya si Lorena.

Masama ang tingin nito sa akin, ngunit nang makita si Niel ay agad siyang ngumiti.

"Magandang umaga po, Senyorito."

Tumango lamang si Niel bilang tugon.

Kahit galit siya, hindi niya kailanman nawalan ng respeto sa babae.

---

Pagkauwi ko sa bahay, mabilis akong naligo at naghanda para pumasok sa kumpanya.

Habang nakatingin ako sa salamin, napangiti ako nang mapait.

Binalewala na talaga ni Nick ang ganda ko.

Biglang bumukas nang malakas ang p***o.

Si Nick.

Wala siyang sinabing kahit ano.

Agad niya akong hinatak at mariing hinalikan.

"Nick... tama na," mahina kong pakiusap habang pilit siyang itinutulak. "Papasok pa ako sa trabaho."

Hindi siya nakinig.

"Sa akin lang ang katawan mo."

Pumikit na lamang ako.

Hindi dahil gusto ko ang nangyayari, kundi dahil wala na akong lakas para lumaban.

Nang matapos ang lahat, tahimik na tumayo si Nick. Inayos niya ang suot niya at lumabas ng silid nang hindi man lang ako nilingon.

Naiwan akong mag-isa.

Dahan-dahan kong hinarap ang salamin.

Kanina, maayos akong naghahanda para sa trabaho.

Ngayon...

Magulo na ang buhok ko.

Gusot ang damit ko.

At ang babaeng nakatingin sa akin sa salamin ay unti-unti nang nawawalan ng sigla.

Napapikit ako habang pinipigilan ang mga luhang gustong kumawala.

Hindi ko naman siya lubusang masisisi.

Dahil ako ang gumawa ng desisyong ito.

Ako ang unang nagtulak sa kanya palayo sa akin.

Ako ang pumayag na magkaroon siya ng ibang babae.

Ako ang pumili kay Lorena...

...upang maibigay sa kanya ang anak na hindi ko kailanman maibibigay.

At ngayon, ang batang isinilang ng babaeng iyon ay tinatawag akong "Mommy."

Si Lorenzo...

Ang anak ng asawa ko sa ibang babae.

Ang batang itinuring kong parang sarili kong anak kahit alam kong sa bawat ngiti niya ay paalala iyon ng pinakamalaki kong sakripisyo.

Mahigpit kong ipinikit ang mga mata.

Kung alam lang ni Nick ang tunay na dahilan kung bakit ko ginawa ang lahat ng ito...

Marahil...

Hindi niya ako kamumuhian nang ganito.

Ngunit habang-buhay ko nang dadalhin ang lihim na iyon.

Dahil ito...

Ang pinakamalaki kong sakripisyo.